Sygn. akt KIO 561/15 WYROK z dnia 3 kwietnia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski Marek Koleśnikow Daniel Konicz Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego 20 marca 2015 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej przez wykonawcę: TESGAS S.A. z siedzibą w Dąbrowie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn. Budowa gazociągów wysokiego ciśnienia (nr postępowania GDS/PSG15) prowadzonym przez zamawiającego: Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy udziale wykonawców: A. ZRUG sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu B. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia – „Energy System Toruń” sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu, „Gazobudowa – Poznań” sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu – zgłaszających swoje przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka:
(5)wykonawca Q, gdy rzekomo dowiedział się podczas otwarcia ofert, że jego potencjalny kontrahent jest faktycznie jego konkurentem, co spowodowało, że „poczuł się wystawiony”, nie zdecydował się na wycofanie z przetargu, co mógł uczynić (przez nieprzedłużenie terminu związania ofertą i ważności wadium) bez Sygn. akt KIO 561/15 ponoszenia konsekwencji {por. pkt 116 w zw. z pkt 104 i 112 uzasadnienia tej decyzji}. Co więcej, wbrew temu co zasugerowano w odwołaniu, decyzja ta nie wskazuje, że samo ustalenie który z wykonawców o jaką część zamówienia będzie się ubiegał stanowi zmowę przetargową {por. treść pkt 118 uzasadnienia tej decyzji wskazanego w tym kontekście w odwołaniu}. W oczywisty sposób stan faktyczny w tej sprawie jest odmienny, a zatem nieadekwatne jest wyprowadzanie z niego wniosków o zmowie polegającej na nieuczciwym zwiększaniu kosztem innych wykonawców szans na uzyskanie zamówienia, tudzież niekorzystnym dla organizatora przetargu osłabieniu presji cenowej. Ponadto odwołanie w ogóle nie odnosi się do kwestii zakresu podwykonawstwa ZRUG w stosunku do zakresu przedmiotu zamówienia. Z tego powodu za bezpodstawny należy uznać zarzut obejścia ograniczenia możliwości złożenia oferty do jednej części, gdyż wymagałoby to wykazania generalnego charakteru podwykonawstwa ZRUG. Z kolei wywodzenie pozornego i niesamodzielnego charakteru uczestnictwa CETEL z faktu niezłożenia odpowiednich wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 pzp, jak już powyżej wskazano, okazało się bezpodstawne. Dopiero w piśmie złożonym na posiedzeniu Odwołujący podniósł okoliczność stałej współpracy pomiędzy ZRUG a CETEL, która miałaby dodatkowo uprawdopodobniać ich zmowę w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego, zwłaszcza że dotychczas to CETEL był podwykonawcą ZRUG, a nie odwrotnie. Odwołujący przedstawił także dowody wskazujące na to, że w latach 2010-2012 ZRUG był drugim najważniejszym klientem CETEL, choć w 2013 r. już nie mieścił się na liście najważniejszych klientów. Izba zważyła, że zarzut zawarty w odwołaniu nie obejmuje w ogóle takiej okoliczności, a zatem z z mocy art. 192 ust. 7 pzp nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem dowody w tym zakresie są zbędne. Dotyczy to również zgłoszonych na dowód powiązań gospodarczych pomiędzy ZRUG a CETEL dowodów: z wydruku strony internetowej CETEL {na którym w trybie podglądu wydruku zamiast logotypu CETEL pojawia się nazwa ZRUG}, z wydruku korespondencji elektronicznej ZRUG z dostawcą rur z końca stycznia 2015 r. {w której ZRUG pytał o rury do obu zadań}, przy czym drugi z tych dowodów w ogóle jest nieprzydatny do wykazania zgłoszonej tezy dowodowej. Na marginesie można