Sygn. akt: KIO 1641/14 Sygn. akt: KIO 1651/14 WYROK z dnia 4 września 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Robert Skrzeszewski Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 28 sierpnia 2014r. oraz 2 września 2014 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 11 sierpnia 2014 r. przez wykonawcę URS Polska Sp. z o.o., ul. Rejtana 17, 02- 516 Warszawa B. w dniu 11 sierpnia 2014 r. przez wykonawcę SAFEGE S.A., Parc de l'Ile 15-27 rue du Port, 92000 Nanterre w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, ul. Wronia 53, 00-874 Warszawa Oddział w Gdańsku przy udziale: A. wykonawcy SAFEGE S.A., Parc de l'Ile 15-27 rue du Port, 92000 Nanterre zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 1641/14 po stronie zamawiającego, B. wykonawcy TRANSPROJEKT GDAŃSKI Sp. z o.o., ul. Partyzantów 72A, 80-254 Gdańsk zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 1641/14 oraz KIO 1651/14 po stronie zamawiającego orzeka:
(1c)jest w rzeczywistości pozycją ryczałtową - stałą w całym okresie umowy. Stwierdził przy tym, że rozwiązanie to lepiej odpowiada charakterowi kosztów ponoszonych przez wykonawcę w związku z utrzymaniem biur i zaplecza administracyjnego, koszty te bowiem mają w zasadzie charakter stały w całym okresie realizacji umowy. Dodatkowo podkreślił, że wynagrodzenie za wykonanie przez wykonawcę usługi nadzoru ma - jak wynika ze wzoru umowy — charakter wynagrodzenia kosztorysowego, tj. wysokość ostatecznego wynagrodzenia, jakie z tego tytułu otrzyma wykonawca wynika z ilości dniówek „wypracowanych” przez członków personelu. Ujmując w cenie jednostkowej dniówki członka personelu konsultanta koszt utrzymania biura Zamawiającego wykonawca nie wie – według Odwołującego, ile dniówek przepracuje w danym okresie rozliczeniowym dany członek personelu - jaka część kosztów przypadających na koszty administracyjne pokryta zostanie z wynagrodzenia członka personelu, a zatem ujęcie w cenie kosztorysowej kosztów stałych związanych z utrzymaniem biura może doprowadzić do takiej sytuacji, że w okresie, w którym wykonawca „wykorzysta” więcej dniówek personelu otrzyma on większy zwrot kosztów związanych z utrzymaniem biura Zamawiającego niż w rzeczywistości ponosi. Zaznaczył przy tym, że sytuacji tej przeciwdziałać miało właśnie wprowadzenie do kosztorysu ofertowego ryczałtowej pozycji 1 „Koszty administracyjne od rozpoczęcia Usługi do wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia”. Nie można twierdzić – zdaniem Odwołującego, że zapis pkt 10.4 akapit pierwszy SIWZ - IDW był bez znaczenia w przypadku sposobu kalkulacji kosztów administracyjnych od rozpoczęcia Usługi do wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia i pomijać go przy dokonywaniu oceny treści oferty wykonawcy. Z ostrożności wskazał, że w opisanej sytuacji nie istnieje możliwość zastosowania względem wykonawcy Transprojekt instytucji z art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp, skoro na podstawie treści oferty Zamawiający nie jest w stanie ustalić, na jakim poziomie kształtowałby się ceny jednostkowe innych pozycji Formularza ofertowego niż poz. 1b, gdyby wykonawca w sposób prawidłowy zastosował się do zapisów pkt 10.4 akapit pierwszy SIWZ - IDW. III. Trzeci zarzut został podniesiony w odniesieniu do braku odpowiednich wyjaśnień wskazujących, że cena wykonawcy Transprojekt nie ma charakteru rażąco niskiej. Zwrócił uwagę, że wykonawca TRANSPROJEKT GDAŃSKI Sp. z o.o. zaoferował wykonanie zamówienia za cenę 7 444 633, 50 zł brutto, przy czym jego oferta zawiera najniższą cenę spośród wszystkich ofert złożonych w niniejszym postępowaniu, w warunkach przeznaczenia przez Zamawiającego na sfinansowanie zamówienia kwoty 11 773 400,10 zł. Wyjaśnił, że wobec powyższego, jak i kierując się wysokością średniej ceny zaoferowanej w niniejszym postępowaniu przez wykonawców ubiegających się o zamówienie Zamawiający powziął jak najbardziej uzasadnione - wątpliwości, co do realności ceny zaoferowanej przez TRANSPROJEKT GDAŃSKI Sp. z o.o., w związku z czym zwrócił się on do tego Wykonawcy - w trybie art. 90 ust. 1 Pzp - o udzielenie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość zaoferowanej przez niego ceny. Wskazał, że Zamawiający zastosował powyższy tryb dwukrotnie, tj. pismem z dnia 18 czerwca 