z art. 64 § 1 kk i innych na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 5 listopada 2012 r. sygn. V K 1204/11 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności, - z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. I części dyspozytywnej eliminuje ustalenie o działaniu publicznym bez powodu oraz okazaniu przez to rażącego lekceważenia porządku prawnego, a z kwalifikacji prawnej tego czynu eliminuje art.
64 § 1 kk eliminuje z podstawy prawnej wymierzonej za ten czyn kary pozbawienia wolności, którą obniża do 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy, - z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. III części dyspozytywnej eliminuje zwrot: „szarpanie i kopanie” oraz ustalenie o spowodowaniu u J. K. masywnego stłuczenia kłębu kciuka lewego, powodującym u niego obrażenia naruszające funkcje ręki lewej na okres nie przekraczający dni 7, a z kwalifikacji prawnej tego czynu eliminuje art. 157 § 2 kk, zaś z podstawy prawnej wymiaru kary pozbawienia wolności art. 64 § 1 kk, - na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk łączy orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności i wymierza mu karę łączną w wymiarze 1 (jednego) roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, - oparte o przepis art. 63 § 1 kk rozstrzygnięcie o zaliczeniu okresu rzeczywistego pozbawienia wolności odnosi do orzeczonej powyżej kary łącznej pozbawienia wolności, II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze i wymierza mu 300 (trzysta) złotych opłaty za obie instancje. Sygn. akt IV Ka 123/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wyrokiem z dnia 05 listopada 2012r. (sygn. akt V K 1204/11) uznał oskarżonego A. K. za winnego tego, że: - w dniu 21 października 2009r. w S., na pl. (...), działając publicznie i bez powodu, będąc uprzednio karanym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 17 października 2003r., sygn. akt III K 123/03, zmienionego następnie wyrokiem sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2004r., sygn. akt IIAKa 10/04, za przestępstwo z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i art. 64 § 1 kk i za przestępstwo z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 282 kk, popełnione z groźbą użycia przemocy, na karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w tym obejmującą karę 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności na przestępstwo z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 282 kk, którą to karę łączną odbywał w okresie 17.08.198r. do 19.08.1998r., od 9.09.1998r. do 10.09.1998r., oraz od 2.11.2000r. do 30.06.2005r., uderzył pięścią w twarz L. M., w wyniku czego powstał u niej siniec powiek prawego oka, co skutkowało naruszeniem czynności narządu jakim jest oko prawe, na okres nie dłuższy niż 7 dni, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, tj. z art. 157 § 2 kk w zw. z art.
z art. 64 § 1 kk i za przestępstwo to, na podstawie art. 157 § 2 kk w zw. z art.
z art. 64 § 1 kk wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; - w dniu 21 października 2009r. w S., na pl. (...), będąc uprzednio karanym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 17 października 2003r., sygn. akt III K 123/03, zmienionego następnie wyrokiem sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2004 r., sygn. akt IIAKa 10/04, za przestępstwo z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i art. 64 § 1 kk i za przestępstwo z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 282 kk, popełnione z groźbą użycia przemocy, na karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującą karę 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 282 kk, którą to karę łączną obywał w okresie 17.08.198r. do 19.08.1998r., od 9.09.1998r. do 10.09.1998r., oraz od 2.11.2000r. do 30.06.2005r., podczas i w związku z pełnieniem przez umundurowanych funkcjonariuszy policji J. K., A. S.
