← Polska

VI ACa 1261/14

Sygn. akt VIA Ca 1261/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA– Ewa Stefańska (spr.) Sędzi

§ 2k.p.c.

w zw. z art. 4 ust. 1 dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji pomimo, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie i jednocześnie istniała możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez SOKiK; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 27 ustawy - Prawo telekomunikacyjne poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku, gdy zostały spełnione warunki określone w art. 27 tej ustawy, Prezes UKE ma obowiązek wydać decyzję o dostępie telekomunikacyjnym zastępującą umowę pomiędzy stronami; 3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 pkt 3 lit. a i pkt 5 lit. b ustawy - Prawo telekomunikacyjne poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Prezes UKE ma obowiązek określić warunki hurtowych rozliczeń z tytułu realizacji usługi przeniesienia przydzielonego numeru telefonicznego przy zmianie dostawcy usług do sieci innego operatora, pomimo tego, że uzyskany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie jest wystarczający do określenia warunków tychże rozliczeń. Apelacją z dnia 28 lipca 2014 r. zainteresowany zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zainteresowany zarzucił wyrokowi Sądu Okręgowego: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne poprzez brak analizy kryterium interesu użytkowników sieci telekomunikacyjnych, w tym potencjalnego wpływu wprowadzenia hurtowych opłat z tytułu usługi przenoszenia numerów pomiędzy sieciami przedsiębiorców telekomunikacyjnych na warunki świadczenia detalicznych usług telekomunikacyjnych przez tych przedsiębiorców; b) art. 28 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy - Prawo telekomunikacyjne poprzez brak analizy kryteriów zapewnienia niedyskryminujących warunków dostępu telekomunikacyjnego; 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: a) 206 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne w zw. z art. 104 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne poprzez błędną interpretację, sprowadzającą się do stwierdzenia, że Prezes UKE otrzymując wniosek o wydanie decyzji zastępującej umowę o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie wprowadzenia opłat hurtowych nie ma uprawnienia do wydania rozstrzygnięcia o charakterze negatywnym, tj. odmowy ustalenia opłat za usługę (...); b) art.

§ 1k.p.c.

poprzez jego niezastosowanie, tj. brak oddalenia odwołania pomimo, że nie było podstaw do jego uwzględnienia; c) art.

§ 2k.p.c.