2014r. oraz - wobec braku wykazania przez TRANSPROJEKT GDAŃSKI, że jego cena nie nosi znamion rażąco niskiej - pismem z dnia 15 lipca 2014r. Zaznaczył, że Zamawiający kierując do wykonawcy drugie z wezwań wskazał, wprost jakich informacji dodatkowych oczekuje od wykonawcy (Przykładowo Zamawiający oczekiwał odpowiedzi na pytanie, na ile posiadane środki transportu i zasoby sprzętowe pozwoliły zoptymalizować wykonawcy ofertę, jakie narzuty na wynagrodzenie uwzględnił wykonawca w swojej ofercie i w jakiej wysokości). Nadto zauważył, że Zamawiający prosił także o podanie innych czynników, które zdaniem Wykonawcy mają wpływ na kalkulację ceny całkowitej oferty oraz w związku z charakterem zamówienia oraz sposobem rozliczenia Umowy także cen jednostkowych „dniówek” wskazanych w Formularzu ofertowym wykonawcy. W kontekście powyższego zarzucił, że odpowiadając na to wezwanie z dnia 15 lipca 2014r., wykonawca Transprojekt w zakresie wskazanych powyżej pytań, wyjaśnił jedynie, że cyt,: „posiadane środki transportu, zasoby sprzętowe oraz wyposażenie pozwoliły na wyłączenie z oferty kosztów ich zakupu”, przy czym wykonawca nie wskazał, jakie koszty w związku z tym musiałby ponieść, gdyby wskazanych zasobów nie posiadał. Na marginesie dodał, iż wskazana okoliczność nie jest okolicznością szczególną dla tego wykonawcy, w zasadzie wszyscy wykonawcy składający ofertę w tym postępowaniu - z racji stałego świadczenia usług objętych przedmiotem zamówienia - dysponują sprzętem i pojazdami niezbędnymi do jego realizacji. Podobnie zarzucił, że wykonawca Transprojekt nie odpowiedział na pytanie Zamawiającego, w jakiej wysokości założył on w ofercie wysokość narzutów na wynagrodzenie członków zespołu konsultanta, a poprzestał on jedynie na ogólnej deklaracji, iż uwzględnił wszystkie obowiązkowe obciążenia, które zostały narzucone na pracodawcę z tytułu zatrudnienia pracowników. Zdaniem Odwołującego odpowiedzią na zadane pytanie nie są dane zawarte w pozycji kalkulacji ceny ofertowej „Płace i pochodne”, skoro w pozycji tej podana jest wartość łączna. Nadto, mimo przedstawienia w wyjaśnieniach „Szczegółowej kalkulacji kosztu pracy Personelu Konsultanta” nie sposób przyjąć – w opinii Odwołującego, że wykonawca Transprojekt przedstawił wyjaśnienia odpowiadające także dalszym wymogom wyrażonym w powołanym powyżej wezwaniu do złożenia wyjaśnień, jak i ogólnym wymogom przepisów prawa, a w szczególności wykonawca ten nie wskazał, czynników, które zdaniem Wykonawcy mają wpływ na kalkulację ceny całkowitej oferty w związku ze sposobem rozliczenia Umowy, a także cen jednostkowych „dniówek” wskazanych w Formularzu ofertowym wykonawcy. Podkreślił, że w niniejszej sprawie właśnie szczególny system rozliczenia przewidziany wzorem umowy powoduje wzrost kosztów zatrudnienia personelu wykonawcy, bowiem wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez wykonawcę jest uzależniona od ilości „wypracowanych” w danym miesiącu dniówek, przy czym zdarzyć może się tak, że w danym miesiącu dany członek zespołu przepracuje tylko kilka dniówek. Jednocześnie z uwagi na brzmienie § 10 ust. 16 wzoru umowy wykonawca nie może skierować części członków personelu do innych zajęć zarobkowych, a co za tym idzie zatrudniając personel kluczowy na podstawie umowy o pracę, zobowiązany jest do wypłaty pracownikom umówionego wynagrodzenia niezależnie od tego, w jakim wymiarze osoba ta pracowała na rzecz Kontraktu, a co za tym idzie „za” ile dniówek pracy tej osoby na rzecz kontraktu otrzyma wynagrodzenie od Zamawiającego. Zdaniem Odwołującego w przypadku członków personelu zatrudnianych na umowę o pracę wykonawca ma dużo mniejszą elastyczność w modelowaniu zasad rozliczeń z takim członkiem personelu, a co za tym idzie wykazując, że jego cena ofertowa nie jest rażąco niska wykonawca Transprojekt powinien wykazać, jakie koszty poniesie w związku z zawartymi z członkami personelu umowami o pracę w całym okresie realizacji przedmiotu umowy i że koszt ten pokryje wynagrodzenie ustalone w oparciu o system „dniówek”, nawet w razie zastosowania przez Zamawiającego mechanizmu opisanego w § 4 ust. 4 pkt 3 wzoru umowy, a więc w sytuacji uznania przez Zamawiającego, że Konsultant świadczył usługę wyłącznie w Standardzie Podstawowym. W ocenie Odwołującego wymogu w tym zakresie nie