Sygn. akt IV KK 9/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Grzegorczyk SSA del. do SN Dariusz Czajkowski Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zdzisława Brodzisza w sprawie J. B. skazanego z art. 258 § 3 kk, art. 56 § 1 kks i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 czerwca 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 23 grudnia 2011 r. I. uchyla zaskarżony wyrok w tym zakresie, w jakim zasądzono od skazanego koszty sądowe za postępowanie odwoławcze (pkt IV); II. oddala kasację w pozostałej części jako oczywiście bezzasadną; III. zarządza zwrot skazanemu opłaty od kasacji; 2 IV. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z dnia 23 grudnia 2011r. J. B., obywatel Czech, został uznany za winnego popełnienia szeregu przestępstw, wyczerpujących znamiona art. 258 § 1 i 3 k.k., art. 299 § 5 k.k., art. 56 § 1 k.k.s. oraz art. 62 § 2 k.k.s., za które wymierzono mu karę łączną w wysokości 5 lat pozbawienia wolności; nadto orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej związanej z obrotem paliwami i produktami ropopochodnymi na 4 lata oraz środek karny ściągnięcia na rzecz Skarbu Państwa równowartości pieniężnej osiągniętej przez sprawców korzyści majątkowej w kwocie 9.164.183 zł, przy czym wskazano, iż zapłata przez jednego z oskarżonych zwalnia drugiego. Wyrokiem tym skazano również A. K., którego jednak postępowanie kasacyjne nie obejmowało, a zatem zbędne jest przedstawianie jego sytuacji procesowej. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł obrońca J. B., podnosząc w niej zarzuty obrazy prawa materialnego – art. 33 § 1 k.k.s. oraz obrazy prawa procesowego – art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. art. 391 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k. – a nadto zarzut dokonania błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez przypisanie winy oskarżonemu. Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie J. B., ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 czerwca 2012r. wyrok Sądu Okręgowego zmieniony został wobec J. B. jedynie w ten sposób, że obniżono karę łączną do 4 lat pozbawienia wolności. Od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego obrońca J. B. wniósł kasację. Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2013r. został uchylony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego, powodem uchylenia prawomocnego wyroku były uchybienia w procedowaniu apelacyjnym, wiążące się przede wszystkim z nieuczestniczeniem w 3 rozprawie odwoławczej tłumacza języka czeskiego i niewłaściwą oceną przedłożonych przez J. B. pism procesowych, w tym wniosków dowodowych. Po ponownym rozpoznaniu wniesionej apelacji Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2014r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że obniżył wymierzoną J. B. karę łączną pozbawienia wolności do 4 lat; w pozostałej części wyrok Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy; rozstrzygnął o kosztach obrony udzielonej z urzędu; nadto – w punkcie IV – zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w wysokości 15.340,72 zł, zwalniając go od pozostałej części tych kosztów. Od tego wyroku Sądu Apelacyjnego ustanowiony przez J. B. obrońca ponownie wniósł kasację, której zarzuty i wnioski zostały skopiowane poniżej: „Na podstawie art. 523 § 1 i art.526 § 1 kpk wyrokowi zarzucam: I. obrazę art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 § 1 i 2 kpk. w zw. z art. 7 kpk w zw. z art. 4 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk , art. 401 kpk , art. 404 kpk art. 408 kpk , art. 409 kpk , art. 405 kpk, art. 411 § 1 kpk poprzez rażące naruszenie zasady poprawnego orzekania, rzetelnego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy, ponieważ wydanie wyroku nastąpiło w warunkach i w wyniku cyt. ... zmęczenia...składu orzekającego , potwierdza to treść uzasadnienia - str. 55 uzasadnienia wyroku - odnosi się do całości wyroku i co stanowi naruszenie obowiązków procesowych sądu /Przewodniczącego/ w tym min. art. 401 kpk lub 404 kpk , zmęczenie składu orzekanego, które nastąpiło jeszcze przed naradą - co powodowało -, że sąd wadliwie :1. ustalił stan faktyczny sprawy, 2. zastosował zasadę swobodnej oceny dowodów oraz zasadę obiektywizmu i in dubio pro reo. Gdyby nie zmęczenie składu orzekające, treść wyroku byłaby zupełnie odmienna, korzystna dla skazanego a nadto zmęczenie należy odnieść do treści całego wyroku a nie tylko w zakresie pkt. IV (także zasada logiki) jak stara się wykazać sąd i podnoszę, że: A. z uwagi na zmęczenie Sądu, Przewodniczący winien zaniechać zamykania przewodu sądowego w trybie