Sygn. akt VIII Pa 36/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.) Sędziowie: SSO Jolanta Łanowy SSO Grażyna Łazowska Protokolant: Ewa Gambuś po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015r. w Gliwicach sprawy z powództwa A. S. (S.) przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. Komendzie Głównej (...) Ochrony (...) o odszkodowanie na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt IV P 272/14 1) zmienia zaskarżony wyrok w całości w ten sposób, że oddala powództwo; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.686,99 zł (dwa tysiące sześćset osiemdziesiąt sześć złotych 99/100) z odsetkami ustawowymi od 10 lipca 2015r.; 3) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 4) przyznaje ze Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego M. S. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) plus 23% podatku VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. (-) SSO Jolanta Łanowy (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.) (-) SSO Grażyna Łazowska Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt VIII Pa 36/15 UZASADNIENIE Po ostatecznym sprecyzowaniu pozwu powód A. S. domagał się zasądzenia od pozwanej (...) SA Komenda Główna (...) Ochrony (...) w W. odszkodowania w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 53 § 1, pkt 1b k.p., a także zasądzenia od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu złożonego pozwu i w toku procesu powód podkreślał, że od roku 1990 był zatrudniony w (...) SA jako starszy przodownik w (...) Ochrony (...) w pełnym wymiarze czasu pracy. Podał, że rozwiązano z nim umowę o pracę z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie, jednak nie zgadza się z rozwiązaniem umowy, gdyż zwolnienia dokonano przed orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS. Powód podniósł również zarzut pominięcia przez pracodawcę konsultacji z ponadzakładową organizacją związkową. Pozwana domagała się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia od powoda kosztów postępowania. W uzasadnieniu swojego stanowiska podkreśliła, że rozwiązanie umowy o pracę z powodem było uprawnione. Odnosząc się do zarzutu braku konsultacji związkowej wskazała, że zakładowa organizacja związkowa nie wskazała ponadzakładowej organizacji związkowej i dlatego pracodawca był zwolniony od konsultacji w tym trybie. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2014r. (sygn. akt: IV P 272/14) Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach w punkcie pierwszym zasądził od pozwanej a rzecz powoda kwotę 8.060,97 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Z kolei w punkcie drugim, trzecim, czwartym i piątym sentencji orzeczono o kosztach procesu i nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Powyższy wyrok Sąd Rejonowy wydał w oparciu o następujący stan faktyczny: Powód był zatrudniony w (...) od 3 grudnia 1990r., natomiast pracownikiem (...) SA (...) był od 1 stycznia 2001r. Powód zatrudniony był na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, ostatnio na stanowisku starszego przodownika SOK. Dalej sąd I instancji ustalił, że w okresie świadczenia pracy na rzecz pozwanej, powód przebywał na zwolnieniu lekarskim w następujących okresach: - w roku 2010: od 4 sierpnia do 31 grudnia, - w roku 2011: od 1 stycznia do 31 stycznia, od 28 maja do 2 listopada, - w roku 2012: od 19 grudnia do 24 grudnia, od 27 grudnia do 31 grudnia, w roku 2013: od 1 stycznia do 22 lutego, od 11 kwietnia do 9 października. Sąd merytoryczny ustalił również, że decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Z., z dnia 22 października 2013r., A. S. przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 10 października 2013r. do 7 stycznia 2014r. w wysokości 90% podstawy wymiaru i za okres od 8 stycznia 2014r. do 6 lutego 2014r. w wysokości 75% podstawy wymiaru. Następnie, decyzją ZUS, Oddział w Z., z dnia 27 stycznia 2014r., powodowi przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za dalszy okres od 7 lutego 