spełnia przedstawienie przez wykonawcę tylko i wyłącznie „Szczegółowej kalkulacji kosztu pracy Personelu Konsultanta”, która jest niczym innym, jak „rozbiciem” cen jednostkowych „dniówek” podanych w Formularzu cenowym w taki sposób, by koszty cząstkowe „złożyły” się na cenę jednostkową. Konkludując ten wątek stwierdził, że wykonawca w wyjaśnieniach nie wykazał, ani by koszty cząstkowe składające się na cenę jednostkową „dniówki” były wystarczające na pokrycie rzeczywistego ponoszonego przez wykonawcę kosztu pracy danego członka personelu, ani by ustalenie ich w takiej wysokości zapewniało otrzymanie od Zamawiającego - przy zastanym modelu dokonywania rozliczeń - wynagrodzenia niezbędnego do tego, by pokryć koszty zatrudnienia członków personelu dedykowanego realizacji tego właśnie zamówienia. Reasumując zaznaczył, że zgodnie z art. 90 ust. 3 Pzp Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a na równi z brakiem wyjaśnień należy traktować sytuację, gdy złożone wyjaśnienia są lakoniczne, ogólnikowe, w tym w szczególności ze względu na poziom swojej ogólności mogą odnosić się nie tylko do danego postępowania. Poza tym zarzucił, że przedmiotowe wyjaśnienia nie zawierały wskazania obiektywnych czynników dostępnych tylko temu wykonawcy, które pozwoliły mu na zaoferowanie aż tak niskiej, a zarazem nierynkowej ceny. Pismem z dnia 14 sierpnia 2014r. zgłosił swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego Transprojekt Gdański sp. z o.o. Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje. KIO 1641/14 Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności w oparciu o treść ogłoszenia i Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, zwanej dalej SIWZ, zmianę SIWZ z dnia 21 marca 2014r., wyjaśnienia Zamawiającego do SIWZ z dnia 10 kwietnia 2014r., ofertę Odwołującego, wezwania Zamawiającego z dnia 18 czerwca 2014r., pisma Odwołującego z dnia 27 czerwca 2014r. wraz z wyjaśnieniami, w tym załącznika nr 1 z zastrzeżoną tajemnicą przedsiębiorstwa, zawiadomienia Zamawiającego o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 1 sierpnia 2014r., jak również na podstawie złożonych na rozprawie przez strony i uczestników wyjaśnień i pism Izba postanowiła odwołanie uwzględnić. Odwołanie nie zawierało braków formalnych, wpis został przez Odwołującego uiszczony, zatem odwołanie podlegało rozpoznaniu. Izba nie stwierdziła przesłanek do jego odrzucenia. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Izba doszukała się w działaniach Zamawiającego naruszenia przepisu art.7 ust.1 i 3, art.89 ust.1 pkt. 2, 3 i 8 ustawy Pzp. Istotnym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie była kwestia oceny czy Zamawiający miał dostateczne podstawy prawne do odrzucenia oferty Odwołującego z przedmiotowego przetargu z powodu sprzeczności treści złożonej oferty z treścią SIWZ, a także z tego powodu, że oferta ta stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. W pierwszej kolejności Izba ustaliła, że Zamawiający dokonał czynności odrzucenia oferty Odwołującego opierając się na przepisach art.89 ust.1 pkt.2, art.89 ust.1 pkt.3 ustawy Pzp w związku z art.3 oraz art.15 ust.1 pkt.1 ustawy u.z.n.k., art.89 ust.1 pkt.8 w związku z art.14 ustawy Pzp oraz art.5 k.c. Izba stwierdziła przy tym, że Zamawiający uznał istnienie sprzeczności pomiędzy wpisanymi przez Odwołującego do Formularza Cenowego pod liczbami porządkowymi dotyczącymi 7 ekspertów( Inżynier Rezydent, Inspektor Nadzoru Robót Drogowych nr 1, Inspektor Nadzoru Robót Mostowych nr 1, Technolog, Prawnik, Specjalista ds. przygotowania umów, współpracy z gestorami sieci, Herpetolog) cenami jednostkowymi a wymogiem postanowień SIWZ - pkt.10.4 IDW zgodnie, z którym każda cena jednostkowa zawarta w ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu w Formularzu Cenowym, w tym również wszelkie koszty towarzyszące. Według Zamawiającego wskazane w powyższych pozycjach ceny jednostkowe o wartości 1 zł nie obejmowały wszystkich kosztów związanych z wykonaniem danej pozycji. Powyższe wynika z treści uzasadnienia do odrzucenia oferty Odwołującego z dnia 1 sierpnia 2014r. Izba ustaliła również, że Odwołujący obszernie wyjaśniał w piśmie z dnia 27 czerwca 2014r.