Sygn. I C 91/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Maria Cichoń Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Cichosz po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa I. A. (...) przeciwko A. F.
(1)i A. F.
(2)o zapłatę utrzymuje w mocy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany przez Sąd Okręgowy w Słupsku w dniu 7 stycznia 2015 r. w sprawie I Nc (...). Na oryginale właściwy podpis Sygn. I C 91/15 UZASADNIENIE Powód I. A. (...) , pozwem w postępowaniu nakazowym z weksla z dnia 15.12.2014r., domagał się nakazania pozwanym A. F.
(1)i A. F.
(2), aby zapłacili solidarnie na jego rzecz kwotę 180.579,99 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12.12.2014 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu. Do pozwu dołączył powód oryginał weksla uzupełnionego na kwotę dochodzoną pozwem, na którym na pierwszej stronie podpisy złożyli pozwani. Podniósł powód w uzasadnieniu pozwu, iż powyższy weksel został wystawiony in blanco przez pozwanych w dniu 25.06.2013 r., jako zabezpieczenie zawartej między stronami tego samego dnia umowy pożyczki na kwotę 210.000 zł. Złożony przez powoda weksel został przez niego uzupełniony zgodnie z deklaracją wekslowa z dnia 25.06.2013 r., gdyż pozwani nie wywiązali się z niniejszej umowy pożyczki, zapłacili bowiem na rzecz powoda z tytułu zwrotu pożyczki jedynie kwotę 30.000 zł. W deklaracji wekslowej pozwani wyrazili zgodę na uzupełnienie przez powoda wystawionego przez nich weksla in blanco na sumę nie większą niż 210.00 zł i opatrzenie go datą i miejscem wystawienia oraz datę płatności według własnego uznania, jednak nie wcześniej niż 31.08.2014 r. W dniu 7 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Słupsku w sprawie I Nc (...)wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym zgodnie z żądaniem pozwu (k. 32 akt). Od powyższego nakazu zapłaty pozwani A. F.
(1)i A. F.
(2)złożyli skutecznie zarzuty (k. 39 i n. akt), wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na ich rzecz solidarnie zwrotu kosztu procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska podnieśli pozwani, iż świadczenie, którego domaga się powód w niniejszym postępowaniu zostało przez nich spełnione na długo przed wniesieniem powództwa – na dowód czego dołączyli do zarzutów kopię dowodów wpłat (19 sztuk). Wskazali pozwani, iż powód udzielił im dwóch pożyczek na zakup wyposażenia nieruchomości, które pozwani kupili od powoda w dniu 25.06.2013 r. Na dzień złożenia pozwu do rozliczenia z tytułu tych pożyczek pozostała kwota 5.000 zł. Kwota ta zgodnie z ustaleniami stron ma zostać potrącona na rzecz usunięcia wad budynku zakupionego przez pozwanych od powoda. Sąd ustalił: W dniu 25 czerwca 2013 r. strony powód I. A. (...) i A. A.małżonkowie F. zawarli umowę sprzedaży, na podstawie której powód sprzedał pozwanym do ich majątku wspólnego nieruchomość zabudowana położoną w C. przy ul. (...), nr działki (...) o powierzchni 0,0166 ha, dla której Sąd Rejonowy w Chojnicach prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...) za cenę 2.100.000 zł powiekszoną o podatek Vat 23% w kwocie 483.000 zł (§5 umowy). W dniu zawarcie umowy, część ceny w kwocie 210.000 zł oraz należny od całej ceny podatek od towarów i usług w wysokości 23%, w kwocie 483.000 zł, a więc łącznie kwotę 693.000 zł kupujący już zapłacili. Pozostała część ceny w kwocie 1.890.000 zł A. i A. małżonkowie F. zobowiązali się spłacić z kredytu hipotecznego do dnia 30 czerwca 2013 r. dowód: umowa sprzedaży i oświadczenie o ustanowieniu hipoteki zawarta w dniu 25.06.2013 r. w C. przed notariuszem J. F., Rep. A. (...)– k. 67-72 akt W dniu 25 czerwca 2013 r. pozwani zawarli z powodem trzy umowy pożyczki na kwotę 115.000 zł, 210.000 zł i 483.000 zł. Wszystkie te pożyczki zostały zabezpieczone trzema wekslami in blanco, do których zostały dołączone deklaracje wekslowe fakt bezsporny Kwotę 115.000 zł pozwani mieli spłacić w ratach – co miesiąc kwotę 5.000 zł, poczynając od 7 sierpnia 2013 r. Powód miał prawo wypełnić weksel in blanco, nie wcześniej niż 31 sierpnia 2015 r. dowód: deklaracja wekslowa k. 113 akt Kwotę 210.000 zł pozwani mieli spłacać w ratach – co miesiąc kwotę 2.500 zł poczynając od 7 sierpnia 2013 r. Powód miał prawo wypełnić weksel in blanco, nie wcześniej niż 31 sierpnia 2014 r. dowód: deklaracja wekslowa – złożona w kopercie na k. 10 Kwotę 483.000 zł pozwani mięli spłacić jednorazowo Powód miał prawo wypełnić weksel in blanco, nie wcześniej niż 31 sierpnia 2013 r. dowód: deklaracja wekslowa z dnia 25.06.2013 r. – k. 125 akt W dniu 7 sierpnia 2013 r. powód otrzymał od A. F.