zauważyć, że nie wiadomo dlaczego utrzymywanie relacji handlowych, które znajduje odzwierciedlenie w powszechnie dostępnych dokumentach {sprawozdania zarządu CETEL z działalności}, miałoby w tym konkretnym przypadku świadczyć o zmowie przetargowej. Skoro poza wszelkim sporem jest, że CETEL nie mógłby ubiegać się o udzielenie przedmiotowego zamówienia bez udostępnienia mu zasobów przez podmiot trzeci, nie dziwi, że zwrócił się w tym celu do ZRUG, z którym dotychczas kooperował jako jego podwykonawca. Bezcelowe jest zatem dowodzenie powyższymi Sygn. akt KIO 561/15 sprawozdaniami, a także dodatkowym dokumentem {pn. Raport premium o firmie Cetel Serwis sp. z o.o.} faktycznej niezdolności CETEL do samodzielnego ubiegania się o udzielenie zamówienia i samodzielnej jego realizacji, gdyż jest to okoliczność bezsporna. Natomiast żaden z tych dokumentów nie stanowi dowodu na twierdzenie, że CETEL był jedynie figurantem sterowanym przez ZRUG. Izba nie stwierdziła również w ofertach ZRUG i CETEL szeregu podobieństw (np. identycznych wstawień, pogrubień, wycięć, odstępów, sformułowań itp.), które mogłyby pośrednio dowodzić ścisłej współpracy powyższych wykonawców przy sporządzaniu ofert. Odwołanie zawiera jedynie enigmatyczną konstatację i ogólnikowe powołanie się na całość ofert jako jej potwierdzenie. Do odwołania nie załączono również tych ofert z zaznaczonymi podobieństwami. Nie przeszkodziło to Odwołującemu jednocześnie podnosić jakoby miało to wskazywać na wspólne ustalanie przez ZRUG i CETEL treści ofert. Dopiero w piśmie z 2 kwietnia 2015 r. Odwołujący sprecyzował te okoliczności dotyczące podobieństw – jako rzekomo wskazujące na zmowę polegającą na podziale między ZRUG a CETEL części zamówienia. Takie działanie należy uznać za spóźnione, gdyż okoliczności te mogły i powinny zostać zawarte w odwołaniu, a jedynie dowody (czyli oferty) mogły zostać zgłoszone do zamknięcia rozprawy. Na marginesie skład orzekający stwierdza, że wyliczone w piśmie podobieństwa, pozornie liczne, mają w istocie marginalny charakter lub są wręcz wątpliwe. Trafnie przy tym Zamawiający zidentyfikował, że ich źródłem jest stosowanie gotowych wzorów dokumentów, które były załączone do s.i.w.z. (formularz ofertowy, oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu, wykaz robót budowlanych, wykaz osób, oświadczenie o udostępnieniu zasobów) lub funkcjonowały w związku z innymi postępowaniami prowadzonymi przez Grupę Sienną (oświadczenie dotyczące grupy kapitałowej). Warto dodać, że z uzasadnień orzeczeń Izby przywołanych w uzasadnieniu odwołania wynika, że przesłanką do wnioskowania o zaistnieniu zmowy była zbieżność ofert o znacznie większym zakresie, zarówno co do liczby dokumentów, jak i istotności stwierdzonych podobieństw. Nieprzekonująca jest również wersja o zmowie polegającej na ustaleniu przez ZRUG i CETEL, że będą się ubiegać odpowiednio o zadanie 1 i 2, czyli że nie będą ze sobą konkurować. Skoro na mocy decyzji Zamawiającego ofertę można było złożyć tylko na jedną część zamówienia, każdy z wykonawców z założenia musiał zrezygnować ze składania oferty w innej części zamówienia. Z kolei złożenie przez dwóch wykonawców oferty w jednym zadaniu powoduje zmniejszenie konkurencji w drugim. Dla dowolnej pary dwóch wykonawców przy dwóch zadaniach równie prawdopodobne jest, że obaj złożą oferty na zadanie 1 albo obaj złożą oferty na zadanie 2 albo każdy z nich złoży ofertę na inne Sygn. akt KIO 561/15 zadanie. Przystępujący ZRUG w piśmie z 1 kwietnia 2015 r. w przekonujący sposób uzasadnił, że wybrał zadanie 1, gdyż jego przedmiotem jest budowa