(pismo – 15 kart) oraz z załączniku nr 1 objętym tajemnicą przedsiębiorstwa (14 kart) kwestie związane z ceną ofertową. Z podanej przez Zamawiającego podstawy prawnej rozstrzygnięcia przetargu w części dotyczącej odrzucenia oferty Odwołującego wynika w sposób jednoznaczny, że Zamawiający uznał powyższe dokumenty za wystarczające do przyjęcia, że zaoferowana cena nie stanowi rażąco niskiej ceny. Zamawiający w powyższych wyjaśnieniach doszukał się jedynie kolizji treści zaproponowanych powołanych wyżej cen jednostkowych z treścią pkt.10.4 IDW. Analizując motywację Zamawiającego prowadzącą do odrzucenia oferty Odwołującego, Izba doszła do przekonania, że nie zawierała ona w sobie elementów odnoszących się do złożonych przez Odwołującego obszernych wyjaśnień. Istota sporu pomiędzy stronami – w ocenie Izby – sprowadzała się do odmiennej oceny zastosowania przez Odwołującego postanowienia pkt.10.4 IDW przy formułowaniu w Formularzu Cenowym oświadczenia woli, co do cen jednostkowych odnoszących się do powyższych stanowisk. Według zapatrywania Izby Odwołujący poprawnie zinterpretował treść postanowienia pkt.10.4 IDW i stosując się do jego dyrektywy zaproponował powyższe ceny jednostkowe. Izba reprezentuje pogląd, że brzmienie pkt.10.4 IDW – „każda cena jednostkowa zawarta w ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu w Formularzu Cenowym, w tym również wszelkie koszty towarzyszące”, wbrew stanowisku Zamawiającego, nie jest jednoznaczne, bowiem może być ono wykładane również w ten sposób, że wpisana wartość w jednostkach pieniężnych w danej pozycji Formularza Cenowego nie musi stanowić sumy wszystkich planowanych poniesionych przez wykonawcę kosztów cząstkowych i może oznaczać cenę jednostkową skalkulowaną z uwzględnieniem wszelkich wymaganych kosztów, przy czym umiejscowienie tych kosztów czy w ramach innej pozycji cenowej oferty, czy też poza przedmiotowym zamówieniem ma znaczenie wtórne. Podstawowe znaczenie w takiej sytuacji ma zobowiązanie wykonawcy do pokrycia wszelkich kosztów związanych z tą konkretną pozycją cenową, które – w ocenie Izby – zawiera samo oświadczenie Odwołującego deklarującego podaną cenę jednostkową. Izba stanęła przy tym na stanowisku, że Zamawiający ma obowiązek opisania przedmiotu zamówienia, w tym wymaganych cen jednostkowych w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty, co wynika expresis verbis z przepisu art.29 ust.1 ustawy Pzp. W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę, że ta niejednoznaczność została przez jednego z wykonawców dostrzeżona, a Zamawiający w odpowiedzi na pytanie nr 55 do SIWZ „czy wykonawca po przeprowadzeniu odpowiednich analiz i uwzględnieniu w swoim działaniu takiej ilości ekspertów i personelu pomocniczego, aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy może przyjąć ceny jednostkowe netto w formularzu Cenowym na poziomie ) 0,00 PLN (słownie: „zero złotych polskich”) lub bliskim zera?” w piśmie z dnia 10 kwietnia 2014r. nie udzielił wykonawcom stanowczej odpowiedzi przeczącej, że nie można przyjąć cen zero złotych lub bliskich zero, lecz wyjaśnił, że „oferty wykonawców, w tym również wyceny pozycji w formularzu cenowym, będą oceniane przez Zamawiającego zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Pzp oraz zapisami SIWZ w przedmiotowym postępowaniu. Opis sposobu obliczenia ceny oferty został zawarty w pkt. 10 IDW(Tom I SIWZ)”. Zdaniem Izby z powyższego oświadczenia woli Zamawiającego wynika w sposób jednoznaczny, że skoro nie zanegował możliwości zaoferowania cen jednostkowych na wskazanym w pytaniu poziomie, to znaczy, że dopuścił możliwość zaoferowania takich cen, o jakie pytał wnioskodawca. Z powyższych względów, jeżeli Zamawiający sam dokonał wykładni legalnej przedmiotowego postanowienia SIWZ, to nie może go na etapie oceny ofert zmieniać, a zatem należy przyjąć, że zaproponowane w ofercie ceny jednostkowe pozostawały w zgodzie z treścią SIWZ. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że żadne postanowienie SIWZ nie zawiera zakazu przesunięcia wartości cenowych pomiędzy poszczególnymi pozycjami formularza cenowego, ani zastrzeżenia o braku możliwości uwzględnienia w cenie jednostkowej kosztów ponoszonych przez Odwołującego poza przedmiotowym zamówieniem, które ma istotny wpływ na obniżenie ceny jednostkowej. W ocenie Izby nie potwierdził się również zarzut złożenia oferty, która stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Zdaniem Izby Zamawiający nie wykazał przesłanek z art. 3 ust. 1 i w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy u.z.n.k. Przede wszystkim Izba nie uznała za czyn nieuczciwej konkurencji umieszczenia w formularzu cenowym cen jednostkowych w niektórych pozycjach na poziomie 1 zł w warunkach dopuszczenia takiej praktyki przez Zamawiającego, co potwierdza odpowiedź na pytanie