kk przez niezasadne ujęcie go w kwalifikacji prawnej czynu I popełnionego na szkodę L. M. wskutek niesłusznego potraktowania go jako występku o chuligańskim charakterze i bezkrytycznego powielenia w tym względzie zarzutu aktu oskarżenia. Pomimo zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego, który uchylił pierwszy wydany w sprawie wyrok, zalecenia starannego przeanalizowania tej kwestii przy powtórnym rozpoznaniu sprawy, lektura pisemnych motywów zaskarżonego wyroku dowodzi braku wszechstronnego rozważenia i tym razem tego czy bezsporne działanie przez oskarżonego w miejscu publicznym miało na pewno charakter publiczny, co nie jest równoznaczne, innymi słowy czy został spełniony warunek dostrzegalności czynu przez bliżej nieokreśloną liczę osób w kontekście nie tyle miejsca co sytuacji i to traktowanej in concreto a nie in abstracto. Sąd pierwszej instancji przesądzając, że czyn, jakiego dopuścił się oskarżony na szkodę L. M. miał charakter publiczny, ograniczył się do ustalenia, że doszło do niego w centrum miasta, a wzdłuż ulicy usytuowane były budynki mieszkalne i lokale rozrywkowe, w związku z czym mógł być postrzeżony przez większą, bliżej nieokreśloną liczbę osób. Tym samym świadczy to o pozostawieniu poza sferą rozważań tego sądu pozostałych realiów sprawy, jak dość później pory zajścia (po godz. 22 00), znikomego ruchu w obrębie ulicy i chodnika, które były opustoszałe, o czym zeznawała zarówno pokrzywdzona: ”w tym czasie w okolicy nie zauważyłam żadnego przechodnia” (k. 33) oraz J. K.: „była pora nocna, ruch był znikomy (...)” k. 312, a zważywszy, że zdarzenie rozegrało się szybko i cicho, to nie wydaje się, po przeanalizowaniu powyższego, aby miało szansę być postrzeżone przez nieokreśloną liczbę osób. Z tego względu Sąd Okręgowy nie podzielił przyjętej w wyroku oceny prawnej czynu I oskarżenia jako działania o charakterze chuligańskim w rozumieniu art. 115 § 21 kk, a w konsekwencji z opisu tego czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I części dyspozytywnej wyroku wyeliminował wszystkie ustalenia odnoszące się do kwalifikacji z art.
kk (o działaniu publicznym bez powodu i okazaniu rażącego lekceważenia porządku prawnego), a ten przepis wykluczył z podstawy prawnej wymiaru kary pozbawienia wolności orzeczonej za ten czyn, obniżając ją jednocześnie z tego powodu do 1 roku i 3 miesięcy. W odniesieniu do czynu II oskarżenia przypisanego w pkt III części dyspozytywnej, również uległ zmianie jego opis i kwalifikacja prawna z tym, że z powodu mającej wpływ na treść wyroku w tej części, obrazy art. 443 kpk przez nierespektowanie wspomnianego w tym przepisie zakazu refermationis in peius, który obowiązywał sąd merytoryczny przy ponownym rozpoznaniu sprawy z racji zaskarżenia pierwszego wyroku wyłącznie na korzyść oskarżonego (apelacje wywiedli od niego wyłącznie oskarżony i jego obrońca). Obowiązujący w takim wypadku zarówno Sąd odwoławczy (art. 434 § 1 kpk), jak i Sąd pierwszej instancji (art. 443 kpk) zakaz reformationis in peius oznacza, że oba te sądy nie mogą pogorszyć sytuacji oskarżonego w jakimkolwiek zakresie – w tym również w sferze ustaleń faktycznych – powodujących lub tylko mogących powodować negatywne skutki w sytuacji prawnej oskarżonego (vide: wyrok SN z dnia 02 lutego 2002r. V KZP 20/05, OSNKW 2005/9/76). Jakkolwiek redakcja pierwotnego wyroku w zakresie skazania A. K. za czyn z pkt II oskarżenia pozwala na przyjęcie, że sąd wydający ten wyrok nie opisywał tego czynu całkiem od nowa, tylko dokonał częściowej zmiany jego opisu, za czym przemawia sformułowanie w pkt I jego części dyspozytywnej o „uznaniu oskarżonego za winnego zarzuconych przestępstw z tymi zmianami, że” ) a co za tym idzie opis tego czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku obejmował także naruszenie czynności lewej ręki funkcjonariusza policji J. K. na okres nie dłuższy niż 7 dni), to