(3)kwotę 237.500 zł dowód: pokwitowania k. 48 W dniu 26 sierpnia 2013 r. na konto A. F.
(1), Urząd Skarbowy w C. przelał kwotę 470.765 zł (zwrot podatku Vat za (...) – korekta). W dniu 28.08.2013 r. (...) A. przelała na konto F. A. kwotę 470.000 zł. W dniu 28.08.2013 r. A. F.
(2)wypłacił ze swojego konta kwotę 470.000 zł. dowód: potwierdzenie wykonania operacji w Banku (...) – k. 125-128 W dniu 8 października 2013 r. w siedzibie Kancelarii Radcy Prawnego A. W. w S. filia w C., w obecności radcy prawnego R. W. odbyło się spotkanie A. F.
(2)i I. A. (...)w kwestii zapłaty zaległości wymagalnych rat z tytułu udzielonej przez I. A. (...)pożyczki A. i A. małżonkom F. kwot 210.000 zł oraz 115.000 zł Ustaliły strony na tym spotkaniu, iż na dzień 7 września 2013 r. i 7 października 2013 r. przypadały do spłaty odpowiednio kwoty 2.500 zł oraz 5.000 zł z tytułu wyżej wymienionych pożyczek. Stwierdziły strony, iż kwoty te w łącznej wysokości 15.000 zł nie zostały zapłacone na dzień 8 października 2013 r. A. F.
(2)oświadczył, że kwotę rat za miesiąc wrzesień 2013 r. zapłacą w dniu 9 października 2013 r., zaś kwotę za październik uregulują do dnia 17 października 2013 r. Ustaliły strony, że z tytułu powstałego opóźnienia nie będą naliczane żadne odsetki ustawowe, pod warunkiem, że płatności zostaną uregulowane we wskazanych datach. Dalej strony ustaliły, że w przypadku wystąpienia jakichkolwiek opóźnień w płatnościach którejkolwiek z przypadających w przyszłości rat, I. A. (...)będzie miał prawo naliczać odsetki, a w razie zaległości w płatności co najmniej dwóch następujących po sobie rat, będzie miał prawo wypowiedzenia umowy pożyczki ze skutkiem natychmiastowym, po uprzednim pisemnym wezwaniu do zapłaty i wyznaczeniu 7-dniowego terminu do zapłaty zaległości. Pod tym protokołem podpisy złożyli I. A. (...), A. F.
(2)i radca prawny R. W. dowód: protokół z dnia 8 października 2013 r. – k. 11 akt W dniu 10.10.2013 r. pozwany A. F.
(2)przekazał powodowi kwotę 7.500 zł, a w dniach 17, 24 i 28.10.2013 r. przekazał pracownicy powoda K. C. odpowiednio kwoty: 4.000 zł, 2.500 zł i 1.000zł dowód: pokwitowanie złożone na k. 48-52 akt W listopadzie 2013 r. pozwany A. F.
(2)przekazał do rąk K. C. 5.000 zł w dniu 9 listopada, 2.500 zł w dniu 12 listopada dowód: pokwitowanie – k.53-54 akt W grudniu 2013 r. i styczniu 2014 r. pozwany A. F.
