Sygn. akt VIII U 19/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Kalinka Protokolant: Agata Kędzierawska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. w Gliwicach sprawy M. W.
(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla na skutek odwołania M. W.
(1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 19 listopada 2013 r. nr (...) 5 (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej M. W.
(1)prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla w ilości 2,5 tony (dwie i pół) węgla kamiennego za rok 2012. (-) SSO Teresa Kalinka Sygn VIII U 19/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 listopada 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od 1 września 2013 roku podjął wypłatę ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla przysługującego M. W.
(1). M. W.
(1)w odwołaniu domagała się zmiany decyzji poprzez przyznanie jej prawa do ekwiwalentu za rok 2012 roku , ponieważ wniosek o został złożony w roku 2012 . Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wniósł o oddalenie odwołania, ponieważ wypłatę ekwiwalentu podjęto po złożeniu przez odwołującą wniosku wystawionego przez Spółkę (...) SA w B.. Wpłata ekwiwalentu nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 roku o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 (Dz.U.2007.192.1379). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. decyzją z dnia 11 stycznia 2013 roku odmówił ubezpieczonej M. W.
(1)prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że podstawą odmowy wypłaty ekwiwalentu było to, że wnioskująca nie przeszła na emeryturę lub rentę od pracodawcy objętego Układem Zbiorowym Pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 roku . M. W.
(1)we wrześniu 2012 roku złożyła wniosek o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 2007 roku o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych. Jej mąż S. S. zginął w wypadku przy pracy w dniu 17 czerwca 1955 roku w Kopalni (...) w W.. W chwili śmierci był uprawniony do deputatu węglowego. Ustalono,że ubezpieczona korzysta z renty po tym mężu ponownie od listopada 1985 roku. Wyrokiem z dnia14 maja 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie M. W.
(1)od decyzji z dnia 11 stycznia 2013 roku i przekazał organowi rentowemu wniosek ubezpieczonej z dnia 25 września 2012 roku do rozpoznania w oparciu o ustawę z dnia 7 września 2007 roku o o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 Sąd uznał, że organ rentowy nie jest związany podstawą prawną wniosku. Ustalono, że KWK (...) już w latach 1995 -2000 była postawiona w stan likwidacji. Zdaniem sądu organ rentowy winien był ustalić,, czy M. W.
(1)nie jest uprawniona do ekwiwalentu pieniężnego na podstawie art. 12 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 (Dz.U.2007.192.1379). Wykonując punkt 2 wyroku z dnia 14 maja 2013 roku organ rentowy zwrócił się do M. W. o nadesłanie wniosku z zakładu pracy o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla. Wniosek taki został wystawiony przez Spółkę (...) w dniu 6 listopada 2013 roku. We wniosku wskazano, że M. W.
(1)jest uprawniona do bezpłatnego węgla w wymiarze 2,5 tony, a ekwiwalent przysługuje od września 2013 roku ( k. 199 a.r.) Na wezwanie sądu Spółka (...) potwierdziła, ze M. W.
(1)była również uprawniona do ekwiwalentu za rok 2012. (k. 21-22 a.s.) Stan faktyczny ustalono na podstawie akt rentowych oraz informacji Spółki (...) . Strony nie zgłosiły dalszych wniosków dowodowych. Sąd zważył, co następuje: Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawa do ekwiwalentu za węgiel w wymiarze 2,5 tony rocznie za rok 2012 i jest następstwem złożonego w dniu 20 września 2012 roku wniosku.. Prawo do ekwiwalentu za węgiel poczynając od 2013 roku przyznano M. W.
(2)na stałe. Ubezpieczona jest uprawniona do ekwiwalent na podstawie art. 12 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 ( Dz. U. 2007 nr 192 poz. 1379). Zgodnie z tym przepisem
- Byłemu pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., uprawnionemu do bezpłatnego węgla, który uzyskał emeryturę lub rentę przed tym dniem, jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej (...), oprócz emerytury lub renty, ekwiwalent pieniężny, z zastrzeżeniem ust.
- Pracownikowi kopalni likwidowanej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa górniczego, o którym mowa w art. 8 ust. 1, albo pracownikowi kopalni likwidowanej, której składniki majątkowe zostały wniesione do spółki, o której mowa w art. 9 ust. 1, który uzyska emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 2016 r., jest wypłacany przez ZUS, oprócz emerytury lub renty, ekwiwalent pieniężny.
- Warunkiem otrzymania ekwiwalentu pieniężnego przez osobę, o której mowa w ust. 1 i 2, jest przedłożenie pracodawcy pisemnego oświadczenia o rezygnacji z uprawnienia do pobierania bezpłatnego węgla w naturze.
- Ekwiwalent pieniężny może otrzymać także osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy, oprócz renty przyznanej na czas określony, pobierała ekwiwalent pieniężny wypłacany przez ZUS, której po upływie okresu, na jaki rentę przyznano, przywrócono prawo do pobierania renty.