- Zamawiający nie udowodnił w żaden sposób, że powyższa praktyka biznesowa Odwołującego w jakikolwiek sposób narusza prawo czy dobre obyczaje. Wymaga zauważenia, że powyższa instrukcja Zamawiającego została zakomunikowana wszystkim wykonawcom na równych zasadach, a zatem każdy z oferentów miał możliwość takiego skalkulowania ceny, aby ta stanowiła najkorzystniejszą ofertę. Poza tym – w ocenie Izby – Zamawiający nie wykazał jakiegokolwiek deliktu opisanego w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy u.z.n.k., bowiem w szczególności sposób zaoferowania cen jednostkowych był dostępny innym wykonawcom na zasadach równych, a zatem brak było elementu działania w celu eliminacji z rynku, a także utrudniania do niego dostępu, a proponowane ceny jednostkowe nie miały charakteru przesądzającego o wartości ceny całkowitej, która nie była poniżej kosztów świadczenia, co potwierdza stanowisko Zamawiającego zawarte w rozstrzygnięciu przetargu nie wskazujące na istnienie rażąco niskiej ceny. Ostatecznie Izba uznała, że ostatni zarzut odwołania również jest bezzasadny, a to z racji nieopisania przez Zamawiającego w uzasadnieniu decyzji o odrzuceniu oferty Odwołującego naruszonej zasady współżycia społecznego, a także społeczno – gospodarczego przeznaczenia prawa. Podsumowując powyższą motywację rozstrzygnięcia Izba uważa, że w warunkach wolnej gospodarki rynkowej każde zachowanie przedsiębiorcy, które nie jest reglamentowane prawem bezwzględnie obowiązującym, jest prawnie dopuszczalne. Z powyższych względów należy uznać, jeżeli nie zachodziły warunki do zastosowania przepisów art.89 ust.1 pkt. 2, 3 i 8 ustawy Pzp, to Zamawiający nie był uprawniony do odrzucenia oferty Odwołującego. KIO 1651/14 Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności w oparciu o treść ogłoszenia i Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, zwanej dalej SIWZ, zmianę SIWZ z dnia 21 marca 2014r., wyjaśnienia Zamawiającego do SIWZ z dnia 10 kwietnia 2014r., ofertę Odwołującego i Przystępującego, wezwania Zamawiającego z dnia 18 czerwca 2014r., pisma Odwołującego z dnia 26 czerwca 2014r. wraz z wyjaśnieniami, w tym wykazu posiadanych urządzeń komputerowych i sieciowych oraz oprogramowania, wezwania Zamawiającego z dnia 15 lipca 2014r., pisma Odwołującego z dnia 21 lipca 2014r. wraz z wyjaśnieniami, w tym załącznikiem nr 1 stanowiącym szczegółową kalkulację kosztów pracy personelu Konsultanta, zawiadomienia Zamawiającego o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 1 sierpnia 2014r., jak również na podstawie złożonych na rozprawie przez strony i uczestnika wyjaśnień i pism Izba postanowiła odwołanie uwzględnić. Odwołanie nie zawierało braków formalnych, wpis został przez Odwołującego uiszczony, zatem odwołanie podlegało rozpoznaniu. Izba nie stwierdziła przesłanek do jego odrzucenia. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Izba doszukała się w działaniach Zamawiającego naruszenia przepisu art.91 ust.1 w związku z art.7 ustawy Pzp, przy czym nie stwierdziła jednak naruszenia przepisu art.89 ust.1 pkt. 2 w związku z art.87 ust.2 pkt.3 ustawy Pzp, art.90 ust.3 w związku z art.89 ust.1 pkt. 4 i w związku z art.7 ustawy Pzp. W rozpoznawanej sprawie były do rozstrzygnięcia trzy zagadnienia prawne: pierwsze odnosiło się do oceny czynności Zamawiającego w zakresie przeprowadzonej przez niego punktacji oferty Odwołującego dotyczącej kryterium oceny ofert związanego z Metodyką, drugie odnosiło się do oceny oferty wykonawcy Transprojekt Gdański sp. z o.o. w zakresie możliwości wystąpienia w niej sprzeczności z treścią SIWZ, a wreszcie ostatnie dotyczyło oceny czynności Zamawiającego pod kątem możliwości przeprowadzenia przez niego nierzetelnego, sprzecznego z prawem postępowania wyjaśniającego rażąco niską cenę i dokonania w następstwie tej procedury nieprawidłowej oceny zaoferowanej ceny przez wykonawcę Transprojekt Gdański sp. z o.o. i uznania braku istnienia rażąco niskiej ceny. Odnosząc się do pierwszego zarzutu związanego z oceną oferty Odwołującego w zakresie kryterium metodyka, Izba uznała, ten zarzut za uzasadniony. Izba ustaliła, że w pkt. 14.1.
- SIWZ obok kryterium „Cena”, Zamawiający wprowadził dodatkowe kryterium „Metodyka” informując wykonawców tym postanowieniem SIWZ, że w ramach tego kryterium punkty zostaną przyznane w skali punktowej do 40 pkt., na podstawie opracowania „Metodyka” złożonego wraz ofertą(sporządzonego na formularzu zgodnym z treścią Formularza 2.
- „Metodyka”) sporządzonego przez wykonawcę w oparciu o poniżej opisane podkryteria. W ramach kryterium Metodyka punkty zostaną przyznane w skali punktowej do 40 pkt. Niezłożenie opracowania „Metodyka” skutkować będzie przyznaniem 0 punktów w tym kryterium. Izba stwierdziła, że Odwołujący takie opracowanie „Metodyka” złożył przy ofercie i otrzymał za nie 37,50 punktów w przedmiotowym kryterium. Przede wszystkim analizując karty indywidualnej oceny powyższego opracowania Odwołującego, sporządzone przez członków Komisji Przetargowej, w poszczególnych podkryteriach cząstkowych Izba, uznała, że podane przez Zamawiającego uzasadnienie jest nazbyt lakoniczne i mało transparentne, co oznacza, że odjęta Odwołującemu punktacja mogła zostać dokonana w sposób sprzeczny z przyjętym kryterium oceny oferty. Jednocześnie takie uzasadnienie punktacji przyznanej przez Zamawiającego, jakie znajduje się w indywidualnych kartach oceny opracowania uniemożliwia obiektywne zweryfikowanie prawidłowości przeprowadzonej przez niego oceny w poszczególnych podkryteriach. Jeżeli chodzi o powyższe wadliwości dokonanej oceny przez Zamawiającego, Izba stanęła na stanowisku, że Zamawiający motywując własną ocenę poszczególnych podkryterów podanych w opracowaniu Metodyka powinien wskazać wyraźnie między innymi zakresy pozostawania przedstawionego przez wykonawców rozwiązania w danym dokumencie, na który powołuje się Zamawiający(vide: ocena podkryterium 1.1.2 pkt.1). Nadto według Izby Zamawiający w swoich ocenach podkryteriów powinien wyraźnie określić zakres zobowiązania wykonawcy, w którym mieści się już podane przez wykonawcę rozwiązanie(vide: ocena podkryterium 1.1.2 pkt. 3 i 5) z podaniem konkretnego postanowienia wzoru umowy i przytoczeniem danego działania wykonawcy. Uzasadnienie do oceny Zamawiającego wymaga również opisania przez niego braku adekwatności do stawianego celu(vide: ocena podkryterium 1.1.2 pkt. 2, podkryterium 1.2.2 pkt. 2). Dodatkowo należy wskazać, że powołanie się przez Zamawiającego na okoliczność pozostawania proponowanego rozwiązania w zakresie standardowych działań Konsultanta, czy odnoszenie się do sfery jego obowiązków wymaga uszczegółowienia i wykazania, że w istocie takie działanie zostało już skonsumowane wcześniej przewidzianym obowiązkiem konsultanta( vide: ocena podkryterium 1.2.2 pkt. 3 i 4, podkryterium 1.2.3 pkt. 1 i 2, podkryterim 1.3.1 obszar ryzyka nr 3 i 4, podkryterium 2.3.2 pkt.1). Według zapatrywania Izby również wskazania przez Zamawiającego wymagają procedury dotyczące wprowadzenia zmian we wzorze z ich odniesieniem do zaproponowanych przez Odwołującego działań(vide: ocena podkryterium 1.2.3 pkt. 3). Zamawiający powinien również wyjaśnić, na czym polegał – w jego ocenie - brak opisu podjętych działań(vide: ocena podkryterium 1.2.3 pkt. 4). Wymaga również rozbudowanej argumentacji uzasadniającej ocena Odwołującego zawarta w podkryterium 1.2.5 pkt.
- Zamawiający powinien również uzasadnić swoje stanowisko z podkryterium 1.3.1 w zakresie Obszaru ryzyka nr 1 i nr
- W ocenie Izby zaproponowane działanie w obszarze ryzyka nr 5 (vide: ocena podkryterium 1.3.1 pkt. 5) jest zasadne z racji wskazania tam konkretnego środka, jeżeli Zamawiający miałby odmienną ocenę tej sytuacji, to powinien to wywieść w swojej motywacji. Izba nie podzieliła również oceny Zamawiającego w zakresie oceny podkryterium 2.3.2 pkt. 4 z argumentacją o możliwości okazania się działania za zawodne w okolicznościach wskazanych w ocenie, uznając ją za absurdalną. Możliwość wystąpienia siły wyższej zachodzi w każdym przypadku. Izba przy tym podzieliła argumentację Zamawiającego o konieczności podania w opracowaniu dodatkowych działań w celu uzyskania