gazociągu na odcinku będącym bezpośrednią kontynuacją budowanego przez niego już odcinka, co ze względów ekonomicznych, organizacyjnych i technologicznych jest korzystne. Jest to spójne z uprzednio składanymi wyjaśnieniami dotyczącymi ceny oferty, w których powoływał się na taką okoliczność. Nie było to kwestionowane przez Odwołującego, który z sobie wiadomych powodów również uznał zadanie 1 za atrakcyjniejsze. Skoro wybór tego zadania był obiektywnie racjonalny, dla jego dokonania nie miało znaczenia posiadanie wiedzy o zamiarze ubiegania się przez CETEL o zadanie 2 {w piśmie z 1 kwietnia 2015 r. ZRUG przyznał, że CETEL zwrócił się do niego z propozycją podwykonawstwa w zadaniu 2}. Należy zauważyć, że w sytuacji polegania przez CETEL na zasobach ZRUG, który miał być także jego podwykonawcą, racjonalne było złożenie przez CETEL oferty w innym niż ZRUG zadaniu. Przy takich uwarunkowaniach złożenie przez CETEL i ZRUG oferty w tym samym zadaniu, jak trafnie zauważył Zamawiający, w dużo większym stopniu wzbudziłoby podejrzenia co do zawarcia przez nich zmowy przetargowej. Byłaby to sytuacja potencjalnie zbliżona do opisanej w powyżej przywołanej decyzji Prezesa UOKiK. Gdyby dodatkowo okazało się po otwarciu ofert, że CETEL i ZRUG plasują się odpowiednio na 1 i 2 miejscu, a następnie CETEL wycofałby się się z przetargu (np. przez niezłożenie odpowiednich wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 pzp), wręcz nieuchronne byłoby posądzenie o istnieniu zmowy pomiędzy nimi, a Odwołujący miałby ułatwione zadanie, aby to wykazać, już chociażby z tego względu, że jednoznacznie mógłby wskazać na czym ta zmowa miałaby polegać. II. zarzuty dotyczące rażąco niskiej ceny w ofercie ZRUG i ofercie Konsorcjum EST Zarzuty zawarte w odwołaniu Izba uznała za niezasadne. Zgodnie z art. 90 ust. 1 pzp, jeżeli cena oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, w szczególności jest niższa o 30% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, w szczególności w zakresie: 1) oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających Sygn. akt KIO 561/15 warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, oryginalności projektu wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U, Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314); 2) pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów. Według normy zawartej w art. 90 ust. 2 pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy. Art. 90 ust. 3 pzp stanowi, że zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Z kolei zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Skład orzekający zaznacza, że nie podziela stanowiska wyrażonego w odwołaniu, że złożenie wyjaśnień niewystarczających merytorycznie może być poczytywane w rozumieniu art. 90 ust. 3 pzp za niezłożenie wyjaśnień, co należy ograniczać do sytuacji braku udzielenia jakiejkolwiek odpowiedzi na wezwanie, względnie polegającej wyłącznie na kwestionowaniu wezwania. Wobec niejednoznaczności stanowiska wynikającego z odwołania co do skutków nowelizacji art. 90 ust. 1 pzp, skład orzekający wskazuje, że według literalnego brzmienia tego przepisu, jeżeli zachodzą kryteria przykładowo w nim wskazane, zamawiający nie ma wyboru i musi wezwać do wyjaśnień, w przeciwieństwie do poprzedniego stanu prawnego, gdzie nie było sztywnej granicy, kiedy cena ma wzbudzić jego wątpliwości. W ocenie składu orzekającego zarzuty zawarte w odwołaniu, choć formalnie o możliwie najszerszym zakresie, mają ogólnikowy charakter. Ceny ofert ZRUG i Konsorcjum EST zostały zakwestionowane, gdyż są niższe odpowiednio o 54% i 44% od wartości szacunkowej zamówienia, poza tym w odwołaniu podano wysokość netto tych cen, a zatem wartość szacunkowa podlega już wyliczeniu. Wyjaśnienia złożone przez ZRUG, niezależnie od ich treści – z którą Odwołujący nie mógł się zapoznać w całości – mają być niewiarygodne, gdyż za taką cenę oferty nie ma możliwości wykonania zadania
