k.p.k.), także małżonka podejrzanego jako współwłaściciela łącznego nieruchomości lub współuprawnionego w odniesieniu do innych elementów majątkowych, mogących stanowić przedmiot obciążenia hipoteką przymusową 4 (art. 110 u.k.w. i h.). Tymczasem skarżący trafnie podnosi, że wydanie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym na podstawie art. 291 §
i obciążeniu nieruchomości wspólnej podejrzanego i jego małżonka (w danej sprawie – udziału w nieruchomości wchodzącego do majątku wspólnego małżonków), to czynności należące do fazy postępowania zabezpieczającego. Czym innym jest już natomiast samo postępowanie egzekucyjne, gdy istniały podstawy do jego wszczęcia i przeprowadzenia (np. ostatecznie doszło do skazania podejrzanego i orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym; art. 294 k.p.k.). Faza postępowania egzekucyjnego uruchamiać bowiem może odpowiednie instrumenty ochrony prawnej, przysługujące małżonkowi osoby podejrzanej, a następnie skazanej wyrokiem karnym (np. przewidziane w art. 7431 k.p.c.). W toku postępowania zabezpieczającego, wywołanego wydaniem postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym i zakończonego odpowiednim wpisem hipoteki przymusowej, obejmującej elementy majątku wspólnego, ujawnia się przede wszystkim interes prawny beneficjentów zabezpieczenia (Skarbu Państwa i osób poszkodowanych w wyniku przestępstwa), co usprawiedliwia tymczasową ingerencję w mienie małżonka podejrzanego. 2. W postępowaniu zabezpieczającym wywołanym wydaniem postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym (art. 291 §
743 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 lutego 2014 r., IV CSK 275/13 (nie publ.), że skoro art. 25 k.k.w. nie odnosi się do kwestii wykonania postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu w zakresie obciążania nieruchomości podejrzanego hipoteką przymusową, to w tym zakresie należy stosować odpowiednio przepisy k.p.k. o zabezpieczeniu majątkowym (art. 1 § 2 k.k.w.). Przepisy art. 292 § 1 k.p.k. i art. 293 § 1 k.p.k. odsyłają natomiast wprost do przepisów k.p.c. o zabezpieczeniu, w tym też – do art. 743 § 2 k.p.c. Wykładnia tego przepisu, uwzględniająca cel i funkcję zabezpieczeń majątkowych stosowanych przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym, prowadzi do wniosku, ze wzmianka o wykonalności prokuratorskiego postanowienia o zabezpieczeniu może pochodzić od prokuratora, który wydał postanowienie 5 (art. 743 § 2 k.p.c.). Nie można zatem podzielić stanowiska Sądu Okręgowego o konieczności zamieszczenia wspomnianej wzmianki przez sąd. Treść postanowienia prokuratora z dnia 27 września 2012 r. może prowadzić do wniosku, że spełnione zostało wymaganie przewidziane w art. 743 § 2 k.p.c., ponieważ zawarto w niej osobne i podpisane przez prokuratora stwierdzenie, iż „postanowienie powyższe jest natychmiast wykonalne” (art. 462 k.p.k.; k. 30-33 akt sprawy). O wykonalności tej przesądza brak możliwości zaskarżenia takiego postanowienia (por. art. 465 § 1 k.p.k.). 3. Przewidziane w art. 1101 u.kw.h. określenie „suma nie wyższa niż wynikająca z treści dokumentu stanowiącego podstawę wpisu” odnosi się także do postanowienia prokuratora (art. 110 pkt 2 uk.w.h.). Poddanie takiej sumy zabezpieczenia stanowi niezbędny warunek wpisu hipoteki przymusowej. W pkt I postanowienia wskazano rozmiar grzywny grożącej podejrzanemu (20 000 zł), a także wysokość roszczenia o naprawienie szkody (765.031,17 zł). Elementy wskazujące na sumę zabezpieczenia hipotecznego podano także w treści wniosku o wpis hipoteki (s. 2 wniosku, pkt 8). Stanowisko Sądu Okręgowego, że takie elementy nie mogą być uznane za wystarczające dla określenia „sumy zabezpieczenia”, skoro w danej sprawie chodzi o zabezpieczenie należności przyszłych (przyszłej kary grzywny i przyszłych roszczeń o naprawienie szkody), oznacza z pewnością zbyt daleko idący rygoryzm w zakresie interpretacji art. 1101 u.k.w. i h. Bardziej liberalne i trafne w tym względzie stanowisko wyrażone zostało (w zakresie grożącej podejrzanemu kary grzywny) w powołanym już postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r., IV CSK 275/13 (nie publ.). Z przedstawionych względów w postanowieniu Sądu Okręgowego doszło do naruszenia art. 743 § 2 k.p.c. i art. 1101 u.k.w.h., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania (art. 39815 k.p.c.). Należy też zauważyć, że przepis art. 7431 § 1 k.p.c. może mieć zastosowanie dopiero w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w postępowaniu dotyczącym wykonania postanowienia o zabezpieczeniu. To trafne spostrzeżenie Sądu Okręgowego bezpodstawnie jednak zostało wykorzystane jako argument mający przemawiać za tym, że zabezpieczenie poprzez wpis hipoteki na 6 majątku wspólnym małżonków powinno być dokonane na podstawie postanowienia prokuratora, które obejmowałoby swą treścią wskazanie, iż następuje ono na majątku wspólnym małżonków.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.