, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. W tym przypadku skarga kasacyjna została wniesiona w terminie i spełniała wszystkie wymagania określone w art.
Zostało spełnione także wymaganie określone w art.
k.p.c., który w zdaniu pierwszym stanowi, że w sprawach o prawa majątkowe należy oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia, Wartość ta w skardze kasacyjnej została oznaczona w stosunku do M. S. na kwotę 56.924,14 zł, a w odniesieniu do M. G. – na kwotę 50.588, 60 zł. Rozważając kwestię nadania biegu skardze sąd drugiej instancji ogranicza się do badania jej terminowości, dopuszczalności oraz sprawdza, czy spełnia ona wymagania określone w art.
k.p.c. W tym ostatnim zakresie kontrola ograniczona jest do zachowania wymagań formalnych, niedopuszczalna jest natomiast kontrola merytoryczna. Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia jest wymaganiem formalnym. Wskazanie w skardze kwoty, która według strony ją wnoszącej jest wartością przedmiotu zaskarżenia, jest spełnieniem tego wymagania i nie może być to potraktowane jako brak podlegający uzupełnieniu. Zgodnie z art. 398²¹ w związku z art. 368 § 2 k.p.c., wartość przedmiotu zaskarżenia może być oznaczona na kwotę wyższą od wartości przedmiotu sporu wskazanej w pozwie jedynie wtedy, gdy powód rozszerzył powództwo lub sąd orzekł ponad żądanie; przepisy art. 19-24 i 25 § 1 k.p.c. stosuje się odpowiednio. 4 Ten ostatni przepis stanowi, że sąd może na posiedzeniu niejawnym sprawdzić wartość przedmiotu sporu i zarządzić w tym celu dochodzenie. Zgodnie z powołanymi przepisami sąd może przyjąć za wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę inną niż wskazana w skardze kasacyjnej. W przypadku, gdy w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia okaże się, że została ona zawyżona w stosunku do oznaczonego w skardze żądania, jako wartość przedmiotu zaskarżenia przyjmuje się kwotę ustaloną przez sąd i od tej wartości uzależnia się dalsze czynności, na przykład stwierdzenie dopuszczalności skargi kasacyjnej. Jeżeli sąd zarządzi dochodzenie w celu ustalenia rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia, może on wzywać stronę wnoszącą skargę do udzielenia stosownych informacji. Nie może natomiast wzywać strony do uzupełnienia braków, gdyż wadliwe oznaczenie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia nie może być traktowane jako brak formalny podlegający uzupełnieniu. W konsekwencji nie ma podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej z tej przyczyny, że strona nie uzupełniła jej braków formalnych poprzez „prawidłowe wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia”. Efektem zarządzenia przez sąd dochodzenia w celu ustalenia rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia powinno być wskazanie tej wartości i podjęcie w związku z tym stosownych czynności, np. odrzucenie skargi kasacyjnej z tej przyczyny, iż wartość przedmiotu zaskarżenia nie sięga 10.000 zł przewidzianych dla jej dopuszczalności w sprawach o prawa majątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 398² § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny w niniejszej sprawie nie podjął takich czynności i to pomimo tego, iż Sąd Najwyższy zwrócił mu skargę nie celem wezwania pełnomocnika ubezpieczonej do uzupełnienia jej braków formalnych, ale celem sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia określonego w skardze. W świetle powyższego Sąd drugiej instancji nie miał podstaw do uznania, że skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika ubezpieczonej dotknięta była brakami, które nie zostały w terminie uzupełnione, a zatem z tej przyczyny nie mogło dojść do jej odrzucenia. Nie nastąpiło także sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia, wobec czego aktualnie nie ma przesłanek do stwierdzenia, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w świetle art. 398² § 1 k.p.c. W tym kontekście należy jednak zwrócić uwagę na to, że w sprawie po stronie odwołujących się występuje 5 współuczestnictwo formalne (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.), albowiem choć przedmiotem sporu jest ich odpowiedzialność za zaległości składkowe tej samej spółki, to jednak za inne