art. 405 kpk , a zatem zamknięcie przewodu sądowego stanowiło obrazę art. 405 kpk ; B. Z uwagi na zmęczenie Sądu, Przewodniczący winien zarządzić przerwę albo odroczenie rozprawy; C. Postępowanie Sądu stanowiło także obrazę art. 408 kpk albowiem zmęczony 4 Sąd nie powinien przystępować do narady; D. Zmęczenie Sądu było przyczyną dokonania wadliwej oceny, że sprawa nie jest zawiła w rozumieniu art. 411 § 1 kpk , a zatem zaniechanie odroczenia wydania wyroku, co stanowiło obrazę art. 411 § 1 kpk ; E. Zmęczenie Sądu spowodowało także, że powstał obowiązek do odroczenia wydania wyroku z " innych ważnych przyczyn " w rozumieniu art. 411 § 1 kpk . Zmęczenie składu orzekającego mieści się w tym zakresie pojęciowym „innych ważnych powodów", a skoro Sąd nie odroczył wydania wyroku czyli dopuścił się obrazy art. 411 § 1 kpk ; F. Jeśli w czasie narady (a przed ogłoszeniem wyroku) którykolwiek z członków składu orzekanego czuł się zmęczony na tyle, aby nie wydać wyroku poprawnego merytorycznie i formalnie (co miało miejsce), to Sąd winien wznowić przewód sądowy postanowieniem w trybie art. 409 kpk; G. Zaniechanie w przedmiocie wydania postanowienia o wznowieniu przewodu sądowego stanowiło obrazę art. 409 kpk . H. Zaniechanie zarządzenia przerwy w rozprawie albo jej odroczenia stanowi obrazę obowiązków procesowych przez sąd (Przewodniczącego) poprzez niezastosowanie art. 401 kpk albo art. 404 kpk, ponieważ wydanie wyroku nastąpiło w warunkach zmęczenia, gdy tymczasem zmęczenie winno powodować wydanie zarządzenia w przedmiocie przerwy w rozprawie („z innej ważnej przyczyny" w rozumieniu art. 401 § 1 K.P.K.) albo jej odroczenia (w przypadku uznania, że zarządzenie przerwy nie byłoby wystarczające w rozumieniu art. 404 § 1 K.P.K.). W warunkach zmęczenia wydano cały wyrok ( zasada logiki ) a nie tylko jego części jak sugeruje treść uzasadnienia wyroku, że dotyczy tylko pkt. IV wyroku, czyli obciążenia kosztami za bezpłatną pomoc tłumacza ( art. 72 § 1 kpk ) gdy tymczasem treść wyroku ustalono w czasie trwania jednej (nieprzerwanej) narady, obejmującej całość orzeczenie . I. Wyrok wydany w warunkach zmęczenia sędziów - spowodował - wyłączenie lub ograniczenie możliwości uzgodnienia rozstrzygnięcia sprawiedliwego i słusznego, a tym samym skutkuje uznaniem braku warunków i zdolności sądu do poprawnego orzekania /art. 2 § 1 pkt. 1 i 2 kpk , art. 9 kpk , art. 41 kpk - iudex suspectus w zw. z art. 42 § 1 kpk , art. 109 kpk - naradą kieruje przewodniczący, 114 kpk - brak votum 5 seperatum , art. 117 § 2 kpk, 121 kpk / ponieważ wystąpiła przesłanka albo przerwania rozprawy ... dla wypoczynku ... art. 401 § 1 kpk albo odroczenie wydania wyroku ... z innych ważnych powodów. .. art. 411 § 1 kpk), ale sąd nie zastosował tej możliwości. .Takie ustalenie czyni skutecznym zarzut, że wyrok i jego treść narusza zasady określające cechy słusznego, sprawiedliwego orzeczenia, a to nadto potwierdza poprawność zarzutu nierzetelnego procesu /uzgodnienie wyroku w toku narady jest częścią procesu, a wadliwość tego procesu decyzyjnego nie jest tylko naruszeniem dyscyplinarnym/; II. uznanie apelacji za bezzasadną z tego powodu, ze wyrok był oparty na cyt ... dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych oraz uzasadnionego wnioskowania co do winy , zakresu odpowiedzialności J. B. , kwalifikacji prawnej czynu oraz braku naruszeń prawa procesowego, gdy t y m c z a s e m : • apelacja skutkowała częściową zmianą wyroku; • sąd dokonał oceny w warunkach braku rozpoznania istoty zarzutów apelacji , bez uwzględnienia zakresu zarzutów kasacji obrońcy oraz treści wyroku i uzasadnienia SN - sygn. akt: IV KK 173/13 - (ograniczenie analizy kasacji tylko do głównego uchybienia formalnego); • sąd zaniechał wymaganej reakcji procesowej w związku z : uchybieniami formalnymi w postępowaniu odwoławczym / własnymi /, które ocenił t y l k o jako błędy / str. 34 - 35 uzasadnienia/ cyt.... błąd sądu l instancji .... (m.in . brak tłumaczenia aktu oskarżenia, brak tłumaczenia sentencji wyroku SO i inne) oraz , że cyt... błędy nie miały istotnego wpływu na treść wyroku w rozumieniu art. 438 pkt. 2 kpk ,bo uchybienie powstało po wydaniu wyroku przez SO,a to ... nie miało charakteru naruszenia prawa procesowego, a także nie miało istotnego wpływu na treść wyroku ... Ustalenie tych uchybień proceduralnych oraz nieuzasadniona argumentacja sądu apelacyjnego oznacza brak reakcji tego sądu, która wymagała uchylenia wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania także m.in. w celu zwrotu sprawy do prokuratury albo rozważenia takiej możliwości t y m c z a s e m sąd dokonuje konwalidacji tych rażących uchybień procesowych (m.in. przez doręczenie z tłumaczeniem t y l k o odpisu i uzasadnia wyroku sądu I instancji - już w toku postępowania - II AKa …/13 odwoławczego tj. 27.05.2014 r., ale nie doręcza innych dokumentów procesowych w tłumaczeniu !) i wyrok w części 6 utrzymuje w mocy , a dokonuje tego z rażącym naruszeniem art. 433 kpk w zw. z art. 436 kpk i art. 438 kpk o r a z art. 440 kpk - co uzasadniało, po stwierdzeniu istotnych uchybień formalnych , jego uchyleniem w całości, a także jako rażąco niesprawiedliwego - w tym postanowienie SN V K 61/02/; III. obrazę art. 6 ust.1, art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 3 lit. d, e Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności polegające na naruszeniu prawa do obrony i prawa do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1) rozumianego jako gwarancja niezawisłości i bezstronności procesu tymczasem obecny proces takiej cechy nie posiadał z uwagi na : A.) rażące naruszenie prawa do obrony; B.) pominięto obowiązywanie norm dotyczących prawa do bezpłatnego i pełnego i zupełnego tłumaczenia wyroku i akt sprawy / art. 72 kpk w zw. z art. 6 ust. 3 lit. e Konwencji /, gdy: nie stosowano i nie przełamano domniemania niewinności, także jako skutek odmowy dopuszczenia dowodów uzupełniających i nowych dowodów i brak ich prowadzenia; oskarżony złożył wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku z tłumaczeniem, ale nie doręczono tego tłumaczenia – II AKa …/13/; Sąd akceptuje udział tłumacza, co do którego ujawniono i podano powody osłabiające zaufanie do jego wiedzy oraz inne przyczyny ( art. 196 § 3 kpk ), a to nie skutkowało uwzględnieniem wniosku o powołanie nowego tłumacza przysięgłego z określeniem zakresu jego czynności, a również C .ustalenia faktyczne i wina oparte są na podstawie: 1. tylko wyjaśnień współoskarżonych oraz zeznaniach świadków- selektywnie wybranych - i dokonaniu nieuzasadnionej oceny ich wiarygodności; 2. wyłącznie jako wynik oceny dowodów , która nie była oparta na faktach wprost wynikających z dowodów materialnych; 3. gdy ocena nie ma cechy formalnej poprawności była analizowana z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, braku weryfikacji dowodów , stosowania zasady minimalizmu procesowego ,nieuwzględniania wniosków dowodowych obrony, a to powodowało nieuzasadnione uznanie - jako swoje - ustaleń stanu faktycznego i ocen sądu okręgowego w wyniku czego przyjęto winę, 7 mimo braku wystarczających dowodów oraz utrzymano wyrok w pozostałym zakresie / tylko zmiana wysokości kary pozbawienia wolności / .To także uzasadnia zarzut nierzetelnego procesu; 4. przybrano do czynności procesowych wskazanego tłumacza i sąd nadal akceptował jego udział, gdy w toku procesu ... ujawniono powody osłabiające zaufanie do jego wiedzy ... (art. 196 § 3 kpk ) tj. nie posiadającego wystarczających kompetencji / kwalifikacji / do poprawnego tłumaczenia wypowiedzi i dokumentów, ponieważ jego tłumaczenia nie były wystarczająco dokładne i pełne, a mimo tego sąd nie uwzględnił wniosku o powołanie innego tłumacza z naruszeniem art. 204 § 3 kpk w zw. z art. 196 § 3 kpk ( gdy ... ujawniono powody osłabiających zaufanie .... oraz wskazano... i .... inne ważne powody / w tym brak czasu / . . . p o w o ł u j e się innego biegłego ...), a nadto sąd odmówił utrwalania czynności protokołowanych na nośniku obrazu i dźwięku, gdy wniosek obrony także zmierzał do wykazania wad w tłumaczeniu - postanowienie z 27.05.14 r. oraz oświadczenie obrońcy ze str. 5,6 i 7 protokołu rozprawy - 27.05.14 r. / co stanowiło obrazę art. 147 § 1 kpk; IV rażące naruszenie prawa do obrony, wskazując tylko na naruszenia zaistniałe w toku sądowego postępowania odwoławczego (także zachodzące w postępowaniu przygotowawczym i postępowaniu przed sądem I instancji ), a to :naruszenie gwarancji procesowych dla cudzoziemca oraz naruszenie minimalnych standardów demokratycznego systemu prawnego / w tym prawo do pomocy bezpłatnego tłumacza, a także dostępu do podstawowych dokumentów procesu m.in. wyroku i uzasadnienia tłumaczonych na język znany cudzoziemcowi/, które polegało na obrazie : A. art. 204 § 3 kpk w zw. z art. 196 § 3 kpk i art. 72 § 1 i 2 kpk - jako wezwanie i dopuszczenie do udziału - w wyniku uwzględnienia wskazań SN ( art. 442 § 3 kpk) – w postępowaniu karnym z udziałem cudzoziemca , który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim / art. 72 § 1 i 2 kk / tłumacza o - niewystarczających kwalifikacjach /zgłaszano sądowi w czasie rozpraw - m.in. protokół rozprawy z dnia 27.05.14 r. str. 5, 6 i 7 /, nie dysponującego czasem wymaganym i potrzebnym do udziału w czynnościach