dodatkowych punktów, co wynika z uwagi zawartej w pkt. 14.1.1 SIWZ w pkt. 1 - Uwagi, gdzie Zamawiający poinformował wykonawców, że w sytuacji, gdy w opracowaniu „Metodyka” wykonawca zaproponuje dodatkowe działania nieadekwatne do celu, jaki ma zostać osiągnięty w ramach danego podkryterium, wówczas Zamawiający nie przyzna punktów za zaproponowane działanie. Nadto Izba stwierdziła pewne sprzeczności w zakresie ocen poszczególnych członków Komisji Przetargowej dokonujących przedmiotowej oceny w podkryterium 1.2.3 pkt. 1, gdzie w jednej ocenie podano standardowość działań konsultanta nie przyznając punktu, w drugiej ocenie uznano, że dotyczy to etapu przetargowego, nieadekwatnego do przedmiotu zamówienia, gdzie również nie przyznano punktu, a w trzeciej ocenie przyznano 1 pkt. uznając, że działanie wykracza poza OPZ. W ocenie Izby powyższa ocena w powołanym wyżej podkryterium wymaga dodatkowego rozważenia i szczegółowego uzasadnienia. Izba dopuszcza odmienność i autonomiczność ocen członków Komisji, jednak muszą one posiadać mocne podstawy i być weryfikowalne. Wszystkie przytoczone wyżej braki – zdaniem Izby – przesądzają o naruszeniu przez Zamawiającego przepisu art.91 ust.1 ustawy Pzp odnośnie oceny oferty Odwołującego. Przechodząc do omówienia kolejnych zarzutów Izba uznała, że te zarzuty nie potwierdziły się. Przede wszystkim – według zapatrywania Izby - nie może być mowy o rażąco niskiej cenie w warunkach, kiedy kilka ofert jest do siebie zbliżonych cenowo i brak jest innych okoliczności wskazujących na możliwość wystąpienia rażąco niskiej ceny. Izba stwierdziła, że w przedmiotowym przetargu kilka ofert z najniższymi cenami zawierało ceny zbliżone wartościowo: URS Polska sp. z o.o. – 7 530 486,81 zł, Egis Poland – 7 642 728 zł, Transprojekt Gdański sp. z o.o. – 7 744 633 zł, w tym oferta Odwołującego – 8 081 100 zł. Według Izby powyższe ceny mogły budzić uzasadnione wątpliwości Zamawiającego, co do istnienia rażąco niskiej ceny, a wobec tego miał on podstawy prawne do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 90 ust.1 ustawy Pzp Zamawiający w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwraca się do wykonawcy o udzielenie w określonym terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Zamawiający dwukrotnie skorzystał z powyższego uprawnienia i wystąpił do wykonawcy Transprojekt Gdański sp. z o.o. o wyjaśnienie przedmiotowej ceny(pismo z dnia 18 czerwca 2014r. i 15 lipca 2014r.). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wykonawca Transprojekt Gdański sp. z o.o. pismem z dnia 26.06.2014r. udzielił odpowiedzi na pismo Zamawiającego oraz przedstawił wyjaśnienia w piśmie z dnia 21.07.2014r. wraz załączoną przez niego szczegółową kalkulacją, które stanowiły - w ocenie Izby – wystarczającą podstawę do uznania braku przez Zamawiającego wystąpienia rażąco niskiej ceny. We wskazanym wyżej zakresie Izba podzieliła w całej rozciągłości argumentację Przystępującego wynikającą z powołanych wyżej wyjaśnień i kalkulacji. Wobec powyższego należało przyjąć, że przeprowadzone przez Zamawiającego postępowanie wyjaśniające odnośnie rażąco niskiej ceny oferty zostało przeprowadzone w sposób kompleksowy i było ono niejako przeprowadzone z ostrożności w aspekcie złożenia przez czterech wykonawców ofert ze zbliżonymi cenami. Jednocześnie należy zauważyć, że cena rażąco niska to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień i ewentualnie innych ofert złożonych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego(vide: wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 28 kwietnia 2008r., sygn. akt XIX Ga 128/08, wyrok KIO 385/14 z dnia 13 marca 2014). W rozpoznawanej sprawie z uwagi na zbliżenie cenowe w czterech ofertach powyższa sytuacja wystąpienia rażąco niskiej ceny nie zachodzi. Poza tym należy również zwrócić uwagę, że o rażąco niskiej cenie nie przesądzają ceny jednostkowe, lecz całkowita cena ofertowa. Takie stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie ( vide: wyrok z 14 marca 2014r., sygn. akt KIO 382/14, wyrok KIO z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt KIO 3021/13). Ostatni zarzut dotyczący sprzeczności złożonej przez konkurenta oferty z treścią SIWZ, Izba uznała również za nietrafny, przyjmując, że postanowienie pkt.10.4 IDW nie wymaga