aktu notarialnego na przewodniczącego nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników postanowiono powołać K. R..
1 aktu notarialnego uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
2 aktu notarialnego, K. R. stwierdził, że w głosowaniu wzięło udział siedemdziesiąt głosów, za oddano sześćdziesiąt głosów, przeciw oddano dziesięć głosów, wstrzymało się zero głosów, głosowanie było tajne oraz, że uchwała została podjęta. (akt notarialny, k. 61-88) Stosownie do § 19 ust. 5 aktu założycielskiego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: „akt założycielski”) obrady zgromadzenia wspólników zwołuje się za pomocą listów poleconych lub w inny sposób umożliwiający jednoznaczne stwierdzenie, że wspólnik został powiadomiony w szczególności kurendą, przekazem faksowym (z obowiązkiem zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia faksem), co najmniej na cztery tygodni e przed terminem zgromadzenia. (akt założycielski k. 22 - 25). Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę nr (...) o treści „§ 1 Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników postanawia zmienić akt założycielski Spółki w ten sposób, że skreśla się § 11 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 aktu założycielskiego spółki. § 2 Uchwała wchodzi w życie z dniem zarejestrowania.”. (odpis aktu notarialnego k. 61-88) „§ 11 ust. 1, 2, 3, 4, i 5 aktu założycielskiego spółki miał brzmienie : § 11.1 Udziały mogą być zbyte lub zastawione po uzyskaniu zezwolenia Zgromadzenia Wspólników w formie uchwały podjętej zwykłą większością głosów, która może wskazać innego nabywcę.
art. 339 § 2 k.p.c. – uznano je za prawdziwe. Sąd zważył, co następuje: Powództwo jest nieusprawiedliwione co do zasady. Podstawą prawną powództwa jest art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c.
art. 189 k.p.c., powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę powództwa o ustalenie, którego przesłanką jest posiadanie interesu prawnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny zachodzi wówczas, gdy samo stwierdzenie istnienia, bądź nieistnienia prawa zapewni powodowi wystarczającą ochronę prawną (tak, np. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., o sygn. akt III AUa 1518/05). Stosownie do art. 58 § 1 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Według art. 58 § 2 k.c. nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Stosownie zaś do art. 58 § 3 k.c. jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana. W ocenie Sądu niedopuszczalne jest zaskarżenie na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 k.c. w drodze powództwa o ustalenie nieistnienia uchwał zgromadzenia wspólników spółki, które mogą zostać zaskarżone w drodze powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał (art. 252 § 1 k.s.h.), ewentualnie w drodze powództwa o uchylenie uchwał (art. 249 § 1 k.s.h.), jeżeli spełnione są przesłanki wynikające z tych przepisów. Regulacje te zapewniają w pełni ochronę praw powoda w związku z zaskarżonymi uchwałami. Z analizy materiału procesowego wynika zaś, że uchwały nr (...), (...), (...) są nieważne, gdyż są sprzeczne z ustawą (art. 252 § 2 k.s.h.), bądź też są sprzeczne z umową spółki bądź dobrymi obyczajami i godząca w interesy spółki lub mająca na celu pokrzywdzenie wspólnika (art. 249 k.s.h.), zaś powód jako wspólnik spółki miał legitymację procesową do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał bądź o ich uchylenie (art. 250 pkt 1 k.s.h., art. 252 § 1 k.s.h. w zw. z art. 249 k.s.h.).