w jego obecności oraz nie uwzględnienie wniosku o powołanie innego tłumacza przysięgłego, mimo ujawnienia powodów / także treść oświadczenie oskarżonego/ o wadach 8 tłumaczenia/ osłabiających zaufanie do wiedzy tłumacza i wskazanie przesłanki "innego ważnego powodu " ( tłumacz w dniu 26.03.2014 r. już po 2 godzinach odstąpił od czynności tłumaczenia akt z udziałem oskarżonego , przy akceptacji tego stanu przez sąd z powodu cyt .... domagania się szczegółowego tłumaczenia ... sic !!! jak bezpodstawnie ustala sąd ) .To oznacza brak konsekwencji sądu odwoławczego, który stwierdził uzasadnioną potrzebę wezwania tłumacza do udziału w czynnościach procesowych na tym etapie oraz wezwał tłumacza do udziału w postępowaniu odwoławczym, a następnie ocenił ,że oskarżony nie jest uprawniony do cyt .... domagania się szczegółowego tłumaczenia.... dokumentu, a to w/g sądu ....uniemożliwia racjonalne prowadzenie czynności .. / protokół rozprawy z 16.06.2014 r. /, nie powołał nowego tłumacza , akceptował ograniczony udział tłumacza w czytaniu przez oskarżonego kilku tomów akt w języku polskim - w siedzibie sądu -tylko do czynności w dniu 26.03.2014 r. trwającej t y l k o 2 godziny, a po czym tłumacz - przy akceptacji sądu - zaniechał udziału w czynności, która już nie została powtórzona co stanowi ograniczenie gwarancji i uprawnień procesowych oskarżonego gdyż - sąd wskazał jako przyczyny uzasadniające zaniechanie kontynuowania tej czynności... domaganie się szczegółowego tłumaczenia .... Subiektywizm sądu w tym zakresie został ujawniony w treści uzasadnienia wyroku z dnia 16.06.2014 r. Il AKa …/13 - sąd podważa potrzebę udziału /wezwania / tłumacza w procesie , ustalając , że cyt ... oskarżony nie wnosił o pomoc tłumacza mimo pouczenia .... , dokonaniu oceny cyt ... to pozwalało zasadnie przyjąć , że stopień znajomości przez oskarżonego języka polskiego nie wzbudzał, nawet u prokuratora, wątpliwości, bo był przekonany, że J. B. opanował język polski na takim poziomie, że pozwala na podjęcie skutecznej obrony ... (str. 20 uzasadnienia wyroku). Poza uwagą sądu , było to , że teza ta jest oparta t y l k o na ocenie sądu, a nie procesowym ustaleniu . Tylko oskarżony - a nie sąd - uprawniony był do oceny poziomu swojej znajomości (.. władania ..) językiem polskim, tym bardziej, że nie stosowano języka literackiego lub powszechnego, ale język prawniczy. Wadliwości argumentacji sądu wynika z: zeznań św. D .G. (str. 10 protokołu z dnia 27.05.14) cyt... on mówił - w zakładzie karnym - ł a m a n ą polszczyzną .... a nie stanowi uzasadnia fakt, że cyt. ...nigdy oskarżony nie wnosił o pomoc tłumacza ... co powoduje, że sąd wadliwie twierdzi ,iż dyspozycja art. 72 kpk 9 określa tylko uprawnienie cudzoziemca, a nie obowiązek sądu wezwania tłumacza, gdyż nie było tłumacza w postępowaniu przygotowawczym i w części postępowania sądowego przed SO , później sąd z urzędu wezwał tłumacza ale już 1-sze postępowanie odwoławcze ( II AKa …/12) - było prowadzone bez tłumacza; B. nieuzasadnione ograniczenie zakresu czynności tłumacza w postępowaniu odwoławczym do tłumaczenia: w całości jedynie rozpraw oraz wyroku i uzasadnienia sadu I instancji, a tylko w części pozostałych ,w tym już wydanych, pism i dokumentów procesowych oraz udziału tłumacza w czytaniu akt przez oskarżonego jedynie przez 4 godziny gdy akta sprawy składają kilka tomów - ponad 10.000 stron ,a to spowodowało, że skazany nie otrzymał - do chwili obecnej - w tłumaczeniu pisemnym lub ustnym: uzasadnienia wyroku objętego kasacją, postanowienia o przedstawieniu zarzutów i ich zmianie, aktu oskarżenia oraz innych decyzji i dokumentów procesowych, istotnych dla jego obrony, a także ograniczono mu czas na czytanie akt sprawy; C. sąd odwoławczy wadliwie uznaje - z rażącym naruszeniem art. 72 § 1 w zw. z art. 204 § 1 i 2 kpk i w zw. z art. 440 kpk - a to powoduje ,iż stają się subiektywne wszelkie ustalenia i oceny sądu dotyczące tego, że nie jest uzasadniona i wymagana pomoc tłumacza oraz dokonywanie tłumaczeń dokumentów i ich doręczanie -na żadnym etapie postępowania - ponieważ J. B. wystarczano rozumiał język polski / .. zna język polski /, czyli rozumiał znaczenie najważniejszych czynności postępowania, tymczasem oskarżony jest cudzoziemcem, co oznacza iż dla realizacji jego gwarancji i uprawnień procesowych decydujące znaczenie ma to ,że J. B. powinien rozumieć i władać językiem sądowym (prawnym i prawniczym), którym posługuje się sąd i organy procesowe, jako kwalifikowanej formy języka gdy dla zrozumienia sensu czynności procesowych i ich znaczenia dla sytuacji prawnej oskarżonego n i e w y s t a r c z y znajomość języka