- Na tej samej zasadzie załączone do tych wyjaśnień dowody – nieznane w ogóle Odwołującemu – zostały uznane za dalece niewystarczające. Udostępniona część wyjaśnień została zakwestionowana jako ogólnikowe powołanie się na posiadaną wiedzę i doświadczenie. Z kolei wyjaśnienia Konsorcjum EST – z którymi Odwołujący mógł się zapoznać, z wyjątkiem tabelarycznego ogólnego zestawienia kosztów budowy – zostały ocenione jako lakoniczne, Sygn. akt KIO 561/15 ogólnikowe i niepotwierdzające, że cena oferty nie jest rażąco niska. W odwołaniu zamieszczono również uwagę, z której wynika, że powyższe okoliczności mają być całkowicie wystarczające, gdyż Odwołujący nie ma obowiązku dowodzenia w zakresie wykazania rażąco niskiej ceny. Takie stanowisko zdaje się zasadzać na art. 190 ust. 1a pkt 1 pzp, według którego ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego. Zdaniem składu orzekającego Izby powyższa regulacja dotycząca rozkładu ciężaru dowodu w toku postępowania odwoławczego nie zwalniała Odwołującego od przedstawienia w odwołaniu, które zainicjowało to postępowanie, okoliczności uzasadniających podniesienie zarzutów naruszenia przez Zamawiającego art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy pzp. Odwołujący zdaje się nie rozróżniać okoliczności faktycznych konstytuujących zarzut, czyli określonych twierdzeń o faktach, z których wywodzi skutki prawne, od dowodów na ich poparcie. Zgodnie z art. 190 ust. 1 pzp strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, przy czym dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej można przedstawiać do zamknięcia rozprawy. Art. 190 w kolejnym ust. 1a pzp wprowadza w odniesieniu do rażąco niskiej ceny oferty szczególny rozkład ciężaru dowodu, co nie zmienia reguły, że wpierw muszą zaistnieć w postępowaniu odwoławczym fakty, z których wywodzone są skutki prawne. Przy czym nie może się to sprowadzać do samego twierdzenia, że cena oferty jest rażąco niska, czy też twierdzenia, że ocena wyjaśnień powinna prowadzić do takiej oceny, gdyż należy skonkretyzować okoliczności faktyczne, które w danej sprawie pozwalają na wyprowadzenie takiego wniosku. Przystępujący nie mieli zatem obowiązku wykazywania, że złożone przez nich oferty nie zawierają rażąco niskiej ceny w zakresie wykraczającym poza zawarte w odwołaniu okoliczności faktyczne. Izba zważyła, że zarówno Przystępujący ZRUG, jak i Przystępujący Konsorcjum EST powołali się na rozprawie na swoje wyjaśnienia złożone w odpowiedzi na wezwanie skierowane przez Zamawiającego w trybie art. 90 ust. 1 pzp. Abstrahując od rozważań co do tego, czy w aktualnym stanie prawnym aktualne lub potrzebne {wobec brzmienia art. 90 ust. 2 pzp} jest wyprowadzanie z art. 90 ust. 1 pzp domniemania rażąco niskiej ceny oferty wykonawcy wezwanego w tym trybie, w okolicznościach sprawy moc takiego domniemania należałoby uznać za co najmniej ograniczoną. Odwołujący celowo epatuje procentowym odbieganiem cen ofert od wartości szacunkowej, a pomija, że o ile Zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zadania 1 blisko 47 mln zł, o tyle ceny ofert złożonych na to zadanie kształtowały się następująco {według danych odczytanych podczas otwarcia ofert}: 21.844.800,00 zł (ZRUG), Sygn. akt KIO 561/15 26.629.500,00 