Sygn. akt II Ca 376/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2015 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Jarosław Gołębiowski Sędziowie SSO Dariusz Mizera SSR del. Dominika Kurpińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Beata Gosławska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa małoletnich B. M. i J. M. reprezentowanych przez przedstawicielkę ustawową M. S. przeciwko R. M. o alimenty na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 6 marca 2015 roku, sygn. akt III RC 584/14 oddala apelację i zasądza od pozwanego R. M. na rzecz przedstawicielki ustawowej małoletnich powodów M. S. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt II Ca 376/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem dnia 6 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Radomsku III Wydział Rodzinny i Nieletnich, po rozpoznaniu sprawy z powództwa małoletnich powodów J. M. i B. M. przeciwko R. M. o alimenty: 1) zasądził alimenty od pozwanego R. M. na rzecz małoletniej powódki J. M., urodzonej (...) w R. w kwocie po 500 złotych miesięcznie oraz na rzecz małoletniego powoda B. M. urodzonego (...) w R. w kwocie po 500 złotych miesięcznie, płatne do rąk ustawowej przedstawicielki małoletnich powodów - ich matki M. S. w terminie do dnia 10-go każdego miesiąca z góry, wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 21 stycznia 2015 roku, 2) oddalił powództwo w pozostałym zakresie, 3) nadał wyrokowi w punkcie l rygor natychmiastowej wykonalności, 4) zasądził od pozwanego R. M. na rzecz M. S. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego, 4) nie obciążył pozwanego pozostałymi kosztami postępowania w sprawie. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Małoletnia J. M. urodzona (...) i małoletni B. M. urodzony (...) są dziećmi M. S. i pozwanego R. M.. Rodzice małoletnich powodów do listopada 2014 roku pozostawali w związku konkubenckim. Matka małoletnich powodów M. S. ma 40 lat. Z zawodu jest lekarzem weterynarii. Matka małoletnich powodów prowadzi działalność gospodarczą. Z racji prowadzonej działalności uzyskała dochód roczny w kwocie około 20.000 złotych. M. S. posiada gospodarstwo rolne o pow. 8,32 ha - jednakże nie uzyskuje dochodu z prowadzonego gospodarstwa z uwagi na przeznaczanie uzyskanych plonów na wyżywienie 8 sztuk koni. M. S. otrzymuje dopłaty unijne w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ponad określoną liczbę koni własnych M. S. ma na utrzymaniu ogiera kolegi oraz konia pozwanego. Zwierzęta te są hodowane z przeznaczeniem dla celów związanych ze sportem. W ubiegłym roku jeden z koni M. S. brał udział w gonitwie na S. - z tego tytułu właścicielka osiągnęła dochód w kwocie 7.000 – 8.000 złotych. M. S. sprzedała w 2014 roku dwa konie za 24.000 złotych. Przedstawicielka ustawowa małoletnich powodów poza końmi hoduje drób - 12 sztuk kur zielononóżek oraz 2 gęsi, ponadto M. S. posiada psy - kundle i jednego kota. Przedstawicielka ustawowa małoletnich powodów posiada samochód marki C. - rok produkcji 2010 - nabyty jako nowy w leasingu. Auto to obecnie zostało spłacone. Matka wraz z dziećmi i obecnym partnerem mieszka we własnym, wolnostojącym domu. M. S. w następujący sposób określiła koszty związane z utrzymaniem: koszt opału to kwota około 3.000 – 4.000 złotych. Za wodę płaci 80 złotych - co dwa miesiące, za energię elektryczną w granicach od 250 do 450 złotych - co dwa miesiące. M. S. korzysta z gazu z butli - rodzina zużywa średnio jedną butlę miesięcznie, koszt butli to ok. 50 złotych. Podatek od nieruchomości płaci w kwocie 240 złotych rocznie. M. S. zaciągnęła kredyt w kwocie 240.000 złotych - na 15 lat - miesięczna rata to ok. 1.400 złotych - kredyt jest już spłacany przez 8 lat. Ubezpieczenie domu kosztuje 400 złotych rocznie, paliwo na dojazdy do szkoły dzieci 100 - 200 złotych miesięcznie. Małoletnia powódka J. jest uczennicą klasy IV szkoły podstawowej w K.. Małoletnia nie choruje na choroby przewlekłe. Podręczniki małoletniej J. M. kosztowały 450 złotych, pomoce szkolne - w szerokim ujęciu - to kwota 800 złotych, składka na komitet rodzicielski 40 złotych, ubezpieczenie 40 złotych, składki klasowe 20 - 30 złotych, obiady w szkole 50 złotych. W szkole są organizowane wycieczki, koszt tych wycieczek to kwota 50 - 60 złotych. Obóz szkolny 700 złotych, kieszonkowe 200 złotych. Dzieci dostają, tygodniowo, średnio po 10 złotych kieszonkowego. Na ubiór dla córki, według matki, trzeba przeznaczyć sezonowo ok. 2.000 – 3.000 złotych. Małoletnia uczęszcza na kurs tańca. Koszt kursu to ok. 40 złotych miesięcznie. Opłata za telefon komórkowy J. to kwota 30 złotych. Dla całej rodziny na wyżywienie M. S. wydaje ponad 2.000 złotych. Partner M. S. dokłada się do kosztów żywieniowych. Koszty czystości i higieny to kwota 50 złotych. Małoletni powód B. jest uczniem klasy III szkoły podstawowej. Podręczniki B. kosztowały 400 złotych. Pozostałe koszty utrzymania małoletniego powoda są takie same jak koszty utrzymania małoletniej powódki. Małoletni B. ma wadę serca, jest pod kontrolą (...) w Ł.. Dojazd do Ł. to kwota ok. 100 złotych. Ponadto małoletni powód ma plamę na twarzy i w związku z tym w minionym roku został poddany leczeniu laserowemu. Małoletni powód uczęszcza na naukę pływania - koszt kursu to kwota ok. 100 złotych. Pozwany R. M. ma 42 lata. Z zawodu jest cukiernikiem, technikiem — rolnikiem. Obecnie nie pracuje, planował podjąć zatrudnienie od marca - u stolarza, jako pomocnik przy czyszczeniu frontów meblowych - z wynagrodzeniem ok. 1.200 złotych netto. Pozwany aktualnie mieszka u swoich rodziców w ich prywatnym domu. R. M. nie ponosi kosztów mieszkaniowych - gdyż jak wskazał nie ma na to środków. Pozwany wskazał, iż na wyżywienie potrzebuje ok. 500 złotych miesięcznie, na ubiór około 300 złotych sezonowo. Pozwany nie pali papierosów, nie spożywa alkoholu. Posiada samochód marki V. - rok produkcji 2010, zakupiony w grudniu 2014 roku za kwotę 14.000 złotych. Pieniądze na zakup auta pozwany miał ze sprzedaży koni - gdyż w roku 2014 sprzedał 3 konie za łączną kwotę 25.000 złotych. Pieniądze w kwocie 12.000 złotych - ze sprzedaży jednego konia - zostały przekazane przez pozwanego na gospodarstwo (...). Pozwany posiada jeszcze jednego konia. Koszt utrzymania zwierzęcia wynosi ok. 300 złotych - jeżeli dysponuje się swoją paszą. Sąd Rejonowy zważył, iż podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 135 § 1 i 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - zwanego dalej krio, art. 133 § 1 krio oraz art. 128 krio, zgodnie z którym obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Małoletni B. i jego siostra J. niewątpliwie nie są w sumie utrzymać się samodzielnie, nie posiadają żadnego majątku - z którego dochody można by przeznaczyć na utrzymanie małoletnich - dlatego też małoletni bezwzględnie wymagają pomocy rodziców. Jedenastoletnia J. i dziewięcioletni B. wymagają stałego nadzoru i opieki. Bez wątpienia matka spełnia obowiązek pieczy i opieki nad małoletnimi dziećmi. Nałożony na rodziców obowiązek alimentacyjny w stosunku do własnych dzieci podlega regulacji specjalnej i uprzywilejowanej. Rodzice nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego na tej podstawie, że wykonywanie tego obowiązku stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. Są obowiązani podzielić się z dziećmi nawet najmniejszymi dochodami. W szczególnych przypadkach, gdy sytuacja dziecka tego wymaga, rodzice mają obowiązek wyzbywania się posiadanego majątku - bądź jego niektórych składników, aby w ten sposób podołać ciążącemu na nich obowiązkowi alimentacyjnemu. Pozwany obecnie nie pracuje, ale posiada samochód i konia - są to te składniki majątku, które R. M. mógłby ewentualnie spieniężyć, aby sprostać obowiązkowi alimentacyjnemu na rzecz syna i córki. Zgodnie z art. 135 § 1 krio o zakresie obowiązku alimentacyjnego ze strony zobowiązanego - w tym przypadku ojca małoletnich powodów - decydują możliwości zarobkowe i majątkowe. Możliwości zarobkowe nie są utożsamiane z faktycznymi zarobkami pozwanego. Pozwany R. M. wprawdzie osiąga niezbyt wysokie dochody, ale Sąd ma na