potocznego / wyrok SA w Gdańsku z 30.11.2011 r. sygn. akt: II AKa 349/11 /. Brak rozumienia języka sądowego (prawnego i prawniczego) spełnia przesłankę uznania wyroku za rażąco niesprawiedliwy / art. 440 kpk /; D. braku dostępu -w postępowaniu odwoławczym - do podstawowych dokumentów procesu w tłumaczeniu na język czeski m.in: akt sprawy (vide : jak wyżej), wyroków oraz ich pisemnego lub ustanego uzasadnienia z tłumaczeniem na 10 język czeski (dopiero w dniu 27.05.14 r. doręczono tłumaczenie wyroku i uzasadnienia SO / ponieważ język polski nie był znany skazanemu w stopniu wystarczającym. Decyzją sądu apelacyjnego, który uwzględnił wniosek oskarżonego tymczasem tłumacz brał udział w czytaniu akt przez oskarżonego i jego obrońcę tylko: jeden raz i tylko w wymiarze 2 godzin / z naruszeniem prawa - ustalonego , przez sąd , zakresu czynności odstąpił od udziału w niej / w toku całego postępowania odwoławczego w zakresie tej czynności; E. Sąd postanowieniem z dnia 16.06.2014 r. - z naruszeniem prawa art. 117 § 2 i § 2a kpk w zw. z art. 92 kpk i art. 95 kpk nie uwzględnił wniosku oskarżonego i obrony o odroczenie rozprawy i orzekł o prowadzeniu rozprawy pod nieobecność oskarżonego . Oznaczało to rozpoznanie - tylko jeden z dwóch wniosków oskarżonego . Sąd winien odroczyć rozprawę / nie prowadzić czynności /, ponieważ miał wiedzę ,że - oskarżony nie stawił się na rozprawę i wykazał dokumentem urzędowym z tłumaczeniem przyczynę nieobecności, a to oznaczało " uzasadnione przypuszczenie, że niestawiennictwo, tym bardziej cudzoziemca - wykazane dokumentem i okolicznościami - spełnia warunek "innej wyjątkowej przyczyny" nie prowadzenia rozprawy / SN. I KZP 8/02 – cyt. ... chodzi o to by w dacie decydowania nie istniała żadna z przesłanek usprawiedliwianych niestawiennictwo .... co oznacza, w sprawie J. B. zaistniała przesłanka usprawiedliwiająca niestawiennictwo i z tego powodu winno nastąpić odroczenie/; F. Sąd pominął rozpoznanie osobistego wniosku o usprawiedliwienie nieobecności oskarżonego na rozprawie głównej zgłoszonego na piśmie - w terminie i skutecznie - obok wniosku o odroczenie, gdyż tylko cyt. ... uznał niestawiennictwo na rozprawie jako nieusprawiedliwione ... co oznacza jedynie dokonanie oceny przyczyn nieobecności i przyjęcie, że .... usprawiedliwienie nieobecności nie nastąpiło w sposób należyty nieobecności i jej usprawiedliwienie było wynikiem choroby, a to potwierdzał oryginał czeskiego dokumentu z tłumaczeniem, a obrońcy / jeden jako substytut / popierali oba wnioski oskarżonego oraz podali uzasadnienie dla uznania ich skuteczności / wskazuje - na braki formalne protokołu w tym zakresie /. Decyzja sądu była oparta głownie na poglądzie lekarza sądowego - przybranego w czasie trwania rozprawy głównej - który stwierdził cyt... nie jest napisana diagnoza ... jako lekarz sądowy - w oparciu o takie dokumenty / 11 zaświadczenia czeskiego i tłumaczenia / - nie wydałbym zaświadczenia o niezdolności do stawiennictwa w sądzie .... oraz zaniechaniu zastosowaniu przesłanki z art. 117 § 2 kpk, gdy zachodziło uzasadnione przypuszczenie , że niestawiennictwo wynika z " innej wyjątkowej przyczyny", a nadto dokonanie tylko ogólnej oceny ale nie wynikającej z ustalonych okoliczności i treści dokumentów ,że oskarżony zaniechał / w jakim zakresie? / wymaganych czynności oraz obrońcy cyt... powinni pouczyć i podjąć czynności dla uzyskania zaświadczenia w Polsce... To oznacza także błąd w ustaleniach faktycznych, ponieważ oskarżony i obrońcy podjęli wszelkie możliwe czynności w tym zakresie / dowód; treść protokołu z 16.06.2014 r. - oświadczenie lekarza sądowego i obrońcy - sic ! /, a to oznaczało dla oskarżonego negatywne skutki procesowe, ponieważ: 1. dwa uchybienia sądu - wyżej powołane - pozbawiły oskarżonego możliwości udziału w rozprawie głównej, a po zamknięciu przewodu sądowego J. B. nie miał możliwości zabrania głosu w mowie końcowej, a to doprowadziło do ogłoszenia wyrok bez jego obecności ( art. 419 kpk ) gdy zgłosił formalnie zamiar zabrania głosu i obecność w czasie ogłaszania wyroku - rozumiany także jako zarzut naruszenia prawa oskarżonego do aktywnej obrony w toku procesu . To oznacza, że - także na tym etapie postępowania - nadal pozostaje aktualne wskazanie SN , .... dopiero umożliwienie J. B. przedstawienia osobiście swojego stanowiska sprawi, że będzie k o m p l e t n e postępowanie odwoławcze (vide str. 9 uzasadnienia wyroku SN IV KK 173/13), a nadto oznacza, że sąd odwoławczy nie przestrzega wytycznych SN wydanych w tej sprawie /naruszenie art. 442 § 3 kpk w zw . z art. 518 kpk / ponieważ J. B. nadal nie mógł w pełnym zakresie przedstawić