← Polska

V CSK 684/13

Sygn. akt V CSK 684/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) SSA

§ 6k.p.

oraz art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie 5 równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700), będącego formą dyskryminacji, która powinna podlegać skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym sankcjom. Reakcję pozwanego ocenił jako prawidłową i nie dopatrzył się przesłanek do bagatelizowania wydźwięku wypowiedzi powoda skierowanej do nieznanej mu, nowej pracownicy z powołaniem się na swobodną atmosferę, jaka panowała wśród zżytych już z sobą pracowników, ani też do traktowania wskazanej przez zleceniodawcę przyczyny rozwiązania umowy jako pretekstu do zwolnienia powoda. Wobec wystąpienia ważnych przyczyn rozwiązania umowy Sąd Okręgowy uznał, że było możliwe rozwiązanie jej bez wypowiedzenia, co spowodowało bezzasadność roszczenia o świadczenia za okres wypowiedzenia i uzasadniało zmianę zaskarżonego wyroku. Od wyroku Sądu odwoławczego powód wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Skargę oparł na podstawie z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. i zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 746 § 1 i § 2 w zw. z art. 750 k.c. w zw. z art. 3531 k.c., niewłaściwe zastosowanie art. 65 § 2 k.c., oraz błędne zastosowanie art. 3 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 2 oraz art. 8 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. We wnioskach skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia apelacji pozwanej oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego i kosztach postępowania przed sądami powszechnymi, a ponadto orzeczenia zwrotu spełnionego przez powoda świadczenia z tytułu kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wnosił o jej oddalenie w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawowe znaczenie ma zarzut niewłaściwej wykładni umowy stron dokonanej przez Sąd odwoławczy. Zgodzić się należy z powodem, że przesłanki rozumowania Sądu zarówno w zakresie ustaleń faktycznych jak i w części zawierającej interpretację prawną zawartych w umowie postanowień pozostają nieczytelne. Z jednej strony Sąd akceptuje ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, który przyjął m. in., że rozwiązując umowę z powodem pozwana powołała § 6 ust 3 umowy, że zmiana umowy aneksem z dnia 29 września 2010 r. polegała 6 m. in. na wprowadzeniu jednolitego sposobu rozwiązania umowy, niezależnie od przyczyny jej rozwiązania - za 6-miesięcznym wypowiedzeniem, skróconym od początku 2012 r. do 3 miesięcy, aby następnie, bez nawiązania do materiału dowodowego, a także bez analizy celu i zakresu zmian wprowadzonych aneksem (który – na co słusznie zwracał uwagę skarżący – obniżył jego wynagrodzenie i docelowo skrócił okres wypowiedzenia, co powinno zostać rozważone w kontekście argumentów o zrekompensowaniu niekorzystnych zmian wprowadzeniem generalnej zasady, że umowa może zostać rozwiązana wyłącznie z zachowaniem okresu wypowiedzenia) stwierdzić, iż usunięcie dotychczasowej treści § 6 ust 3 nie oznacza możliwości jej rozwiązania jedynie za 6 - miesięcznym wypowiedzeniem także z ważnych przyczyn, bo takie rozwiązanie godziłoby w interesy strony pozwanej i dlatego – jeżeli strony je przewidywały – powinno wynikać wprost z umowy. Z jednej więc strony Sąd Okręgowy ustalił, że po wprowadzeniu zmian do umowy zgodną wolą stron była jednolita forma rozwiązania tej umowy – z okresem wypowiedzenia, a z drugiej stwierdził, że gdyby takie postanowienie miało się odnosić się także do wypowiedzenia umowy z ważnych przyczyn – to powinno zostać wyraźnie ujęte w umowie, a więc – jak się wydaje – przyjął, że strony takiego zgodnego zamiaru nie miały. Przesłanki jakimi Sąd kierował się dokonując wykładni umowy nie są jasne także na płaszczyźnie zastosowanych przepisów. Po przytoczeniu treści art. 746 § 2 k.c., pozwalającego rozwiązać umowę zlecenia za wypowiedzeniem, Sąd podjął rozważania odnoszące się do znaczenia art. 746 § 3 k.c. Trudno jednak zrozumieć znaczenie argumentacji „(…) zgodnie z bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 746 § 3 k.c., według którego nie można z góry zrzec się skutecznie uprawnienia do wypowiedzenia umowy z ważnych powodów, o ile strony przewidywałyby wypowiedzenie również w takich sytuacjach, powinno to wynikać wprost z uregulowań umowy” oraz „(…) fakt, że po podpisaniu aneksu z 29 września 2010 roku w umowie nie ma zapisu dotyczącego rozwiązania bez wypowiedzenia, nie oznacza, że nie może to nastąpić”. Takie rozumowanie doprowadziło Sąd Okręgowy do konkluzji, że Sąd Rejonowy naruszył art. 746 § 3 k.c. Tymczasem związek pomiędzy art. 746 § 1 i 2 a art. 746 § 3 k.c. trafnie odczytany został przez Sąd Rejonowy, jako zakaz zawarcia w umowie postanowień wyłączających możliwość jej rozwiązania nawet 7 wówczas, kiedy wystąpią poważne przyczyny po temu, nie wykluczający jednak możliwości umownego ustalenia, że w razie wystąpienia ważnych przyczyn rozwiązanie umowy nastąpi z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednakże ocena, czy postanowienia umowy mieściły się w granicach dopuszczalnej swobody może być przeprowadzona dopiero po prawidłowym ustaleniu, jaka była rzeczywista treść umowy, co wymaga przede wszystkim poczynienia ustaleń pozwalających na dokonanie wykładni umowy według zasad wynikających z art. 65 § 2 k.c. Z tego względu konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 3 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 2 oraz art. 8 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd zakwalifikował zachowanie powoda jako formę molestowania seksualnego pracownicy pozwanej spółki, wskazując jako podstawę swojego stanowiska art.

§ 6k.p.

oraz art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, nie zaś powołany w skardze art. 3 ust. 3 tej ustawy. Skoro więc wskazanego w zarzucie przepisu nie stosował, nie mógł uczynić tego błędnie. Przepisy powołanej ustawy ujęte w jej rozdziałach 1 i 2 nie odnoszą się do pracowników w zakresie uregulowanym przepisami kodeksu pracy (art. 2 ust. 2 ustawy), w związku z czym przesłanki oceny, czy zachowanie powoda miało charakter molestowania seksualnego pracownicy zakładu pracy, w którym powód zajmował stanowisko kierownicze, mieszczą się w art.

§ 2i § 6 k.p.

Naruszenia tego przepisu skarżący jednak nie zarzuca. Orzeczenie o kosztach postepowania kasacyjnego wynika z treści art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 i art. 108 § 2 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.