2014r. do 7 maja 2014r. w wysokości 75% podstawy wymiaru. W dalszej kolejności Sąd Rejonowy ustalił, iż pismem z dnia 8 stycznia 2014r. pracodawca skonsultował z (...) Związkiem Zawodowym (...) zamiar rozwiązania z powodem umowy o pracę w oparciu o przepis art. 53 § 1 pkt 1 b k.p. Związek ten nie zajął stanowiska. Następnie sąd I instancji ustalił, że pismem z dnia 8 stycznia 2014r. pracodawca skonsultował ze Związkiem Zawodowym (...) zamiar rozwiązania z powodem umowy o pracę w oparciu o przepis art. 53 § 1 pkt 1 b k.p. Pismo to zostało przekazane nieuprawnionemu do odbioru korespondencji członkowi związku, który przekazał je osobie uprawnionej dopiero w dniu 17 stycznia 2014r. Związek wskazał w piśmie z dnia 17 stycznia 2014r., aby z uwagi na zasługi powoda dla pracodawcy wstrzymać się z wypowiedzeniem. W treści pisma wskazano również, że pismo przesłane jest do Zarządu Głównego (...) Śl. w K., a zatem zawierało wskazanie ponadzakładowej organizacji związkowej. Pracodawca nie skonsultował natomiast zamiaru rozwiązania umowy o pracę z ponadzakładową organizacją związkową. Sąd merytoryczny ustalił także, iż w dniu 13 marca 2014r. powód otrzymał pismo pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 b k.p. tj. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby trwającej dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku chorobowego oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące. W ustawowym terminie powód wniósł odwołanie. W oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe sąd I instancji uznał, że roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na treść art. 53 § 1 pkt 1 b k.p. sąd podkreślił, że pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową. Następnie Sąd Rejonowy zauważył, że analiza okresu niezdolności powoda do pracy wskazuje, iż pracodawca był uprawniony do rozwiązania z nim umowy o pracę na powyższej podstawie. Z tego względu sąd ten uznał, że decyzja pracodawcy merytorycznie była uzasadniona. Równocześnie jednak sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 38 k.p. o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Jeżeli zakładowa organizacja związkowa uważa, że wypowiedzenie byłoby nieuzasadnione, może w ciągu 5 dni od otrzymania zawiadomienia zgłosić na piśmie pracodawcy umotywowane zastrzeżenia. Po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej, a także w razie niezajęcia przez nią stanowiska w ustalonym terminie, pracodawca podejmuje decyzję w sprawie wypowiedzenia. W ocenie sądu I instancji powyższa regulacja u pozwanego została rozszerzona w drodze porozumienia pracodawcy ze związkami zawodowymi, na obowiązek konsultacji z ponadzakładową organizacją związkową. Rozszerzenie to wynika bowiem wprost z § 28 porozumienia w sprawie wzajemnych zobowiązań stron Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników (...) SA zawartego w dniu 11 stycznia 2005r., gdzie przewidziano, że w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy pracodawca zamiar rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony winien na piśmie przedstawić zakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracownika. Jeżeli zakładowa organizacja związkowa uważa, że rozwiązanie umowy o pracę byłoby nieuzasadnione zgłasza na piśmie w terminie 5 dni roboczych umotywowane zastrzeżenia. W razie nieuwzględnienia przez pracodawcę tych zastrzeżeń, pracodawca przedstawia zamiar rozwiązania umowy o pracę ponadzakładowej organizacji związkowej (wskazanej każdorazowo przez zakładową organizację związkową). Nie wskazanie organizacji związkowej ponadzakładowej zwalnia pracodawcę z obowiązku konsultacji w tym trybie Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności Sąd Rejonowy zauważył, że zakładowa organizacja związkowa w terminie 5 dni od prawidłowego doręczenia jej na piśmie zawiadomienia zgłosiła umotywowane zastrzeżenia, a także wskazała ponadzakładową organizację związkową. W ocenie Sądu merytorycznego zawarte w treści pisma sformułowanie „do wiadomości Zarządu