swojego stanowiska przed zamknięciem rozprawy i wygłoszeniem mowy końcowej / naruszenie art. 406 § 1 kpk /; 2. obrazę art. 376 § 2 kpk -Sąd nie był uprawniony do prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego, a jego obecność była obowiązkowa w rozumieniu art. 374 § 1 kpk a niestawiennictwo - w istocie - usprawiedliwił; 3. obrazę art. 390 § 1 kpk - oskarżony został pozbawiony prawa do obecności przy wszystkich czynnościach postępowania dowodowego; 4. sąd rozstrzygał wniosek o odroczenie rozprawy g ł ó w n i e na podstawie poglądu lekarza sądowego, co stanowi naruszenie art. 7 kpk ( postanowienie SN III 12 KK 365/1 - zaświadczenie lekarza sądowego nie jest dowodem wiążącym dla sądu .... ) 1. sąd był uprawniony - ale pod warunkiem uwzględnienia wobec skazanego jako cudzoziemca ,prawa krajowego (czeskiego) - do jednoznacznego i stanowczego ustalenia okoliczności mającej znaczenie do stwierdzenia przez sąd braku podstaw dla uwzględnienia wniosku o usprawiedliwienie nieobecności a potem do uwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy 2. sąd dokonał własnych tylko subiektywnych ocen jednego wniosku /pominął rozpoznanie wniosku o usprawiedliwienie nieobecności gdyż / gdyż: A. nie analizował i nie odniósł się do norma prawo czeskiego dla uznania poprawności czeskiego zaświadczenia o niezdolności do pracy , jako wystarczającego do usprawiedliwienia nieobecności w sądzie czeskim oraz B. pominął dla dokonania właściwych ustaleń , fakt - oparty na wypowiedzi polskiego lekarza sądowego -że tak brzmiący dokument czeskiego lekarza nie stanowi podstawy do wydania przez lekarza sądowego zaświadczenia w przedmiocie niezdolności do obecności w sądzie C. a to oznacza że J.B. lub jego obrońca - nie mogli uzyskać zaświadczenia zgodnego z polską procedurą jako podstawy do usprawiedliwienia, uwzględniając fakt ,że choroba - zapalenie oskrzeli - ujawniona jest dopiero w dniu 12.06.14 r.(czwartek) - a rozprawa jest wyznaczona na 16.06.2104 r. godz. 9,00 (poniedziałek) nie było więc możliwe uzyskanie dokumentu pozwalającego na usprawiedliwienie nieobecności z zastosowaniem polskiej procedury (przyjmując znajomość polskiej procedury przez oskarżonego, gdy obrońcy wiedzę o chorobie uzyskali w dniu 13.06.14 tj. - piątek. To oznacza, że sąd wydał postanowienie - w zakresie braku odroczenia rozprawy, ale nie rozpoznając wniosku o usprawiedliwienie nieobecności - wadliwie ustalił stan faktyczny (istniała niezdolność do udziału w rozprawie - choroba, stosowanie antybiotyków) bez dokonania wymaganych ocen w celu wydania formalnie poprawnej decyzji / lecz oparł się na cyt.... niezastosowaniu się do wymogów ... w sposób nienależyty usprawiedliwił nieobecność .... korzysta z pomocy dwóch obrońców ...którzy nie podjęli wymaganych czynności ... Taka argumentacja powoduje dezaprobatę obrońców, a nadto czyni zasadnym przesłankę do: uznania naruszenia prawa procesowego, a także do wznowienia postępowania odwoławczego, ale obecnie wnoszona jest kasacja jako środek prawny dalej idący; 5. nieuwzględnienie - w części - wymaganych i uzasadnionych wniosków 13 dowodowych obrony zgłaszanych w toku postępowania odwoławczego oraz nie podjęcie czynności dowodowych z urzędu , wynikających także z niedostrzeganych przez sąd wad postępowania dowodowego w I instancji, a także ujawnienia nowych dowodów - jako przejaw zaniechania czynności dowodowych w zakresie ustaleń faktycznych przed sądem II instancji (np. ujawnienie istnienia 2-go weksla B. K. i przyczyn jego wystawienia itd.), brak procesowo wymaganej weryfikacji dowodów dla poprawności dokonanych ustaleń stanu faktycznego oraz opartych na tym ocen; 6. a te wykazane naruszenia prawa o rażącym charakterze - tak opisane na str. 9- 10 wyroku SN IV KK 173/13 - uzasadniają skuteczność zarzutu naruszenia art. 442 § 1, 2 i 3 k.p.k. - brak rozpoznania sprawy w jakiej nastąpiło przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania : § 1 • nie usunięto wad poprzedniego postępowania oraz brak zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego, § 2 - nie uchylono wyroku w celu przekazania do sadu I instancji m.in. "może " dla dokonania zwrotu do prokuratury w celu uzupełnienia, § 3 - nie zastosowanie się do zapatrywań prawnych SN, jako wiążących - vide dalej; IV. rażąca obraza prawa materialnego, mająca istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 258 § 3 w zw. z art. 258 § 1 kk przez błędną wykładnię znamion istnienia zorganizowanej grupy , udziału w grupie oraz kierowania grupą ,co skutkowało wadliwą : subsumpcją oraz zastosowaniem normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego sprawy, który poprawnie oceniony i ustalony wykluczał istnienie grupy z udziałem J. B., założenie i kierowanie grupą przez niego chyba, że uznać za słuszne ustalenie / może ocenę sądu ?