III AUa 1520/11

Sygn. akt III A Ua 1520/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Janina Cieślikowska (spr.) Sędziowie: SSA Irena Różańska-Dorosz SSA Maria Pietkun Protokolant: Monika Horabik po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku K. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy na skutek apelacji K. B. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt V U 1388/11 uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 18 maja 2011 r. i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Opolu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawczyni K. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 18 maja 2011 r. odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek za okres przebywania na zasiłku macierzyńskim za okres opisany w decyzji, zasądził od wnioskodawczyni na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. kwotę 60,- zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto Organ Rentowy odmówił wnioskodawczyni przywrócenia terminu do złożenia wniosku o umorzenie. Rozstrzygniecie Sadu I instancji zapadło po następujących ustaleniach faktycznych K. B. prowadzi działalność gospodarczą – punkty apteczne. W okresach od 25.11.203 r. do 15.03.2004 r. oraz od 15.04.2008 r. do 26.

1. 2008 r. przebywała na urlopie macierzyńskim. Pismem z dnia 28.03.2011 r. Organ Rentowy poinformował wnioskodawczynię, że w związku z rozliczeniem składek na ubezpieczenie społeczne osób pobierających zasiłek macierzyński lub przebywających na urlopach wychowawczych jest zobowiązana do złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych dotyczących obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Zaległość składkowa za ten okres sięga 6.514,- zł. Pismem z dnia 14.04.2011 r. wnioskodawczyni zwróciła się do ZUS Oddział w O. z wnioskiem o umorzenie zaległości na podstawie ustawy z dnia 24.04.2009 r. o zmianie ustawy - Prawo Bankowe (Dz.U. z 2009 r. Nr 71 poz. 609 ze zm.) w związku z jednoczesnym prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej i przebywaniem na zasiłku macierzyńskim. Organ Rentowy decyzją z dnia 18.05.2011 r. odmówił umorzenia składek za powyższe okresy z uwagi na to, że termin do złożenia wniosku o umorzenie należności upłynął w dniu 1.09.2010 r. Tym samym pismem wnioskodawczyni wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. Postanowieniem z dnia 17.04.2011 r. Organ Rentowy odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że posiada zaświadczenie Organu Rentowego o nie zaleganiu ze składkami. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji wskazując na podstawę prawną rozstrzygnięcia, a to : art. 6 ust. 1 pkt. 19 i art. 9 ust. 6, art. 46 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), a także art. 3 i ustawy z dnia 24.04.2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy Prawo Bankowe (Dz.U. z 2009 r. nr 71, poz. 609 ze zm.) przyjął, że wnioskodawczyni mogła skorzystać z umorzenia przedmiotowych składek, jednakże w myśl art. 6 tej ostatniej wymienionej ustawy z wnioskiem winna wystąpić w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, a więc do 1.09.2010 r. Wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o umorzenie składek w dniu 14.04.2011 r., po upływie wskazanego terminu. Wskazany termin jest terminem zawitym nie podlegającym przywróceniu. W ocenie Sądu Okręgowego okoliczność, że Organ Rentowy wydał wnioskodawczyni zaświadczenie o nie zaleganiu ze składkami, nie ma znaczenia, bowiem zaświadczenie o nie zaleganiu z opłacaniem składek potwierdza jedynie fakt opłacenia składek zgłoszonych w deklaracjach rozliczeniowych. Sąd I instancji uznał, że skoro wnioskodawczyni uchybiła terminowi zawitemu do złożenia wniosku o umorzenie składek, a termin ten nie podlega przywróceniu, odwołanie K. B. podlegało oddaleniu. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd I instancji orzekł w oparciu o art. 98 kpc w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. nr 163, poz.1349). Z wyrokiem tym nie zgodziła się wnioskodawczyni wywodząc apelację, w której zarzuciła naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (zasady równego traktowania), podniosła, że ustawą Prawo Bankowe – Dz.U. Nr 71, poz.609 ze zmianą z dnia 24 kwietnia 2009 r. – od 29 lipca 2011 r. przedłużono termin do składania wniosków o umorzenie składek, wobec czego wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i umorzenie składek w kwocie 6.500,- zł. Sąd Apelacyjny zważył: Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 19 i art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz.1585 ze zm.) osoba przebywająca na urlopie wychowawczym lub pobierająca zasiłek macierzyński podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie posiada ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie ma innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych. Takie uregulowanie oznacza, że osoby te mają obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, zdrowotne i fundusz pracy. Jest bezsporne, że wnioskodawczyni pobierała zasiłek macierzyński od 25.
2. 2003 r. do 15.03.2004 r. oraz od 15.04.2008 r. do 26.08.2008 r. prowadząc jednocześnie działalność gospodarczą. Za ten okres nie złożyła deklaracji zgłoszeniowych i nie uiściła należnych składek na ubezpieczenie. Jednakże na mocy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24.04.2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy Prawo Bankowe (Dz.U. z 2009 r. nr 71, poz. 609 ze zm.) wnioskodawczyni mogła wystąpić o umorzenie tych składek. Termin do wniesienia wniosku został określony przepisem art. 6 wymienionej ustawy, wniosek należało złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia wejście w życie ustawy, a więc do 1.09.2010 r., wnioskodawczyni złożyła wniosek z przekroczeniem tego terminu. Należy zgodzić się z poglądem, że termin przewidziany w art. 6 wyżej powoływanej ustawy jest terminem zawitym, a więc nie podlega przywróceniu. Jednakże ustawodawca dokonał zabiegu legislacyjnego – ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe oraz ustawę o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 6 września 2011 r.) artykułem 1 pkt 1: - w ustawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy Prawo bankowe (Dz.U. nr 71, poz. 609 oraz z 2010 r. nr 257, poz. 1725) skreślił art. 6, przy czym ustawa weszła w życie z dniem ogłoszenia. Oznacza to, że z dniem ogłoszenia wymienionej ustawy art. 6 został wyeliminowany z obrotu prawnego. Skreślenie art. 6 w ustawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy Prawo bankowe (Dz.U. nr 71, poz. 609 oraz z 2010 r. nr 257, poz. 1725) nastąpiło w czasie po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji, a przed wydaniem wyroku przez Sąd Apelacyjny i co w sprawie nie jest bez znaczenia wnioskodawczyni nie wystąpiła ponownie do Organu Rentowego o umorzenie należności składkowych, a w każdym razie w postępowaniu nie ma takiej informacji. Stąd też Organ Rentowy obowiązany jest merytorycznie rozpoznać złożony przez wnioskodawczynię wniosek o umorzenie należności składkowych, stąd też w oparciu o art. 477 14a , zaskarżony wyrok i poprzedzająca go decyzja podlegały uchyleniu, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu.