Sygn. akt III AUa 575/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Anna P

§ 3Ordynacji podatkowej w związku z art.

31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przez przyjęcie, że dopiero po uprawomocnieniu się decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na spadkobiercę, organ rentowy może żądać zwrotu należnych mu kwot. Wskazując na powyższy zarzut wniósł o: - uchylenie wyroku w zaskarżonej części i oddalenie odwołania, ewentualnie - uchylenie wyroku i przekazanie sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący argumentował, uzasadniając zarzuty apelacji, że zgodnie z przepisami art. 100 §

§3ordynacji podatkowej, które to przepisy mają zastosowanie zgodnie z art.

31 ustawy systemowej do należności składkowych, w decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności organ określa wysokość znanych w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy. Termin płatności przez spadkobiercę zobowiązań o których mowa w § 2, wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Ustalenie terminu płatności jest więc konstytutywną cechą decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na spadkobierców. Natomiast wskazanie rachunków bankowych i innych danych umożliwia organowi rentowemu identyfikację dokonanej wpłaty. W świetle powyższego nie jest więc zasadne twierdzenie zawarte w uzasadnieniu wyroku, a stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia w sprawie, że organ rentowy będzie mógł wystąpić do spadkobiercy z żądaniem zapłaty dopiero po stwierdzeniu prawomocności decyzji. Okoliczność, że decyzja nie jest prawomocna – wskutek wniesionego odwołania – nie powoduje, że nie może być ona wykonana przez stronę dobrowolnie przez zapłatę wskazanych w decyzji należności. W odpowiedzi na apelację pełnomocnik odwołującej, uznając zaskarżony wyrok za prawidłowy, wniósł o: 1. oddalenie apelacji, 2. obciążenie organu rentowego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego okazała się niezasadna. Sąd odwoławczy podziela w całości ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne poczynione przez Sąd Okręgowy przyjmując je za właściwe, co powoduje, iż nie ma konieczności ich ponownego szczegółowego przytaczania (v. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 listopada 1998r. I PKN 339/98, z dnia 22 lutego 2010r. I UK 233/09, z dnia 24 września 2009r. II PK 58/09). Wbrew zarzutowi apelacji naruszenie prawa materialnego – art. 100 §

§ 3ordynacji podatkowej w związku z art.

31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia powołał tylko art. 100 § 1 ordynacji podatkowej jako podstawę prawną swoich rozważań w zakresie „orzekania w odrębnych decyzjach”. Zgodnie z treścią art. 100 § 1 ordynacji podatkowej – organy podatkowe właściwe ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy orzekają w odrębnych decyzjach o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców lub określają wysokość nadpłaty albo zwrotu podatku. Prawidłowo zatem zauważył Sąd Okręgowy, że w tego rodzaju sprawach należy odróżnić decyzję ustalającą odpowiedzialność za określone zobowiązania od decyzji zobowiązującej do zapłaty konkretnej kwoty na konkretnie określone fundusze. Niewątpliwie też różny jest charakter tych odrębnych decyzji, ale i w doktrynie nie ma jednolitości stanowisk co do charakteru prawnego decyzji o zakresie odpowiedzialności spadkobierców. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy, na uwagę zasługują następujące orzeczenia:

1. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2013r. I FSK 876/12 o treści „w sytuacji gdy spadkobierca nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza i wiadomo jest, że istnieją inne długi niż zaległ9ości podatkowe, organ rentowy nie powinien zobowiązywać do wpłaty całej kwoty stanowiącej wartość czynnego spadku, lecz poprzestać na orzeczeniu o zakresie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkobiercy”.
2. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 września 2014r. I SA/KE 443/14 o treści „Decyzja wydana z trybie art. 100 o. p. określająca zakres odpowiedzialności spadkobierców ma charakter deklaratoryjny, nie jest to decyzja o charakterze konstytutywnym. Przepis art. 100 o.p. wyraźnie wskazuje, że decyzją organ podatkowy określa wyłącznie zakres odpowiedzialności, a nie przesądza o samej odpowiedzialności, jaka powstaje w chwilą otwarcia spadku. Nie tworzy ona nowego stosunku prawnego, gdyż ten – podobnie jak odpowiedzialność – zaistniał za życia podatnika (spadkodawcy). Nie zmienia ona również stosunku prawnego i odpowiedzialności spadkobierców, lecz tylko potwierdza istnienie stosunku prawnego i zakresu odpowiedzialności spadkobierców, którzy z mocy art. 97 § 1 o.p. przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy wynikające ze stosunku prawnego powstałego za życia podatnika”. W świetle powyższego należało uznać zarzuty organu rentowego za pozbawione merytorycznego uzasadnienia i stanowiące jedynie polemikę z prawidłowo poczynionymi rozważaniami prawnymi z uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze przedstawione w sprawie stanowisko, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. SSA Urszula Iwanowska SSA Anna Polak SSA Zofia Rybicka - Szkibiel