← Polska

XXIII Ga 1129/14

Sygn. akt XXIII Ga 1129/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Si

§ 4ust.

8 wynikało, iż (...) zastrzegał sobie prawo do odmowy wypłaty należności na rachunek akceptanta w przypadku powzięcia podejrzeń co do zgodności przeprowadzonej transakcji z postanowieniami umowy lub regulaminu oraz w przypadku transakcji, co do których (...) wyrażał zastrzeżenia. Ponadto (...) zastrzegał sobie prawo do odmowy wypłaty należności na rachunek akceptanta w przypadku stwierdzenia, że transakcja jest niezgodna z postanowieniami umowy lub regulaminu bądź została odrzucona przez wystawcę kart. Jeżeli wypłata należności nastąpiła przed jej wstrzymaniem z przyczyn określonych powyżej tj. niezgodności z umową lub regulaminem, bądź odrzuceniem przez wydawcę kart, bank (...) miał prawo potrącić wypłaconą należność z płatności bieżących. Wykładnia językowa powyższych przepisów umowy tj. § 4 ust.

§ 4ust.

8 nie pozwalała na przyjęcie, iż na pozwanych ciążył obowiązek zwrotu płatności dokonanych przez (...) na podstawie procedury „chargeback”. Oświadczenia woli ujęte w formie pisemnej, czyli wyrażone w dokumencie, ustala się przyjmując za podstawę wykładni przede wszystkim tekst dokumentu. W procesie jego interpretacji podstawowe znaczenie przypada językowym regułom znaczeniowym. Mają one jednak zastosowanie dopiero wtedy gdy postanowienia umowy nie są dostatecznie jasne, a przy użyciu reguł wykładni nie można nigdy dokonywać ustaleń sprzecznych z treścią umowy. Nadto, przypisując zasadnicze znaczenie tekstowi dokumentu i językowym regułom znaczeniowym, wykładni poszczególnych wyrażeń dokonuje się zarazem z uwzględnieniem całego kontekstu oraz związków treściowych występujących między postanowieniami zawartymi w tekście, a zatem nie można przyjąć takiego znaczenia interpretowanego zwrotu, które pozostawałoby w sprzeczności z pozostałymi składnikami wypowiedzi zawartymi w tekście umowy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, I ACa 50/14). Przede wszystkim nie wystąpiło w stosunkach między stronami umowy wstrzymanie płatności z § 4 ust.7 umowy. Płatności zostały wszakże wykonane na skutek zawarcia transakcji przez pozwane z klientami. Nie doszło także do odmowy wypłaty należności na rachunek akceptantów z §4 ust.8 umowy. Powód nie udowodnił, aby transakcje pozwanych były niezgodne z umową lub regulaminem albo by zostały odrzucone przez wydawcę kart. Nie zostało również wykazane, aby (...) przysługiwało uprawnienie do potrącania wypłaconej należności z płatności bieżących (§4 ust.8 umowy). Żadne z postanowień umowy nie stanowiło więc o zobowiązaniach pozwanych związanych z obciążeniem zwrotnym („chargeback”). W ocenie Sądu II instancji w przedmiotowej sprawie nie zachodziła przesłanka odpowiedzialności z art. 471 k.c., którą powód wskazywał jako podstawę roszczenia. W niniejszej sprawie powód w żaden sposób nie wykazał, na czym miałoby polegać niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie przez pozwane zobowiązań wynikających z umowy (zdarzenie szkodzące), nie przedstawił związku przyczynowego pomiędzy szkodą poniesioną przez bank a działaniem pozwanych. Zdarzeniem szkodzącym nie mogło być przekonanie banku, że pozwane powinny zrezygnować z płatności kartą, przewidując upadłość operatora turystycznego. Wręcz przeciwnie, z materiału zebranego w sprawie można wyprowadzić wniosek, iż pozwane nie mogły przewidzieć w żaden sposób, że dojdzie do upadłości operatora turystycznego i dlatego nie mogły zrezygnować z transakcji dokonywanych za pomocą kart. W związku z powyższym pozwane nie