art. 250 k.s.h. i art. 252 § 1 zd. 1 k.s.h. w zw. z art. 250 k.s.h. prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników albo do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników przysługuje: 1)zarządowi, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz poszczególnym ich członkom, 2)wspólnikowi, który głosował przeciwko uchwale, a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, 3)wspólnikowi bezzasadnie niedopuszczonemu do udziału w zgromadzeniu wspólników, 4)wspólnikowi, który nie był obecny na zgromadzeniu, jedynie w przypadku wadliwego zwołania zgromadzenia wspólników lub też powzięcia uchwały w sprawie nieobjętej porządkiem obrad, 5)w przypadku pisemnego głosowania, wspólnikowi, którego pominięto przy głosowaniu lub który nie zgodził się na głosowanie pisemne albo też który głosował przeciwko uchwale i po otrzymaniu wiadomości o uchwale w terminie dwóch tygodni zgłosił sprzeciw. Stosownie do art. 252 k.s.h., osobom lub organom spółki, wymienionym w art. 250, przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. Przepisu art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego nie stosuje się. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że powód należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 250 pkt 4 k.s.h. Jest on wspólnikiem spółki, który nie był obecny na nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników, z uwagi na wadliwe zwołanie zgromadzenia wspólników. Wadliwość zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników polegała na tym, że powód nie został zawiadomiony o jego terminie. Tymczasem w § 2 aktu notarialnego stwierdzono, że zgromadzenie odbywa się
art. 238 k.s.h., zawiadomienie o zwołaniu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników zostały wysłane wspólnikom listami poleconymi. Oświadczenie to zostało wciągnięte do protokołu aktu notarialnego, pomimo że pełnomocnik wspólnika D. L. zgłosił zastrzeżenie, iż
5 aktu założycielskiego, które stanowi uregulowanie szczególne w stosunku do art. 238 § 1 k.s.h., podczas gdy z aktu notarialnego wynika, że sposób zawiadomienia wspólników o nadzwyczajnym walnym zgromadzeniu oceniono
tą ostatnią regulacją. W związku z tym, powód ma legitymację procesową do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały, ewentualnie o uchylenie uchwał. Zdaniem Sądu, twierdzenia pozwu wskazują na to, że powód opiera pozew o przesłanki wynikające z art. 252 § 1 k.s.h., względnie z art. 249 k.s.h. Powód twierdzi, że uchwały nr (...), (...), i (...) są uchwałami nieistniejącymi, gdyż zostały podjęte przez nadzwyczajne walnego zgromadzenie wspólników, które nie zostało zwołane
przepisami prawa. Takie okoliczności (nieważność Zgromadzenia) są zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie wskazywane jako przyczyna nieważności uchwał (por. A. Kidyba Komentarz do kodeksu spółek handlowych Lex 2013, czy też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., I CSK 530/09, LEX nr 672663). W związku z tym, uchwały nr (...), (...) i (...) mogły zostać zaskarżone przez powoda w drodze powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały
art. 252 § 1 k.s.h., jako sprzeczne z ustawą. Powód twierdzi także, że uchwały nr (...), (...), i (...) są uchwałami nieistniejącymi, gdyż są sprzeczne z umową spółki bądź dobrymi obyczajami i godząca w interesy spółki lub mają na celu pokrzywdzenie wspólnika. Powód uważa, że celem uchwały nr (...) przez wykreślenie § 11 ust. 1, 2, 3, 4, i 5 aktu założycielskiego było pozbawienie przez udziałowców większościowych jednego z ich najważniejszych praw udziałowych, jaką jest prawo pierwszeństwa wspólników do nabywania udziałów w spółce zbywanych przez innych wspólników. Powód wskazuje, że celem uchwały nr (...) było pozbawienie wspólników biorących udział w zgromadzeniu prawa do wyrażania zgody na zbycie i obciążenie udziałów. Powód argumentuje, że prawo do współdecydowania kto może przystąpić do spółki, a kto nie, jest najważniejszym prawem udziałowym wspólników i jednym z podstawowych założeń spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której z jednej strony dominuje element kapitałowy, z drugiej pozostają jednak także więzi osobowe wyrażające się w szczególności poprzez ograniczenie rotacji wspólników spółki. Powód wskazuje, że celem uchwały nr (...) było pozbawienie wspólników prawa udziałowego, polegającego na wymogu zwoływania zgromadzenia wspólników w sposób umożliwiający jednoznaczne stwierdzenie, że wspólnik został o nim powiadomiony co najmniej na cztery tygodnie przed terminem. Powód argumentuje, że doprowadzi to do stosowania ustawowego wymogu powiadomienia na dwa tygodnie przed terminem zgromadzenia wspólników, co faktycznie pozbawia możliwości wykonywania praw korporacyjnych poprzez uczestnictwo w zgromadzeniu wspólników, przez wspólników zamieszkujących w USA. W związku z tym, uchwały nr (...), (...) i (...) mogły zostać zaskarżone w drodze powództwa o uchylenie uchwał