zł (Konsorcjum EST), 28.132.560,00 zł (Odwołujący), 32.841.000,00 zł (PGNiG Technologie S.A.) i 35.068.758,78 zł (Budimex S.A.), a więc wszystkie znacząco odbiegały od tego oszacowania, a jednocześnie sama średnia cen tych ofert nie powodowałaby konieczności wezwania w trybie art. 90 ust. 1 pzp. Wyjaśnienia z 4 marca 2015 r. złożone przez Konsorcjum EST sprowadzają się do przedstawienia uproszczonych założeń finansowych, przedstawionych w formie tabelarycznego zestawienia kosztów budowy i załączenia dowodów potwierdzających rynkowych charakter tych kosztów w postaci ofert od podwykonawców i dostawców materiałów. Wyjaśnienia z 5 marca 2015 r. złożone przez ZRUG zawierają przede wszystkim szczegółowy kosztorys ofertowy, do którego załączono oferty handlowe od podwykonawców i dostawców materiałów. Odwołujący przemilczał, że taki sposób prezentacji wyjaśnień odpowiada wezwaniu Zamawiającego, który skonkretyzował, że oczekuje przedstawienia kalkulacji ceny z podaniem informacji co do kosztów pracy, materiałów, opłat, zysku i innych elementów składowych ceny, a także wyjaśnień i dowodów co do realności przyjętych podstaw wyceny. W tych okolicznościach sformułowany w odwołaniu zarzut odnośnie wyjaśnień Konsorcjum EST jest nie tylko ogólnikowy, ale i nieadekwatny, gdyż nie wiadomo co miałaby oznaczać lakoniczność i ogólnikowość tabelarycznego zestawienia kosztów budowy, a także dlaczego dane w niej przedstawione i poparte załączonymi dowodami nie mogą potwierdzać realności zaoferowanej ceny. Izba zważyła, że Odwołujący dopiero w piśmie z 2 kwietnia 2015 r. wskazał jako okoliczności podważające wyjaśnienia Konsorcjum EST, że załączone do nich oferty dotyczą: po pierwsze – jedynie 56,25% całości ceny oferty, po drugie – odmiennego zakresu prac niż wskazany w formularzu oferty jako przewidywany do powierzenia podwykonawcom. Okoliczności te zostały wywiedzione z treści dokumentów, które były dostępne Odwołującemu przy sporządzaniu odwołania. Z uwagi na normę art. 192 ust. 7 pzp Izba nie wzięła pod uwagę tych okoliczności, gdyż nie były zawarte w odwołaniu. Po zapoznaniu się treścią wyjaśnień Konsorcjum EST Izba nie stwierdziła, aby zawarty w odwołaniu zarzuty błędnej oceny tych wyjaśnień przez Zamawiającego należało uznać za zasadny. Z kolei zarzucaną wyjaśnieniom ZRUG ogólnikowość można odnieść jedynie do udostępnionej Odwołującemu we fragmentach części opisowej, a już nie do ich całości, nie mówiąc o szczegółowej kalkulacji oferty wraz z załączonymi dowodami. Przy czym opisowa część stanowi jedynie wstęp i nie może być rozpatrywana w oderwaniu od całości. Nie sprowadza się ona również do ogólnikowego powołania się na doświadczenie, gdyż wskazywane są również inne okoliczności w odniesieniu do zasadniczych etapów robót, Sygn. akt KIO 561/15 w tym posiadany sprzęt, dostęp do materiałów, technologia wykonania prac etc. Skoro Odwołujący zdecydował się podnieść zarzut nieprawidłowej oceny przez Zamawiającego wyjaśnień ZRUG, nie powinno sprowadzać się to do ogólnikowego postulowania, aby Izba dokonała weryfikacji tych wyjaśnień pod kątem wystąpienia okoliczności (…), o których mowa w art. 90 ust. 1 pkt 1 i 2 Pzp. Również w przypadku stawiania zarzutu w ciemno Odwołujący, jeżeli chce mieć szansę na jego uwzględnienie, powinien sprecyzować jakimi konkretnie wadami mogą być obarczone wyjaśnienia, w taki sposób, aby można było zweryfikować, czy takie fakty zaistniały, czy też nie, a nie tylko odsyłać do brzmienia przepisu. W sytuacji Odwołującego, który również składał takie wyjaśnienia, nie powinno nastręczać trudności zidentyfikowanie potencjalnych obszarów, gdzie kalkulacja konkurenta może być nierealistyczna i niewiarygodna, a dowody niewystarczające. Tym niemniej Izba możliwie szczegółowo zapoznała się z wyjaśnieniami ZRUG z 5 marca 2015 r. wraz z załączonymi do nich dowodami i stwierdziła, że nie są one są ani lakoniczne, ani ogólnikowe, a prezentują oczekiwane przez Zamawiającego w wezwaniu informacje dotyczące sposobu kształtowania ceny oferty w ujęciu kosztorysu szczegółowego, które zostały poparte załączonymi dowodami. Niezasadny jest zatem zarzut, że Zamawiający powinien ocenić te wyjaśnienia odmiennie, niż to uczynił. W konsekwencji bezpodstawny jest zarzut, że cena oferty ZRUG jest rażąco niska. III. zarzuty dotyczące nieudostępnienia wyjaśnień ZRUG i Konsorcjum EST Zarzuty naruszenia przepisów wymienionych w pkt 4 i 5 listy zarzutów Izba uznała za zasadne, ale bez wpływu na wynik postępowania. Zgodnie z art. 8 ustawy pzp postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne {ust. 1}. Zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie {ust. 2}. Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 86 ust.
- Przepis stosuje się odpowiednio do konkursu {ust. 3}. Art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne Sygn. akt KIO 561/15 przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W odwołaniu adekwatnie i wyczerpująco opisano istotne okoliczności faktyczne co do sposobu zastrzeżenia i wykazania tajemnicy przedsiębiorstwa przez ZRUG i Konsorcjum EST przy składaniu Zamawiającemu wyjaśnień odnośnie cen złożonych ofert. Sprowadzało się to do zdań w brzmieniu powyżej zacytowanym za odwołaniem. Okoliczności te były ponadto niesporne. Izba zważyła, że de lege lata art. 8 ust. 3 pzp nakłada na wykonawcę, który chce skorzystać w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego z ochrony informacji stanowiących tajemnicę jego przedsiębiorstwa, obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek wynikających z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W ocenie składu orzekającego aktualne brzmienie art. 8 ust. 3 pzp nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa w tym zakresie należy wyłącznie do wykonawcy, który ma obowiązek zarówno wskazać zakres informacji niepodlegających udostępnieniu, jak i wykazać, że informacje te mają walor tajemnicy przedsiębiorstwa. Porównanie z poprzednim brzmieniem art. 8 ust. 3 pzp jednoznacznie wskazuje, że wykonawca ma to uczynić jednocześnie, bez odrębnego wezwania ze strony zamawiającego, przy składaniu w postępowaniu dokumentów zawierających informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Z kolei Zamawiający ocenia skuteczność poczynionego zastrzeżenia na podstawie uzasadnienia przedstawionego przez wykonawcę, bez prowadzenia w tym zakresie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jak to często miało miejsce w poprzednim stanie prawnym. W konsekwencji poprzestanie przez wykonawcę na wskazaniu informacji niepodlegających ujawnieniu, przy braku jednoczesnego wykazania, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa, powinno być poczytane przez zamawiającego jako nieskuteczne zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Zamawiający w takiej sytuacji ma obowiązek udostępnienia zainteresowanym tych informacji, niezależnie od tego, czy stanowiłyby one tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 uznk, rozpatrywanego w oderwaniu od art. 8 ust. 3 pzp. Niewykazanie przez wykonawcę zasadności poczynionego zastrzeżenia oznacza bowiem co najmniej, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia nie podjął on niezbędnych