(2)przekazał K. C. po 7.500 zł odpowiednio 9.12.2013 r. i 9.01.2014 r. dowód: pokwitowanie k. 55 i 56 akt Kwotę 7.500 zł przypadającą do spłaty w lutym 2014r. pozwany przekazał K. C. w 9 ratach w okresie od 10.02 do 1.03.2014 r. dowód: pokwitowanie na k. 57 i 58 akt Również kwotę 7.500 zł przypadającą do spłaty w marcu 2014 r. pozwany spłacił w ratach (6 wpłat) w okresie od 12.03. do 28.03.2014 r. dowód: pokwitowanie k. 59 i 60 akt Kwotę 7.500 zł przypadająca do spłaty w kwietniu 2014 r. pozwany przekazał K. C. w dwóch ratach 2.000 zł 25.04.2014r. i 5.500 zł – 29.04.2014r. dowód: pokwitowanie k. 61 i 62 akt. W miesiącu maju i czerwcu 2014r. pozwany przekazał K. C. kwotę 7.500 zł jednorazowo odpowiednio 21.05 i 12.06.2014r. dowód: pokwitowanie na k. 65 i 66 akt Powyższe kwoty K. C. przyjmowała od pozwanego na polecenie powoda. W tym czasie K. C. pracowała w sklepie należącym do powoda. Pieniądze pozwany przekazywał jej w sklepie, w którym pracowała. Pozwany miał jej przekazywać co miesiąc kwotę 7.500 zł, z tytułu spłaty dwóch pożyczek jednej w kwocie 210.000 zł i drugiej 115.000 zł, na podstawie weksli – z jednego weksla miała to być kwota 5.000 zł, a z drugiego 2.500 zł – do całkowitej spłaty obu weksli. K. C. po raz pierwszy pieniądze od pozwanego przyjęła w październiku 2013 r., ostatni raz pozwany przekazał jej kwotę 7.500 zł w miesiącu lipcu 2014r. Pozwany A. F.
(2)przekazując pieniądze K. C. w miesiącu lipcu nie informował jej, że jest to ostatnia rata. dowód: zeznania świadka K. C. złożone na rozprawie 25.06.2015r. 00:21:59 – 00:43:48 – k. 136-137 akt; W sumie pozwany A. F.
(2)przekazał do rąk K. C. kwotę 75.000 zł dowód: pokwitowanie złożone na k. 50-66 akt; W dniu 15.09.2014r. powód za pośrednictwem swojego pełnomocnika radcy prawnego R. W. wystosował do pozwanych wezwanie do uregulowania dwóch zaległych rat, z tytułu spłaty pożyczki kwoty 210.000 zł i 115.000 zł, w łącznej kwocie 15.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 7.500 zł od 8.08.2014r. i od kwoty 7.500 zł od 8.09.2014r. w terminie 7 dniu pod rygorem wypowiedzenia umowy pożyczki. dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 15.09.2014r. – k. 12 akt; W dniu 18.11.2014r. powód wypowiedział, oddzielnie każdemu z pozwanych ze skutkiem natychmiastowym umowę pożyczki, co do kwot 210.000 zł i 115.000 zł, zawartej w dniu 25.06.2013r., wzywając ich do zapłaty pozostałych do spłaty kwot tj. odpowiednio kwoty 180.000 zł i kwoty 55.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w terminie 7 dni. dowód: dwa wezwania do zapłaty z dnia 18.11.2014r. – k. 14-21 akt. Pismem z dnia 4.12.2014r. powód poinformował pozwanych o wypełnieniu weksla in blanco zgodnie z deklaracja wekslową ( podpisana w obecności notariusza J. R.. Nr (...)), wskazując iż termin płatności weksla został wyznaczony na dzień 11.12.2014r. i jednocześnie wezwał pozwanych (każdego z osobna) do wykupu weksla wypełnionego na kwoty 180.576,99 zł, w terminie do dnia 11.12.2014r. dowód: dwa wezwania do wykupu weksla opatrzone datą 4.12.2014r. – k. 22-29 akt, oraz oryginał weksla złożony w kasie SO pod poz. (...), opis – koperta k.
- Powód I. A. (...), potwierdził na deklaracji wekslowej złożonej przez pozwanych wraz z wekslem in blanco zawierającej zastrzeżenie prawa wypełnienia weksla przez powoda na kwotę 483 000 zł na dzień 30.07.2013r., że dostał 450.000 zł Powód zwrócił pozwanym oryginał weksla in blanco wraz z oryginałem deklaracji wekslowej na kwotę 483.000 zł; dowód: oryginał deklaracji wekslowej – k. 147 akt i fakt przyznany przez powoda. Sąd zważył: Powództwo, w ocenie sadu, zasługiwało na uwzględnienie. Bezsporny w sprawie jest fakt, iż na dzień przekazania przez pozwanego powodowi kwoty 237 500 zł tj. 07.08.2013r. pozwani byli zobowiązani wobec powoda z tytułu trzech pożyczek na spłatę zabezpieczenia, których pozwani wystawili na rzecz powoda trzy własne weksle in blanco i do których zostały doręczone deklaracje wekslowe. Bezsporny jest również fakt, iż na ten dzień wymagalna była kwota 468.000 zł z tytułu pożyczki udzielonej powodom przez pozwanych na zapłacenie podatku VAT. Na wystawionym pozwanemu przez powoda pokwitowaniu z dnia 7.08.2013r. na kwotę
- 500 zł żadna ze stron nie wskazała na poczet, którego z trzech długów kwota ta ma zostać zarachowana. W takiej sytuacji, w myśl art. 451 § 3 kc wpłaconą przez pozwanego kwotę należało zaliczyć na poczet długu wymagalnego, tj. na zaciągniętą przez pozwanych pożyczkę w kwocie 468.000 zł na zapłacenie podatku VAT. Należy również podkreślić, iż na spotkaniu do którego doszło między stronami w dniu 8.10.2013r. - a którego przebieg i ustalenia sąd ustalił na podstawie treści protokołu z tego spotkania (k. 11 akt) – wynika, iż na ten dzień istniały wymagalne zaległości z tytułu spłaty rat udzielonej przez powoda pozwanym pożyczki w kwocie 210.000 zł oraz 115.000 zł. Zaległości na ten dzień, tj. 7.10.2013r. wynosiły 15.000 zł. W protokole brak jest jakiejkolwiek wzmianki, iż na poczet spłaty obu tych pożyczek pozwany A. F.