art. 249 k.s.h., jako sprzeczne z dobrymi obyczajami i godzące w interesy spółki lub mają na celu pokrzywdzenie wspólnika. Jak już wskazano, w ocenie Sądu niedopuszczalne jest zaskarżenie na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 k.c. w drodze powództwa o ustalenie nieistnienia uchwał zgromadzenia wspólników spółki, które mogą zostać zaskarżone w drodze powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał (art. 252 § 1 k.s.h.), ewentualnie w drodze powództwa o uchylenie uchwał (art. 249 § 1 k.s.h.), jeżeli spełnione są przesłanki wynikające z tych przepisów. Sąd wyjaśnia, że praktyka kwestionowania uchwał wspólników spółek kapitałowych sprzecznych z prawem jako uchwał nieistniejących w oparciu o art. 189 k.p.c. wykształciła się na gruncie kodeksu handlowego - zaskarżenie uchwały wspólników spółek kapitałowych, niezależnie od przesłanki tego zaskarżenia, mogło doprowadzić jedynie do unieważnienia tej uchwały przez sąd ze skutkiem ex tunc. Kodeks handlowy nie wyróżniał uchwał bezwzględnie nieważnych. Dlatego w doktrynie i orzecznictwie dopuszczono sankcję bezwzględnej nieważności oraz wypracowano konstrukcję uchwał nieistniejących, którą przyjmowano w przypadku naruszenia przepisów o głosowaniu, porządku obrad, czy też w przypadku podjęcia uchwały przez zgromadzenie zwołane niezgodnie z przepisami prawa, bądź przez osoby nieuprawnione, czy też w razie braku wymaganego quorum (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1991 r., I CR 410/90, LEX nr 78218; z dnia 14 kwietnia 1992 r., I CRN 38/92, OSNCP 1993, nr 3 poz. 45; z dnia 13 marca 1998 r. I CKN 563/97, OSNC 1998/12/205). W kodeksie spółek handlowych wyodrębniono dwa rodzaje powództw, za pomocą których można kwestionować wadliwość uchwał wspólników spółek kapitałowych, a mianowicie powództwo o uchylenie uchwały (art. 249 k.s.h., art. 422 k.s.h.) w odniesieniu do uchwały sprzecznej z umową spółki (statutem) bądź dobrymi obyczajami i godzącej w interes spółki lub mającej na celu pokrzywdzenie wspólnika (akcjonariusza), a także powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały (art. 252 k.s.h., art. 425 k.s.h.) w odniesieniu do uchwał sprzecznych z ustawą, przy czym w przypadku powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały w sposób jednoznaczny wyłączono stosowanie art. 189 k.p.c. Jednocześnie wskazano katalog osób legitymowanych do wytoczenia powództwa, jak i termin, w którym można wytoczyć powództwo. Założeniem ustawodawcy było kompleksowe uregulowanie zaskarżalności uchwał wspólników spółek kapitałowych. Tryb dotyczący uchwał sprzecznych z ustawą ma zastosowanie także do uchwał określanych mianem nieistniejących. Przez pojęcie "uchwały sprzecznej z ustawą" należy bowiem rozumieć uchwałę naruszającą przepisy prawa dotyczące tak samego procesu podejmowania uchwały, jak i treści uchwały. Wprowadzenie konstrukcji uchwały nieistniejącej, służącej do kwestionowania uchwał wspólników spółek kapitałowych na podstawie art. 189 k.p.c. przez każdą zainteresowaną osobę i w dowolnym czasie stanowi zagrożenie dla interesów spółki i bezpieczeństwa obrotu. Spółka, jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 29 września 2011 r. (I ACa 730/11, POSAG 2012/1/3-18) nie może bowiem przez bliżej nieokreślony czas pozostawać w niepewności co do skuteczności podjętych przez siebie uchwał i nie może być narażana na konieczność toczenia w odległej przyszłości procesów mogących niweczyć skutki podjętych czynności. Dopuszczenie możliwości zakwestionowania uchwały wspólników spółek kapitałowych w trybie art. 189 k.p.c. mogłoby zachwiać stabilnością ekonomiczną i prawną spółki. Trzeba też zwrócić uwagę, że w myśl § 4 art. 252 k.s.h. upływ terminów z § 3 do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą nie wyłącza możliwości podniesienia zarzutu nieważności uchwały. Przepis ten pełni funkcję ochronną i byłby zbędny w razie istnienia możliwości zakwestionowania uchwały przez każdego zainteresowanego i w każdym czasie na podstawie innej niż wskazana w kodeksie spółek handlowych. Sąd zaznacza, iż powód w celu wzmocnienia swojej argumentacji dotyczącej możliwości wytoczenia powództwa na podstawie art. 189 k.s.h. przytoczył (choć z niepełnymi albo błędnymi sygnaturami akt i miejscami publikacji tych orzeczeń) treść orzeczeń SN wydanych w dniu 4 stycznia 2008 r. (III CSK 238/07) oraz w dniu 12 grudnia 2008 r. (II CSK 278/08). Jednakże Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądów powszechnych reprezentowany oraz Sądu Najwyższego prezentowany jest także odmienny pogląd prawny, który Sąd Okręgowy w Warszawie podziela. Sąd Najwyższy przedstawia również pogląd, że wyłączone jest zaskarżenie w trybie art. 189 k.p.c. nieistniejących uchwał wspólników spółek kapitałowych (por. wyrok z dnia 30 listopada 2006 r., I CSK 252/06, LEX nr 279523; uzasadnienie wyroku z dnia 5 października 2007 r., I CSK 225/07, LEX nr 621131). Nie bez znaczenia w tym względzie pozostaje uchwała SN
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.