II Ca 64/13

Sygn. akt II Ca 64/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Teresa Kołbuc Sędziowie: SSO Monika Kośka SSO Barbara Dziewięcka ( spr.) Protokolant: protokolant sądowy Beata Wodecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy z wniosku J. P. z udziałem Z. J. o zniesienie współwłasności na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt I Ns 180/11 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie: 1) w punkcie II ( drugim ) w całości i uchylić zawarte w nim rozstrzygnięcie, 2) w punkcie III ( trzecim ) w ten sposób, że zasądzić kwotę 2500 ( dwa tysiące pięćset ) złotych zamiast kwoty 1250 złotych, 3) w punkcie IV ( czwartym ) w całości i nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jędrzejowie od Z. J.kwotę 1303,96 ( jeden tysiąc trzysta trzy 96/100 ) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sygn. akt II Ca 64/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie w drodze zniesienia współwłasności nieruchomość położoną w miejscowości W.-K. gmina M. oznaczoną jako działka nr (...) przyznał na wyłączną własność Z. J. (pkt I ), zasądził tytułem spłaty od Z. J. na rzecz J. P. kwotę 23.285,00 zł płatną w dwóch równych ratach po 11.642,50 zł (pkt II) oraz orzekł o kosztach postępowania i nieuiszczonych kosztach sądowych (pkt. III i IV). Sąd Rejonowy ustalił , że związek małżeński uczestnika Z. J.z R. S.został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Rejonowego w Jędrzejowie w dniu 21 września 1982 roku w sprawie (...). Jednocześnie Sąd zasądził od R. J.tytułem alimentów na utrzymanie małoletniego syna stron kwotę 1.000 zł miesięcznie. Pieniędzy tych Z. J.nigdy jednak nie otrzymał, albowiem zawarł z byłą żonę umowę na mocy której zrzekł się tego uprawnienia, w zamian za co R. J.miała nie rościć sobie pretensji do przedmiotowej nieruchomości. R. J.wyprowadziła się na stałe do Z.już w 1977 roku. Nieruchomość oznaczona jako działka nr (...)stanowiła składnik jej majątku wspólnego z uczestnikiem. W 1968 roku małżonkowie rozpoczęli budowę na niej domu jednorodzinnego, która w stanie surowym została ukończona w 1971-72 roku. R. J./po drugim mężu W./ zmarła w dniu 11 stycznia 2003 roku. Spadek po niej nabyła w całości wnioskodawczyni. Tuż po zakończeniu małżeństwa z R. J.uczestnik dokonał na nieruchomość szeregu nakładów, których łączna wartość wyniosła 26.830 zł. Wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości bez nakładów wynosi 46.570 zł w tym gruntu 17.200 zł, a budynku 29.470 zł. W tym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał wniosek za zasadny. Sąd wskazał, że już w toku sprawy (...)tego Sądu został wykazany fakt zawarcia między stronami porozumienia na mocy którego uczestnik zobowiązał się , że nie będzie domagał się od R. J.zapłaty alimentów na rzecz syna w zamian za co ona zrezygnowała z wszelkich pretensji do przedmiotowej nieruchomości i niejako w ten sposób miała zostać spłacona. W ocenie tego Sądu umowa ta była jednak bezwzględnie nieważna jako sprzeczna z obowiązującym prawem pozytywnym, gdyż dotyczyła rozrządzenia wierzytelnością cudzą jaką stanowiły alimenty należne synowi stron tej umowy -T. J.. Sąd wskazał, że uczestnik nie może zatem na jej podstawie domagać się rozliczania alimentów i zarzut ich potrącenia nie może być uwzględniony. Ponadto zdaniem Sądu była to czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i jako taka nieważna w świetle art.58 k.c. Apelację od tego postanowienia wniósł uczestnik zaskarżając je w części t.j. w pkt II (drugim) w zakresie zasądzenia od niego na rzecz wnioskodawczyni spłaty. Zarzucił: - naruszenie prawa materialnego a mianowicie: art. 58 § 1 i 2 kc poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu do stanu faktycznego niniejszej sprawy i prowadzenia rozważań o nieważności „ porozumienia” zawartego pomiędzy nim, a jego byłą żoną R. J. ,w sytuacji gdy Sąd błędnie interpretuje to porozumienie; - art.65 k.c. przez niezastosowanie tego przepisu przy interpretacji „ porozumienia” pomiędzy byłymi małżonkami J. i nieuwzględnienie nie tylko okoliczności w jakich zostały złożone oświadczenia R. J. i Z. J. ,ale zamiar i cel umowy pomiędzy nimi, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż wolą uczestnika było zrzeczenie się alimentów na rzecz syna T., które Sąd ocenił jako nieważne bo niezgodne z prawem , w sytuacji gdy strony ustaliły ,iż Z. J. przejmuje na siebie obowiązek wychowywania i alimentowania syna za R. J. i w realizacji uprawnienia z art. 140 kro spłaca w ten sposób jej udział w przedmiotowej nieruchomości. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę orzeczenia w zaskarżonej części poprzez oddalenie żądania wnioskodawczyni o zasądzenie na jej rzecz spłaty oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego w istocie nie były przedmiotem zarzutów apelacji , a jedynie ocena prawna tego Sądu skutkująca uznaniem za nieważne w świetle prawa zawartego przez uczestnika z byłą żoną R. J.porozumienia, w wyniku którego R. J.w zamian za zwolnienie jej przez uczestnika z obowiązku płacenia alimentów na rzecz syna, zrzekła się spłat z majątku dorobkowego, jaki stanowi nieruchomość objęta niniejszym wnioskiem o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy przyjmuje za własne ustalenia Sądu Rejonowego, w tym ustalenie co do zawarcia takowego porozumienia między stronami, którego istnienie nie było w niniejszej sprawie kwestionowane przez wnioskodawczynię. Ustalenie to ponadto znajduje potwierdzenie nie tylko w zeznaniach uczestnika, ale przede wszystkim zeznaniach świadków w sprawie (...)a ściśle L. S., osoby obcej dla stron, która podniosła, że R. J.przyznała się jej w rozmowie , że zrzekła się swojego udziału w domu z tytułu zaległości alimentacyjnych (k.52). Fakt istnienia takiego porozumienia między stronami potwierdzili również świadkowie J. J.