względzie, iż możliwości zarobkowe pozwanego są dużo większe - tym bardziej, że pozwany jest osobą młodą, zdrową, nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. R. M. posiada intratny zawód - jest cukiernikiem, zna się na hodowli i pielęgnacji koni - jest technikiem rolnictwa. Zdaniem Sądu koszt utrzymania małoletniego powoda B. M. to kwota ok. 950 – 1.000 złotych miesięcznie. Poza zwykłymi kosztami utrzymania małoletniego - takimi jak wyżywienie, ubiór, obuwie, środki czystości - matka ponosi koszty związane z leczeniem małoletniego syna. Pozwany powinien partycypować w kosztach utrzymania syna B. w kwocie po 500 złotych miesięcznie. Podobnie koszt utrzymania małoletniej J. M. oscyluje w wysokości 1.000 złotych. Ojciec powinien więc partycypować w kosztach utrzymania małoletniej J. w kwocie po 500 złotych miesięcznie. W ocenie Sądu kwota zasądzonych alimentów od pozwanego na rzecz małoletnich dzieci nie jest wygórowana i odpowiada rzeczywistym potrzebom małoletnich powodów. Pozwany jest świadomy tego, jakie są rzeczywiste koszty utrzymania syna i córki - bowiem rodzice małoletnich wspólnie zamieszkiwali i wychowywali dzieci do listopada 2014 roku. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zasądzona od pozwanego na rzecz małoletnich powodów kwota jest wystarczająca, bowiem wyższa suma alimentów stanowiłaby zbyt duże obciążenie i pozbawiłaby pozwanego środków niezbędnych na własne utrzymanie. Sąd ma na uwadze, że wysokość alimentów po 800 złotych na rzecz każdego z małoletnich dzieci - jest nadmiernie wygórowana zarówno dlatego, iż stanowi 80 % rzeczywistych kosztów utrzymania każdego z małoletnich powodów, ale również dlatego, że rodzice powinni w miarę w równych częściach partycypować w kosztach utrzymania syna i córki - tym bardziej, iż oboje są w podobnym wieku, są osobami młodymi i zdrowymi. W związku z powyższym Sąd uznał, iż koszty utrzymania małoletnich J. i B. w pozostałym zakresie obciążają ich matkę. Ponadto zważyć należy, iż dotychczas M. S. poczuwa się do utrzymywania i wychowania syna i córki i jako matka wypełnia swój obowiązek alimentacyjny względem dzieci we właściwy sposób. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że powództwo w pozostałym zakresie jest nieuzasadnione w chwili orzekania i podlega oddaleniu. Ponieważ przedstawicielka ustawowa małoletnich powodów wytoczyła powództwo w dniu 29 grudnia 2014 roku jedynie na rzecz małoletniego powoda, a dopiero w dniu 21 stycznia 2015 roku rozszerzyła powództwo - Sąd orzekł, iż 21 stycznia 2015 roku jest dniem, od którego ojciec jest zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W powyższej sprawie przedstawicielka ustawowa małoletnich powodów korzystała z profesjonalnej pomocy prawnej świadczonej przez adwokata. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu — stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o alimenty, nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka - 60 złotych, z zastrzeżeniem ust. 4, który stanowi, że opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 11, ustala się od wartości przedmiotu sprawy, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną. Sąd postanowił zasądzić od pozwanego na rzecz przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda kwotę 300 złotych tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego - od uwzględnionej części powództwa. Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd nie obciążył pozwanego pozostałymi kosztami postępowania w sprawie - mając na uwadze jego obciążenie - głównie alimentacyjne oraz stosunkowo niskie zarobki, które pozwany ma otrzymywać z tytułu wynagrodzenia za pracę. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w części, tj. w punkcie 1 w zakresie zasądzonych na rzecz małoletnich kwot ponad 250 złotych oraz w zakresie punktu 3 i 4. Na podstawie art. 368 § 1 pkt. 2 k.p.c. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c. polegającego na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów poprzez przyjęcie, iż:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.