wartościowego wpisania w pozycji wszystkich kosztów składających się na cenę jednostkową, lecz umieszczenia w formularzu ceny jednostkowej obejmującej te koszty, niezależnie gdzie one się znajdują. Według zapatrywania Izby Odwołujący poprawnie zinterpretował treść postanowienia pkt.10.4 IDW i stosując się do jego dyrektywy zaproponował powyższe ceny jednostkowe, a w szczególności odnoszące się do kosztów utrzymania biura Zamawiającego. Izba reprezentuje pogląd, że brzmienie pkt.10.4 IDW – „każda cena jednostkowa zawarta w ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu w Formularzu Cenowym, w tym również wszelkie koszty towarzyszące”, wbrew stanowisku Zamawiającego, nie jest jednoznaczne, bowiem może być ono wykładane również w ten sposób, że wpisana wartość w jednostkach pieniężnych w danej pozycji Formularza Cenowego nie musi stanowić sumy wszystkich planowanych poniesionych przez wykonawcę kosztów cząstkowych i może oznaczać cenę jednostkową skalkulowaną z uwzględnieniem wszelkich wymaganych kosztów, przy czym umiejscowienie tych kosztów czy w ramach innej pozycji cenowej oferty, czy też poza przedmiotowym zamówieniem ma znaczenie wtórne. Podstawowe znaczenie w takiej sytuacji ma zobowiązanie wykonawcy do pokrycia wszelkich kosztów związanych z tą konkretną pozycją cenową, które – w ocenie Izby – zawiera samo oświadczenie Odwołującego deklarującego podaną cenę jednostkową. Izba stanęła przy tym na stanowisku, że Zamawiający ma obowiązek opisania przedmiotu zamówienia, w tym wymaganych cen jednostkowych w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty, co wynika expresis verbis z przepisu art.29 ust.1 ustawy Pzp. W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę, że ta niejednoznaczność została przez jednego z wykonawców dostrzeżona, a Zamawiający w odpowiedzi na pytanie nr 55 do SIWZ „czy wykonawca po przeprowadzeniu odpowiednich analiz i uwzględnieniu w swoim działaniu takiej ilości ekspertów i personelu pomocniczego, aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy może przyjąć ceny jednostkowe netto w formularzu Cenowym na poziomie ) 0,00 PLN (słownie: „zero złotych polskich”) lub bliskim zera?” w piśmie z dnia 10 kwietnia 2014r. nie udzielił wykonawcom stanowczej odpowiedzi przeczącej, że nie można przyjąć cen zero złotych lub bliskich zero, lecz wyjaśnił, że „oferty wykonawców, w tym również wyceny pozycji w formularzu cenowym, będą oceniane przez Zamawiającego zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Pzp oraz zapisami SIWZ w przedmiotowym postępowaniu. Opis sposobu obliczenia ceny oferty został zawarty w pkt. 10 IDW(Tom I SIWZ)”. Zdaniem Izby z powyższego oświadczenia woli Zamawiającego wynika w sposób jednoznaczny, że skoro nie zanegował możliwości zaoferowania cen jednostkowych na wskazanym w pytaniu poziomie, to znaczy, że dopuścił możliwość zaoferowania takich cen, o jakie pytał wnioskodawca. Z powyższych względów, jeżeli Zamawiający sam dokonał wykładni legalnej przedmiotowego postanowienia SIWZ, to nie może go na etapie oceny ofert zmieniać, a zatem należy przyjąć, że zaproponowane w ofercie ceny jednostkowe pozostawały w zgodzie z treścią SIWZ. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że żadne postanowienie SIWZ nie zawiera zakazu przesunięcia wartości cenowych pomiędzy poszczególnymi pozycjami formularza cenowego, ani zastrzeżenia o braku możliwości uwzględnienia w cenie jednostkowej kosztów ponoszonych przez Odwołującego poza przedmiotowym zamówieniem, które ma istotny wpływ na obniżenie ceny jednostkowej. Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Izba uznała treść przedłożonego przez Odwołującego na rozprawie dowodu z dnia 2 września 2014r. za próbę rozszerzenia zarzutów odwołania, bowiem Odwołujący w odwołaniu nie sformułował zarzutu sprzeczności treści oferty z pkt.2.2.3 OPZ. Reasumując Izba nie znalazła dostatecznego uzasadnienia prawnego do odrzucenia przez Zamawiającego oferty konkurenta na zasadzie art.89 ust.1 pkt. 2 i pkt. 4 ustawy Pzp. W tym stanie rzeczy, uznając, iż powyższe naruszenia przepisów ustawy miały i mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, Izba na podstawie art. 192 ust. 2 ustawy Pzp, postanowiła oba odwołania uwzględnić. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Przewodniczący:……………………….