okresy, bo nie pełnili funkcji członków zarządu w tym samym czasie. Współ- uczestnictwo formalne, w przeciwieństwie do współuczestnictwa materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.), charakteryzuje się brakiem materialnoprawnej więzi między współuczestnikami, a ich współwystępowanie po jednej ze stron procesu ma charakter stricte procesowy. Współuczestnictwo formalne może być następstwem odpowiedniego sformułowania żądań pozwu (wniesienia go przez kilka lub przeciwko kilku podmiotom). Może także wynikać z postanowienia sądu, który kierując się względami ekonomiki procesowej, jest uprawniony połączyć do wspólnego rozpoznania (rozstrzygnięcia) kilka spraw, w których występują po stronie pozwanej lub powodowej te same podmioty (art. 219 k.p.c.). W takiej sytuacji mamy do czynienia z jedną sprawą wyłącznie w znaczeniu formalnym (technicznym). Natomiast, przy współuczestnictwie formalnym występuje tyle różnych przedmiotów sporu (zaskarżenia), ilu jest współuczestników formalnych, bowiem każdy z nich mógłby występować w procesie samodzielnie, tok postępowania w stosunku do każdego z nich jest niezależny (można wydać wyrok częściowy lub rozłączyć sprawy do oddzielnego rozpoznania), wreszcie różne mogą być rozstrzygnięcia w stosunku do każdego ze współuczestników (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1997 r., I CKN 154/97, LEX nr 153214 oraz z dnia 26 maja 1998 r., III CZ 69/98, Wokanda 1998 nr 9, poz. 7). Z tego względu w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna, choć jest jednym pismem procesowym, dotyczy w istocie dwóch różnych przedmiotów rozpoznania, które są połączone w jednej sprawie tylko w sposób formalny. Zaskarżenie orzeczenia przez kilku współuczestników formalnych (przeciwko nim), choćby było dokonane w jednym piśmie procesowym, jest w istocie wniesieniem kilku środków zaskarżenia wobec odrębnych rozstrzygnięć, formalnie tylko zamieszczonych w jednym orzeczeniu. Zatem, choć technicznie w ramach jednego dokumentu, to w znaczeniu materialnym (funkcjonalnym), wniesione zostały dwie skargi kasacyjne: pierwsza - w stosunku do rozstrzygnięcia o odpowiedzialności M. S. i druga - co do rozstrzygnięcia o odpowiedzialności M. G. Każda z tych skarg podlega odrębnej ocenie odnośnie do jej dopuszczalności z uwagi na wartość przedmiotu 6 zaskarżenia, co ma istotne znaczenie, zważywszy na odmienne rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego co do odpowiedzialności obu skarżących. Wbrew poglądom pełnomocnika skarżących, wartość przedmiotu sporu i wartość przedmiotu zaskarżenia nie są bowiem pojęciami tożsamymi. Stosownie do treści art. 19 § 1 k.p.c., w sprawach o roszczenia pieniężne, podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu, zaś zgodnie z art. 19 § 2 k.p.c., w innych sprawach majątkowych powód obowiązany jest oznaczyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sporu stanowi zatem suma właściwa dla chwili wniesienia pozwu albo dla ostatecznego sprecyzowania żądań przed sądem pierwszej instancji. Tak określona wartość pozostaje niezmieniona do końca postępowania (a więc również w postępowaniu kasacyjnym), chyba że w dalszym jego toku nastąpi dopuszczalne przekształcenie przedmiotowe powództwa (jego zmiana) pociągające za sobą zmianę wartości przedmiotu sporu (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 14 listopada 1997 r., III CZ 82/97, Prokuratura i Prawo 1998 r., nr 6, poz. 38). Wartość przedmiotu zaskarżenia, o jakiej mowa w art. 368 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 2 k.p.c., odpowiadać zaś powinna - i to jednolicie - ustalonej w sprawie wartości całości lub tej części przedmiotu sporu, która odpowiada zakresowi zaskarżenia orzeczeń. Wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być wyższa od wartości przedmiotu sporu (art. 368 § 2 k.p.c.), ale bezsprzecznie może być od niej niższa wtedy, gdy skarżona jest tylko część rozstrzygnięcia, np. z uwagi na to, że roszczenia zostały w pewnym zakresie uwzględnione zaskarżonym wyrokiem, co w niniejszej sprawie dotyczy odwołania M. G. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 k.p.c. postanowił jak w sentencji.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.