w uzasadnieniu pierwszego wyroku zarówno rekonstruując stan faktyczny w tej części, jak i dokonując oceny prawnej zachowania oskarżonego sąd ustalił jedynie, że oskarżony „uderzył K. w lewą dłoń” nie czyniąc już żadnych ustaleń co do powstania i rodzaju obrażeń odniesionych przez J. K., a więc skutków z art. 157 § 2 kk mimo zamieszczenia tego przepisu w kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu II oskarżenia. Rodziło to w opisanym układzie faktycznym i prawnym tę konsekwencję przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że ustalenie przez Sąd Rejonowy skutków spowodowanych uderzeniem J. K. przez oskarżonego w lewą dłoń w wyroku i jego uzasadnieniu, chociaż znajdowało oparcie w dowodach, to stanowiło niedopuszczalne pogorszenie sytuacji prawnej oskarżonego i złamanie zakazu reformationis in peuis, podobnie jak uzupełnienie opisu czynu II o ustalenie związane z szarpaniem i kopaniem J. K. i P. S.. Z tego właśnie czysto formalnego powodu należało wyeliminować z opisu wskazanego czynu zawartego w pkt III części dyspozytywnej sformułowania dotyczące szarpania i kopania oraz doznania przez J. K. masywnego stłuczenia kłębu kciuka lewego powodującego u niego obrażenia naruszające funkcję ręki lewej na okres nie przekraczający dni 7, co pociągnęło za sobą z kolei zmianę kwalifikacji prawnej przez wykluczenie art. 157 § 2 kk, jednakże bez ingerencji w wymiar kary jednostkowej orzeczonej za to przestępstwo. Sąd Okręgowy uznał bowiem, że brak jest podstaw do jej obniżenia w sytuacji, gdy przepis art. 157 § 2 kk nie stanowił podstawy wymiaru kary za zbiegające się przestępstwa, a wymierzona oskarżonemu przez Sąd Rejonowy kara w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności jest przy nagromadzeniu licznych okoliczności obciążających i braku łagodzących wręcz łagodna (orzeczenie kary surowszej przez ten sąd nie było zresztą możliwe wobec związania zakazem reformationis in peuis). Wszystkie omówione wyżej zmiany poprzedzone zostały uchyleniem rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności i orzeczeniem nowej kary łącznej w rozmiarze 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, którą kształtowano przy uwzględnieniu bliskości przestępstw w czasie, a jednocześnie ich różnorodzajowości. Zarówno charakter czynów, jak i uprzednia karalność oskarżonego sprzeciwiały się warunkowemu zawieszeniu wykonania tej kary. Uwzględniając apelację prokuratora, który zaskarżył wyrok w wąskim zakresie zarzucając niesłuszne przywołanie art. 64 § 1 kk w podstawie prawnej wymierzonych A. K. za oba czyny kar pozbawienia wolności, zmieniono wyrok zgodnie z wnioskami tej apelacji. Zbędność przywołania art. 64 § 1 kk w podstawie wymiaru kar jednostkowych nie stanowiła jednak obrazy art. 64 § 1 kk, ale naruszenie art. 473 § 1 pkt 6 kpk. zgodnie z którym każdy wyrok powinien zawierać wskazanie zastosowanych przepisów ustawy karnej. Tymczasem ani za jeden ani drugi czyn sąd meriti nie orzekał kary z wykorzystaniem art. 64 § 1 kk (w wysokości górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę), lecz w granicach przewidzianych w przepisie określającym dany typ przestępstwa. Z tego względu wyeliminowano art. 64 § 1 kk z podstawy prawnej orzeczonych kar jednostkowych pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy, w tym co do rozstrzygnięcia o zasądzonej na rzecz L. M. kwocie tytułem zadośćuczynienia, gdyż jak z akt sprawy wynika prokurator wywiódł na jej rzecz powództwo adhezyjne. Podstawę prawną wyroku Sądu Okręgowego stanowił art. 437 § 1 i 2 kpk. Rozstrzygnięcie o obciążeniu oskarżonego wydatkami za postępowanie odwoławcze i opłatą za obie instancje znajduje opacie w art. 636 § 1 kpk i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.U. z 1983r., nr 49, poz. 223 ze zm.). TB Małgorzata Jankowska Beata Marzec Agnieszka Bobrowska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.