działań w celu zachowania w poufności informacji mających dla niego wartość gospodarczą, które uprzednio nie były ujawnione do wiadomości publicznej. Niedochowanie aktu staranności wymaganego na mocy art. 8 ust. 3 pzp oznacza, że de facto wykonawca rezygnuje w postępowaniu o udzielenie zamówienia z chronienia informacji, które uprzednio poza tym postępowaniem mogły spełniać przesłanki z art. 11 ust. 4 uznk. Powyższe stanowisko znajduje oparcie we wcześniejszym orzecznictwie Izby {por. uzasadnienia wyroków z: 26 lutego 2015 r. (sygn. akt 306/15), 2 marca 2015 r. (sygn. akt Sygn. akt KIO 561/15 279/15) i również z 2 marca 2015 r. (sygn. akt 291/15)}, a także zostało zaprezentowane w odpowiedzi na odwołanie. W ocenie składu orzekającego oczywiste jest, że Konsorcjum EST poprzestało jedynie na zastrzeżeniu, że nie życzy sobie udostępnienia tabeli nr 1 z wyjaśnień, wprost nie nazywając nawet zawartych tam danych tajemnicą przedsiębiorstwa. W przekonaniu składu orzekającego również ZRUG nie uczynił zadość wymaganiom art. 8 ust. 3 pzp, gdyż sprecyzował jedynie zakres zastrzeżenia jako odnoszący się do całości wyjaśnień, w szczególności do kosztorysu i posiadanych maszyn. Przystępujący ZRUG podjął próbę wykazania zasadności tak poczynionego zastrzeżenia dopiero w toku postępowania odwoławczego, co jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości czynności Zamawiającego, któremu takie uzasadnienie nie zostało przedstawione. Należy zauważyć, że obszerność i treść uzasadnienia, zarówno zawartego w piśmie Przystępującego z 1 kwietnia 2015 r., jak i domniemanego przez Zamawiającego w odpowiedzi na odwołanie, dobitnie obrazuje, że przy składaniu wyjaśnień z 5 marca 2015 r. nic nie zostało wykazane. Izba stwierdziła jednakże, że stwierdzone naruszenie przez Zamawiającego art. 8 ust. 1-3 i art. 96 ust. 3 pzp nie ma i nie może już mieć istotnego wpływu na wynik prowadzonego przez niego postępowania, a zatem według art. 192 ust. 2 pzp nie może skutkować uwzględnieniem odwołania. Odtajnienie i udostępnienie informacji, które nie mają charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa obecnie nie ma i nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na ustalony przez Zamawiającego wynik postępowania. Izba wzięła pod uwagę, że Odwołujący, pomimo że nie znał częściowo wyjaśnień Przystępujących co do elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, zdecydował się we wniesionym odwołaniu podnieść zarzuty naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 pzp, które Izba rozpoznała i uznała za niezasadne. W konsekwencji nakazanie zamawiającemu odtajnienia wyjaśnień w przedmiocie elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny nie może przynieść zmiany wyniku postępowania, tj. wyboru oferty Przystępującego ZRUG jako najkorzystniejszej. Analiza wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny służy bowiem stwierdzeniu, czy oferta wykonawcy nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 pzp. Jednakże w tym zakresie Izba wypowiedziała się już w niniejszym wyroku, zaś ewentualne odwołanie oparte na tych samych okolicznościach faktycznych podlegałoby odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Izba – działając na podstawie art. 192 ust. 1 i 2 ustawy pzp – orzekła, jak w pkt 1 sentencji. Sygn. akt KIO 561/15 O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy pzp w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238) – obciążając Odwołującego kosztami tego postępowania, na które złożył się uiszczony przez niego wpis. Przewodniczący: ……………………………… ……………………………… ………………………………