poprzez jego niezastosowanie, tj. brak podjęcia przez sąd próby merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko kontrolę legalności decyzji i jej uchylenie; d) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego następujących, arbitralnych wniosków, że: - z przenoszeniem numerów związane są określone koszty, które powstają zarówno u operatora, w którego sieci dany numer dotychczas funkcjonował, jak i u operatora, który numer przyjmuje, podczas gdy brak jest w sprawie dowodu, że operator - dawca numeru ponosi koszty związane z przenoszeniem numerów, zgodne z art. 41 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, - interes użytkowników sieci telekomunikacyjnych oraz zapewnienie niedyskryminacyjnych warunków dostępu telekomunikacyjnego (art. 28 ust. 1 pkt 1 i 5 lit. b ustawy - Prawo telekomunikacyjne) nie mogą stać na przeszkodzie wprowadzeniu opłat hurtowych z tytułu realizacji usługi (...), podczas gdy są to kryteria, których spełnienie warunkuje wydanie pozytywnej decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, a faktem powszechnie znanym jest to, że wprowadzenie powyższych opłat może przyczynić się do pogorszenia się warunków świadczenia usług detalicznych przez operatorów - biorców numeru. Powód (...) S.A. z siedzibą w W. (dawniej: (...) S.A. z siedzibą w W.) wnosił o oddalenie obu apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwany Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej przyłączył się do apelacji zainteresowanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., zaś zainteresowany (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. przyłączył się do apelacji pozwanego Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Zainteresowany (...) nie zajął stanowiska co do apelacji pozwanego i zainteresowanego. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacje pozwanego i zainteresowanego zasługują na uwzględnienie, o ile zmierzają do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne są prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. Jednakże rozważania prawne Sądu Okręgowego są nietrafne. Zgodnie z treścią art. 206 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm., zwanej dalej „ustawą - Prawo telekomunikacyjne”) od decyzji wydawanych w sprawach spornych, z wyjątkiem decyzji w sprawie rezerwacji częstotliwości po przeprowadzeniu przetargu, aukcji albo konkursu oraz od decyzji o uznaniu przetargu, aukcji albo konkursu za nierozstrzygnięte, przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W piśmiennictwie wskazuje się, że pojęcie „sprawy sporne” dotyczy rozstrzyganych w drodze decyzji sporów pomiędzy przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi. Do kategorii spraw spornych należy zaliczyć m.in. sprawy z zakresu dostępu telekomunikacyjnego, których dotyczą decyzje, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Są to więc również sprawy o zmianę umowy o dostępie telekomunikacyjnym, do których zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne stosuje się odpowiednio przepisy art. 26-28 i 32 tej ustawy. Z powołanych przepisów wynika, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej jest uprawniony do rozstrzygania spraw spornych w zakresie zmiany umowy (decyzji) o dostępie telekomunikacyjnym. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku takiego sporu organ regulacyjny zobowiązany jest do wydania decyzji pozytywnie rozstrzygającej spór. Taki wniosek, leżący u podstaw wydania zaskarżonego wyroku, jest sprzeczny z treścią art. 104 k.p.a. oraz art. 28 ust. 6 w związku z art. 31 ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Po pierwsze - wskazać należy, że decyzją rozstrzygającą taki spór co do istoty, jest zarówno decyzja pozytywna - zmieniająca umowę, jak i decyzja negatywna - odmawiająca takiej zmiany z uwagi na brak materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu regulacyjnego w łączący strony stosunek prawny. Zgodnie z treścią art. 104 § 2 k.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. W judykaturze przyjmuje się, że decyzją merytoryczną jest zarówno decyzja pozytywna (tj. uwzględniająca wniosek strony), jak i decyzja negatywna (tj. odmawiająca uwzględnienia wniosku) z uwagi na brak materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji o charakterze pozytywnym (por. wyrok NSA w Warszawie z 26 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 761/08, Lex nr 546603). Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że wynikający z treści art. 28 ust. 1 w związku art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne obowiązek organu regulacyjnego wydania decyzji o zmianie umowy o dostępie telekomunikacyjnym nie przesądza o tym, że wydana decyzja musi prowadzić do takiej zmiany w każdym wypadku, niezależnie od istnienia materialnoprawnych podstaw uzasadniających ingerencję w treść stosunku prawnego. Takie założenie prowadziłoby bowiem do ograniczenia orzekania organu regulacyjnego jedynie do decyzji merytorycznych o treści pozytywnej, przy braku możliwości zakończenia postępowania decyzją merytoryczną o treści negatywnej, w przypadku braku przesłanek wynikających z prawa materialnego. Po drugie - takie założenie pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 28 ust. 6 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, dopuszczającego zmianę umowy o dostępie telekomunikacyjnym tylko w przypadkach uzasadnionych potrzebą zapewnienia ochrony interesów użytkowników końcowych, skutecznej konkurencji lub interoperacyjności usług. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 8 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, wydając decyzję o dostępie telekomunikacyjnym organ regulacyjny obowiązany jest objąć nią wszystkie ustalenia niezbędne do zapewnienia tego dostępu, a więc decyzja powinna zawierać co najmniej postanowienia, o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy - Prawo telekomunikacyjne (tzw. obligatoryjne postanowienie umowy o dostępie telekomunikacyjnym). Do postanowień obligatoryjnych nie można zaliczyć określenia opłat za przenoszenie numerów pomiędzy operatorami sieci. W myśl art. 31 ust. 3 pkt 6 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, opłaty te należy zakwalifikować jako fakultatywne postanowienia umowy o dostępie komunikacyjnym, a w szczególności świadczenia dodatkowe, skoro nie dotyczą one samego procesu przenoszenia numerów i wykorzystywania zasobów numeracji. Skoro brak jest podstaw do twierdzenia, że określenie wysokości hurtowych opłat za przenoszenie numerów jest obligatoryjnym postanowieniem umowy o dostępie telekomunikacyjnym, nie można twierdzić, że wydając decyzję o dostępie lub o zmianie decyzji o dostępie, Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej obowiązany jest orzec o ustaleniu wysokości tych opłat. Należy przyjąć, że organ regulacyjny - co do zasady - może zaniechać zamiany umowy o dostępie telekomunikacyjnym polegającej na ustaleniu pomiędzy operatorami hurtowych stawek za przenoszenie numerów w należących do nich sieciach. Jednakże w przypadku powstania sporu między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi, ocena zasadności ustalenia takich opłat hurtowych, powinna być dokonana w każdym konkretnym przypadku, mając na uwadze przesłanki określone w art. 28 ust. 6 ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania powyższych przesłanek, wadliwie uznając, że sam fakt wydania przez organ regulacyjny decyzji o treści negatywnej, wobec wynikającego z ustawy obowiązku wydania decyzji o treści pozytywnej, uzasadniał uchylenie zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji jako zasadny należy ocenić podniesiony w obu apelacjach zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, poprzez niezasadne uznanie, że przepis ten obligował pozwanego do wydania decyzji pozytywnie rozstrzygającej wniosek powoda o zmianę umowy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji zbadania materialnoprawnych podstaw wniosku powoda o zmianę umowy o dostępie, jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy, co uzasadniało potrzebę uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien ocenić, czy w Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd I instancji powinien ocenić, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy istnieją materialnoprawne przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o zmianie umowy o dostępie telekomunikacyjnym, o których mowa w przepisie art. 28 ust. 6 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Dopiero dokonanie tej oceny pozwoli na rozstrzygnięcie, czy decyzja organu regulacyjnego o treści negatywnej jest prawidłowa, czy też organ ten powinien wydać decyzję o treści pozytywnej, tj. decyzję obejmującą określenie warunków współpracy pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w W. a (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. w zakresie hurtowych rozliczeń dotyczących realizacji usługi przeniesienia przydzielonego numeru przy zmianie dostawcy usług do sieci innego operatora. Wobec uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, na obecnym etapie postępowania niecelowe było odnoszenie się do pozostałych zarzutów obu apelacji. Podstawą orzeczenia Sądu Apelacyjnego był art. 386 § 4 k.p.c. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 108 § 2 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.