mogły ponosić odpowiedzialności z tytułu zwrotu posiadaczom kart pieniędzy przez bank w drodze procedury „chargeback”. Należało przy tym podzielić argumentację Sądu Rejonowego, iż w niniejszej sprawie pozwane nie wykazały się nienależytą starannością dokonując sprzedaży imprez turystycznych organizowanych przez biuro podróży zagrożone upadłością. Sąd I instancji słusznie wskazał, iż sam fakt ogłoszenia upadłości przez (...) S.A. w W., od którego (...) sp. z o.o. wydzierżawiało znak towarowy (...), nie stanowił podstawy do przyjęcia, że (...) sp. z o.o. również upadnie i to w tak niedługim czasie. Tym samym Sąd Okręgowy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego, że zasadności stanowiska powoda nie można wywieść z umowy o przyjmowaniu zapłat przy użyciu kart płatniczych. Nie usprawiedliwione także zostało żądanie zwrotu dokonanych płatności przez bank na podstawie swoich zobowiązań, które nie były ujęte zapisami w umowie. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów podniesionych w apelacji należy stwierdzić, że okazały się one w przeważającej części bezpodstawne. Zarzuty apelacji dotyczyły naruszenia prawa materialnego tj. art. art. 65 k.c. w zw. z art. 353 k.c. oraz prawa procesowego, tj. art. 316 § 1, art. 233 w zw. z art. 328 § 2 oraz art. 233 § 1 w zw. z art. 231 k.p.c. Na wstępie należało ustosunkować się do zarzutów naruszenia prawa procesowego. W ocenie Sądu Okręgowego nie doszło do naruszenia przepisu art. 316 § 1 k.p.c. polegającego na braku rozstrzygnięcia w zakresie należności wynikających z faktur za najem zestawu (...). Sąd Rejonowy w swoim wyroku rozstrzygnął w przedmiocie wszystkich roszczeń, o czym świadczy choćby kwota wskazana w komparycji zaskarżonego wyroku (obejmująca wszystkie składowe części roszczenia), jak i treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ponieważ rozważania prawne Sądu Rejonowego zapoczątkowało stwierdzenie, cytat: „powództwo podlegało oddaleniu w całości”. Nie jest więc prawdą, że Sąd I instancji w żaden sposób nie odniósł się do faktu niezaspokojenia wskazanych należności, gdyż w stanie faktycznym uzasadnienia wyroku wymienił dokumenty finansowe, z których powód wywodził roszczenie w tej części, a w stanie prawnym oddalił powództwo w całości. Wobec tego rozstrzygnięcia apelujący nie podniósł żadnych merytorycznych zarzutów, a zatem w tym zakresie apelacja podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy nie podzielił także zarzutów apelacji dotyczących naruszenia przepisów art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c., bowiem stanowiły one w przeważającym zakresie wyłącznie polemikę z ustaleniami poczynionymi przez Sąd I instancji. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów Sąd I instancji w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważył materiał dowodowy zebrany w sprawie, ważąc jego moc oraz wiarygodność (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I ACa 953/13). Sąd Rejonowy dokonał oceny dowodów zgodnie z logiką, wiedzą i doświadczeniem życiowym. Powód natomiast nie przedstawił żadnych konkretnych naruszeń kryteriów oceny dowodów przez Sąd I instancji, przedstawił tylko swoje stanowisko w sprawie stanowiące polemikę z ustaleniami Sądu I instancji. Z treści art. 328 § 2 k.p.c. wynikają zasady dotyczące sporządzania uzasadnienia wyroku. Obraza art. 328 § 2 k.p.c. może być skutecznym zarzutem apelacji tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada wszystkich koniecznych elementów, bądź zawiera braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I ACa 715/13). W niniejszej sprawie Sąd I instancji oparł się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. Dokonał jego wnikliwej analizy opierając się o zasady wynikające z art. 233 k.p.c. Ustalenia faktyczne, istotne w niniejszej sprawie, zostały poczynione prawidłowo. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest kompletne i zawiera wszystkie elementy wymagane w §2 art.328 kpc. Tym samym zaskarżone orzeczenie poddaje się kontroli instancyjnej. Podnosząc zarzut naruszenia art.233§1 kpc w zw. z art.231 kpc odnoszącym się do domniemań faktycznych, apelujący częściowo odniósł się do kwestii, które, zdaniem Sądu II instancji, miały w sprawie charakter drugorzędny. Chodzi mianowicie o ewentualne rekompensaty dla klientów upadłych biur turystycznych od ubezpieczycieli i urzędu marszałkowskiego. Jak już uprzednio wskazano, istotne w sprawie kwestie dotyczyły treści stosunku prawnego między (...) a pozwanymi i istnienia ewentualnych przesłanek z art.471 kc. Możliwość kierowania przez powoda roszczeń do innych podmiotów nie miała w niniejszej sprawie znaczenia i nie powinna być przedmiotem badania. W tym zakresie zarzuty apelacji można było uznać za zasadne. W pozostałym zakresie do podniesionych w tym miejscu zarzutów należało odnieść poczynione wcześniej uwagi w zakresie oceny dowodów. Zdaniem Sądu Okręgowego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 65 k.c. w zw. z art. 353 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że złożone oświadczenie woli przez pozwane w zawartej umowie nie skutkowało przyjęciem odpowiedzialności za odrzucenie transakcji w przedmiotowej sprawie. Sąd Okręgowy podzielił ocenę zapisów umowy dokonaną przez Sąd I instancji, która to ocena nie naruszała ani zasady swobody umów ani nie budziła wątpliwości co do zamiarów i intencji stron tej umowy. Jak już wspomniano, z umowy o przyjmowanie zapłaty przy użyciu kart płatniczych nie wynikał obowiązek pozwanych do naprawienia szkody - zwrotu przelanych kwot w razie roszczeń klienta, w przypadku uruchomienia procedury „chargeback”. Z przywołanej wyżej umowy wynikało jedynie, że bank (...) zastrzegał sobie prawo do wstrzymania płatności na rachunek akceptanta w przypadku wątpliwości co do zgodności przeprowadzonej transakcji z postanowieniami niniejszej umowy lub regulaminu oraz zrealizowanych transakcji, co do których prawdziwości i poprawności bank (...) wyrażał zastrzeżenia. Ponadto (...) zastrzegał sobie prawo do odmowy wypłaty należności na rachunek akceptanta w przypadku stwierdzenia, że transakcja jest niezgodna z postanowieniami umowy lub regulaminu bądź została odrzucona przez wydawcę kart. Ciężar wykazania, że na pozwanych spoczywał obowiązek wyrównania szkody banku, obciążał powoda zgodnie z art.6 kc i art.232 kpc. Temu ciężarowi jednakże powód nie sprostał. Przepisy umowy, na które powód się powoływał, nie kształtowały po stronie pozwanych takiego obowiązku, jak chciałby powód. Zapisy § 4 ust.

§4

ust.8 umowy dotyczyły innych przypadków, a nie konsekwencji uruchomienia przez bank procedury „chargebacku”. Reasumując, wobec prawidłowego rozstrzygnięcia Sądu I instancji i bezzasadności większości zarzutów apelacji, apelacja pozwanego podlegała oddaleniu. Wobec powyższego i na podstawie art. 385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. oraz § 6 pkt. 5 w związku z § 13 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ustanowionego z urzędu, mając na uwadze, że pozwane wygrały postępowanie apelacyjne, ponosząc przy tym koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1,200.00 zł.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.