(2)przekazał powodowi, jednorazowo, w dniu 7.08.2013r. kwotę 237.000 zł. Gdyby rzeczywiście w dniu 7.08.2013r. pozwany A. F.
(2)przekazał powodowi taka kwotę z przeznaczeniem na spłatę tych dwóch w/w kwot, to powinien był zadbać o to, aby w protokole uczynić o tym fakcie stosowaną wzmiankę. W świetle zaoferowanych przez strony dowodów, brak jest podstaw do udzielenia - na co powołują się pozwani – że protokół z dnia 8.10.2013r. dotyczył określenia sposobu spłat rat, z uwzględnieniem dokonanej przez pozwanego wpłaty z dnia 7.08.2013r. w kwocie 237.500 zł. Pozwani na ta okoliczność nie przedstawili żadnego dowodu. A to nich, mając na uwadze art. 6 kc, spoczywał ciężar udowodnienia tego faktu. Za dowód taki bowiem nie może zostać uznana – na co powołują się pozwani – dokonana przez nich spłata do kwoty 450.000 zł pożyczki w kwocie 468.000 zł zaciągniętej przez powoda na spłatę Vat. Pozwani złożyli do akt sprawy deklarację wekslową upoważniającą powoda do wypełnienia dołączonego do niej weksla in blanco na kwotę 485.000 zł, z adnotacja powoda” dostałem 450.000 zł” , wskazując iż powód wraz z deklaracją zwrócił im dołączony do niej weksel (powód przyznał ten fakt). Podnieśli pozwani, iż kwotę tę przekazał pozwany A. F.
(2)powodowi jednorazowo, po otrzymaniu przez pozwana A. F.
(1)dnia 26.08.2013r. z Urzędu Skarbowego kwoty 470.765 zł tytułem zwrotu z podatku Vat za (...). Przedstawione przez pozwanych w/w dowody potwierdzają jedynie fakt, iż pozwany A. F.
(2)wyjął ze swojego konta w dniu 28.08.2013r. kwotę 470.000 zł oraz to, że powód zwracając im deklarację i weksel zabezpieczający spłatę pożyczki w kwocie 486.000 zł potwierdził fakt otrzymania od pozwanych z tego tytułu kwoty 450.000 zł. Jedynie w oparciu o te dowody, brak jest wystarczających podstaw do ustalenia, że kwotę 450.000 zł pozwani wręczyli powodowi jednorazowo, po otrzymaniu przez pozwanych zwrotu podatku Vat z Urzędu Skarbowego. Objęta nakazem kwota 576,99 zł to należne odsetki ustawowe z tytułu opóźnienia za okres od 1.09.2014 r. do 11.12.2014 r. W deklaracji wekslowej, strony zastrzegły, iż powód ma prawo wypełnić weksel na sumę nie większa niż 210.000 zł, nie wcześniej niż 31 sierpnia 2014r., co oznacza, że termin spełnienia świadczenia z tytułu umowy pożyczki w kwocie 210.000 zł przypadł na dzień 1.09.2014r. Od tej tez daty powód mógł domagać się odsetek z tytułu opóźnienia (art. 476 kc w zw. Z art. 481 §1 i §2 kc) W tym stanie rzeczy, skoro pozwani w toku postępowania nie udowodnili spełnienia w całości świadczenia z tytułu zwrotu kwoty pożyczki w kwocie 210.000 zł zabezpieczonej wekslem, ponad przyznaną przez powoda spłatę w kwocie 30.000 zł, Sąd mając na uwadze art. 720 §1 kc na podstawie art 496 kpc utrzymał w mocy zaskarżony przez pozwanych nakaz zapłaty w całości. Na oryginale właściwy podpis