/ że członkami grupy były " inne nieustalone osoby " - (z otoczenia spółki T. lub powiązanych) ponieważ zachowania skazanego nie miały związku z przestępstwem, a tym samym z udziałem w grupie przestępczej; V. rażące naruszenie (obrazę) przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a to: ą) art. 6 kpk w zw. z art. 175 § 1 i 2 kpk. poprzez ich niezastosowanie co oznacza, że nastąpiła obraza zasady prawa do obrony oskarżonego, albowiem oskarżony nie stawił się na ostatni termin rozprawy apelacyjnej, usprawiedliwiając niestawiennictwo oraz wnosząc o odroczenie rozprawy celem złożenia wyjaśnień (kontynuowania wyjaśnień, które oskarżony rozpoczął składać na wcześniejszej 14 rozprawie apelacyjnej), gdy tymczasem Sad bezzasadnie nie usprawiedliwił nieobecności oskarżonego i zatem nie odroczył rozprawy, co skutkowało uniemożliwieniem oskarżonemu kontynuowania składania wyjaśnień (które w swej dalszej części zawierały szereg nowych i istotnych okoliczności, których oskarżony wcześniej nie ujawnił w jakichkolwiek wcześniejszych swoich wyjaśnieniach, a dotyczą istotny przedmiotu sprawy), czym Sąd II instancji pozbawił go prawa do składania wyjaśnień z art. 175 § 1 kpk., składania wyjaśnień co do dowodów przeprowadzanych na przedmiotowej rozprawie apelacyjnej, co skutkowało tym, że Sąd orzekał w oparciu o niepełny materiał dowodowy akt sprawy z obrazą art. 410 kpk i art. 92 kpk pomimo tego, że postanowieniem z dnia 27 maja 2014r. Sąd dopuścił dowód z wyjaśnień oskarżonego, ale uniemożliwił oskarżonemu złożenie przedmiotowych wyjaśnień. Wyżej wskazane uchybienie - jeśli Sąd Najwyższy podzieli pogląd skarżącego - kwalifikuje się jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 kpk. skutkująca uchyleniem wyroku: b] art. 376 § 1 i 2 kpk poprzez jego niezastosowanie - niezarządzenie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia oskarżonego na rozprawę apelacyjną, mimo że jego obecność była niezbędna z uwagi na fakt konieczności kontynuowania odbierania od oskarżonego wyjaśnień, których składanie zostało rozpoczęte na poprzedniej rozprawie głównej (dowód z wyjaśnień oskarżonego został dopuszczony postanowieniem z dnia 27 maja 2014r.). co de facto spowodowało także obrazę art. 6 kpk w zw. z art. 175 § 1 i 2 kpk poprzez naruszenie prawa do obrony i składania wyjaśnień przez oskarżonego; c] obrazę art. 377 § 3 kpk albowiem Sąd nie mógł prowadzić rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który właściwie usprawiedliwił swoją nieobecność: (zgodnie z prawem czeskim, a brak było możliwości udania się do lekarza sądowego w Polsce z uwagi na chorobę) i nie stawił się na nią, a Sąd winien uznać obecność oskarżonego na rozprawie za niezbędną, albowiem oska/żony miał dokończy: składanie wyjaśnień których składanie rozpoczął na poprzedniej rozprawie apelacyjnej, co stanowi także obrazę art. 6 K.P.K. i art. 175 § 1 i 2 K.P.K. Wyżej wskazane uchybienie - jeśli Sąd Najwyższy podzieli pogląd skarżącego - kwalifikuje się jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 kpk . skutkująca uchyleniem wyroku; 15 d] pominięcie przez Sąd obowiązywania zasady domniemania niewinności poprzez obrazę art. 6 ust. 2 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 42 ust 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 5 § 1 kpk - mimo obowiązku jej bezwzględnego przestrzegania w demokratycznym państwie prawnym /art. 2 Konstytucji RP/ z tego powodu, że zgromadzone dowody, dokonane oceny i wynikające z nich ustalenia, nie mogły spowodować i nie spowodowały przełamania - przez sąd - tej zasady jako podstawowej /kardynalnej/ dla polskiego procesu karnego. Oparcie ustaleń faktycznych bez dokonania ich procesowej weryfikacji jest istotną wadą już tylko mając na uwadze, że wyjaśnienia osk. A. K., osk. A .O. i w części zeznania świadka B. K. - były w istocie jedynymi dowodami obciążającymi skazanego, a sądowa ocena ich wiarygodności nie uwzględniała faktu zmiany ich treści w zależności od etapu postępowania i okoliczności poza procesowych oraz tego, że ocena winy oskarżonego, w tej sprawie, powinna być oparta głównie na treści dokumentów / wpisu do rejestru sądowego, podatkowych, faktur, dokumentów celnych i przewozowych, dwóch weksli, deklaracje podatkowe itd / a nie treści wyjaśnień lub zeznań. Nie można oprzeć wyroku skazującego (art. 7 kpk) na wyjaśnieniach wzajemnie sprzecznych, niezgodnych z zasadami doświadczenia życiowego, gdy brak jednoznacznych dowodów winy musi prowadzić