- Byłemu pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., uprawnionemu do bezpłatnego węgla, który uzyskał rentę przed dniem wejścia w życie ustawy i który po dniu 31 grudnia 2006 r. uzyska emeryturę, jest wypłacany przez ZUS, oprócz emerytury, ekwiwalent pieniężny.
- W przypadku gdy uprawnienie do bezpłatnego węgla wynika z górniczej renty rodzinnej - wszystkim osobom do niej uprawnionym przysługuje łącznie jeden ekwiwalent pieniężny. W razie podziału renty rodzinnej ekwiwalent pieniężny ulega podziałowi w częściach równych, odpowiednio do liczby uprawnionych.
- Ekwiwalent pieniężny przysługuje również osobie, która po dniu wejścia w życie ustawy uzyska prawo do renty rodzinnej po emerycie lub renciście, który pobierał ekwiwalent pieniężny wypłacany przez ZUS.
- Wysokość ekwiwalentu pieniężnego stanowi iloczyn ilości węgla objętego uprawnieniem, która nie może być wyższa niż 3 Mg węgla kamiennego rocznie i przeciętnej średniorocznej ceny zbytu węgla, o której mowa w ust.
- Minister właściwy do spraw gospodarki, w terminie do dnia 20 stycznia każdego roku, ustala i ogłasza w formie obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", cenę zbytu 1 Mg węgla kamiennego w sortymencie O. II, ustalonego według ceny średniej z IV kwartału roku poprzedzającego rok, w którym ekwiwalent pieniężny ma być wypłacany, skorygowaną o przewidywany wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych na rok planowany.
- Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany przez ZUS z dotacji budżetowej. Organ rentowy twierdził, że warunkiem uzyskania prawa do ekwiwalentu przez M. W.
(1)jest spełnienie przesłanki z art. 12 ust. 3 tymczasem zakres podmiotowy tego ustępu dotyczy wyłącznie osób wymienionych w ust. 1 i 2 , czyli byłych pracowników lub pracowników kopalni likwidowanych. O osobach uprawnionych do renty rodzinnej jest mowa w ust. 6 i
- Dopiero w .rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 27 czerwca 2008 w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej na finansowanie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, bezpłatnego węgla w naturze oraz rent wyrównawczych (Dz.U.2008.118.753) w § 2 ust. 1a wymieniono wdowy, wdowców i sieroty, mających ustalone prawo do renty rodzinnej po byłych pracownikach tych kopalń, §
- ust.
- wskazuje, ze przedsiębiorstwo górnicze występuje z wnioskiem do ZUS o wypłatę ekwiwalentu po uzyskaniu od emeryta lub rencisty pisemnego oświadczenia o rezygnacji z uprawnienia do pobierania bezpłatnego węgla w naturze. Zdaniem sądu trzeba przyjąć, że wniosek ubezpieczonej złożony w organie rentowym we wrześniu 2012 roku (k. 164 a.r.) stanowił podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie o prawo do ekwiwalentu za węgiel. Organ rentowy uznając, że wniosek nie jest kompletny winien był wezwać do uzupełnienie braków. Faktem jest, ze odwołująca jako podstawę swojego żądania wskazała ustawę z dnia 6 lipca 2007 roku o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw górniczych, ale organ rentowy nie jest związany podstawą prawną wniosku tylko podstawą faktyczną. Zdaniem sądu wniosek z dnia 20 września 2012 r był skuteczny, a jedynie jego braki zostały uzupełnione dopiero po wydaniu wyroku z dnia 14 maja 2013 roku. Wniosek wstawiony przez Spółkę (...) stanowił uzupełnienie wniosku z dnia 20 września 2012 roku. Zwłoka w złożeniu wniosku przez Spółkę była wynikiem nieświadomości ubezpieczonej o konieczności uzyskania stosownego dokumentu i braku wiedzy o organie uprawnionym do jego wystawienia ( pismo z dnia 8 sierpnia 2013 roku), jak również błędu organu rentowego, który rozpoznał wniosek tylko na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2007 roku. Niniejsze postępowanie jest kontynuacją rozpoznawania wniosku z dnia 20 września 2012 roku ( złożonego w dniu 25 września 2012 roku w organie rentowym), co wynika z treści pkt 2 wyroku z dnia 14 maja 2013 roku. Postępowanie .dowodowe przeprowadzone przed sądem wykazało, ze M. W.
(1)była uprawniona do ekwiwalentu za węgiel w roku 2012 , a co za tym idzie odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 7 września 2007roku nie przewidują zawitego terminu do złożenia wniosku o ekwiwalent za konkretne lata, w odróżnieniu od ustawy z dnia 6 lipca 2007 roku o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych. Zaskarżoną decyzję zmieniono na podstawie art. 477 14 § 2 kpc. (- ) SSO Teresa Kalinka