do uniewinnienia - art. 5 § 2 kpk; e] obrazę art. 4 kpk - brak obiektywizmu sądu II instancji w formie braku bezstronności i " kierunkowego " nastawienia do sprawy poprzez badanie i uwzględnienie okoliczności przemawiających tylko na niekorzyść oskarżonego a zatem nie można oprzeć wyroku skazującego / art. 7 kpk /, tylko na dowodach niekorzystnych. Sąd na stronie 20 uzasadnienia wskazuje, że uwzględnił okoliczności na niekorzyść skazanego i na korzyść gdy, np. sąd nie uwzględnił na korzyść skazanego zeznań i pisemnego oświadczenia: B. K., D. M. i B. B. w zakresie, w jakim potwierdzają wersję skazanego oraz początkowych wyjaśnień A. K. w których nie wymieniał skazanego, jako uczestnika czynów zabronionych, a dopiero później zapewne zmierzając do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo warunkowego jej zawieszenia zaczął bezpodstawnie pomawiać skazanego, celem uzyskania korzyści procesowej w postaci jednej z tych dwóch instytucji prawa materialnego; 16 f] obrazę art. 5 § 2 kpk - przez rozstrzygnie nie dających się usunąć istotnych wątpliwości na niekorzyść J. B., a tym samym wadliwego dokonania istotnego ustalenia, że był uczestnikiem tego czynu, kierował grupą, gdy naruszając zasadę prawdy materialnej nie ustalono: ilości (liczby) prowadzonych rozmów oraz kwot przekazywanych pieniędzy, konkretnie wskazanych terminów rozmów, miejsca ich prowadzenia, przyczyn wystawienia dwóch weksli przez B. K., czasu miejsca i innych okoliczności ich przekazania i wykorzystania - tylko na niekorzyść skazanego, bez procesowo uzasadnionej weryfikacji i wyjaśnienia tych wątpliwości, ponadto Sąd słusznie dostrzega, że A. K. w pierwszych wyjaśnieniach nie jest dokładny i precyzyjny, jednakie z tego faktu sąd nie wyciąga poprawnego wniosku, że jest to wątpliwość; którą należy rozstrzygnąć na korzyść skazanego, skoro bowiem współoskarżony początkowo wprost nie wymienia skazanego, a dopiero później na niego wskazuje, to do takiego modus operandi A. K. należy podejść ze szczególną ostrożnością, mając na uwadze wyjaśnienia skazanego, który zawsze zapewniał o swojej niewinności, a A. K. bezzasadnie go obciąża, ponadto w sprawie zachodzi wątpliwość co do faktu, który Sąd II instancji uznał za aksjomat, że skazany otrzymał od A. K. pieniądze za udział w grupie przestępczej. W aktach sądowych brak jest wiarygodnego dowodu na tę okoliczność, skoro wyjaśnieniom w tym zakresie A. K. i A. O. zaprzeczył skazany, a ich wyjaśnienia nie powinny mieć waloru wiarygodności; g] obrazę zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 7 kpk w zakresie dowodu z zeznań świadka B. K. oraz treści jej obecnego oświadczenia pisemnego (to dowód nowy, prowadzony tylko w postępowaniu apelacyjnym), co spowodowało obrazę art. 7 kpk w zw. z art. 92 kpk w zw. z art. 410 kpk , poprzez odmówienie im wiary w zakresie w jakim były zgodne z wyjaśnieniami skazanego, potwierdzając wersję przedstawianą przez skazanego i odmawiając im wiary w zakresie, w jakim były zgodne z jego wyjaśnieniami , co spowodowało, że Sąd nie uwzględnił ich jako podstawy ustaleń faktycznych, dokonując obrazy art, 2 par. 2 K.P.K. - zasady prawdy materialnej; h] obrazę art. 2 § 1 i 2 kpk, ponieważ nie zostały osiągnięte cele postępowania z uwagi na fakt, że skazany nie jest sprawcą czynu, a został pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a podstawy rozstrzygnięcia nie stanowią prawdziwe 17 ustalenia faktyczne, w szczególności Sąd w uzasadnieniu opiera się na domniemaniu, a nie fakcie pewnym, np. wpis do rejestru- KRS, deklaracje podatkowe , roczne zeznanie podatkowe A. K., roczne zeznanie podatkowe złożone w Republice Czeskiej przez J. B. za okres objęty zarzutami, treść i zapisy i podpisy na wekslach , co oznacza, że Sąd nie jest tego faktu pewien, ale tworzy domniemania jako wynik dokonanych ocen treści dokumentu i jego wartości dowodowej, jednakże z drugiej strony treść uzasadnienia w tym zakresie może wskazywać, że Sąd jest jednak pewien, ale nie artykułuje tego wprost, bo gdyby był pewny, to użyłby innych określeń niż zawarte w uzasadnieniu. Jeśli Sąd uznał dany fakt za poszlakę, to także winien to wyartykułować, a tego zaniechał; i] art. 2 w zw. z art. 433 i art. 436 kpk - sąd II instancji nie realizował i nie wypełnił pełnego zakresu celu i funkcji postępowania odwoławczego, a to: nie dokonał pełnej analizy dowodów zebranych w postępowaniu odwoławczym (np. drugi weksel B. K.), ograniczył postępowanie dowodowe przez nieuwzględnianie istotnych wniosków dowodowych obrony , nie prowadził dowodów z urzędu w zakresie opisanym w uzasadnieniu kasacji;
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.