Głównego” jednoznacznie wskazywało, że zakładowa organizacja związkowa wskazuje ponadzakładową organizację związkową do dalszych konsultacji zamiaru rozwiązania umowy o pracę z powodem. Z kolei pracodawca nie skonsultował zamiaru rozwiązania umowy o pracę z powodem z ponadzakładową organizacją związkową. Zatem Sąd Rejonowy uznał, że pozwana jako pracodawca naruszyła tryb rozwiązywania umów o pracę wynikający z obowiązującego u pracodawcy zbiorowego prawa pracy. Ostatecznie sąd I instancji uznał, że skutkiem naruszenia trybu konsultacji związkowej jest uznanie, iż z powodów formalnych rozwiązanie umowy o pracę z powodem nastąpiło z naruszeniem prawa. Sąd Rejonowy powołał się również na treść art. 56 § 1 k.p., zgodnie z którym pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. Natomiast zgodnie z art. 58 k.p. odszkodowanie, o którym mowa w art. 56, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku powoda okres wypowiedzenia był trzymiesięczny a zatem wysokość odszkodowania przysługiwała powodowi w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Sąd I instancji uznał zatem, że powodowi wobec rozwiązania z nim umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę należy się odszkodowanie w kwocie 8.060,97 zł i taką kwotę odszkodowania sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda. Kwota ta pod względem rachunkowym nie była przez strony kwestionowana. Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana, zaskarżając wyrok w całości. Uzasadniając swoją apelację pozwana w pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego, a zwłaszcza art. 233 k.p.c. poprzez uchybienie obowiązkowi wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny oraz sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym, polegające na: - błędnym przyjęciu, że pracodawca miał obowiązek skonsultować z organizacją ponadzakładową zamiar rozwiązania z powodem umowy o pracę w trybie art. 53 § 1 k.p., tj. bez wypowiedzenia bez winy pracownika podczas gdy z treści § 28 ust. 1 Porozumienia w sprawie wzajemnych zobowiązań stron Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników (...) S.A. zawarte w dniu 11 stycznia 2005r. (dalej jako: Porozumienie) wynika, że konsultacja zamiaru wypowiedzenia z ponadzakładową organizacją związkową (w razie jej wskazania) dotyczy wyłącznie zamiaru wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony bądź zamiaru wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy a nie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia; - błędnym przyjęciu, że Związek Zawodowy (...) w piśmie z dnia 17 stycznia 2014r. wskazał organizację ponadzakładową w trybie § 28 ust. 1 Porozumienia podczas gdy Związek ten jedynie podał to pismo do wiadomości organu tej organizacji tj. do Zarządu Głównego (...) Śl. w K.; - błędnym przyjęciu, że podanie pisma do wiadomości jest tożsame ze wskazaniem organizacji ponadzakładowej, o której mowa w § 28 ust. 1 Porozumienia podczas gdy „podanie do wiadomości” i „wskazanie" to dwa różne pojęcia i podanie pisma do wiadomości Zarządu Głównego (...) Śl. w K. nie jest równoznacznie z wskazaniem organizacji ponadzakładowej a nadto, wskazanie musi być wyraźne i powinno wynikać jednoznacznie z treści pisma; - błędnym przyjęciu, że Zarząd Główny (...) Śl. w K. to organizacja ponadzakładowa podczas gdy Zarząd Główny (...) Śl. w K. to jedynie organ organizacji ponadzakładowej; W dalszej kolejności pozwana zarzuciła naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. z uwagi na niewyjaśnienie przez sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw faktycznych i prawnych, z powodu których przyjął, że: - w okolicznościach niniejszej sprawy tj. rozwiązania z powodem umowę o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika, znajduje zastosowanie przepis par. 28 ust. 1 Porozumienia, - pismo Związku Zawodowego (...) z dnia 17 stycznia 2014r. zawiera wskazanie organizacji ponadzakładowej; - pojęcie „podanie do wiadomości" jest tożsame z pojęciem „wskazanie”, - Zarząd Główny (...) Śl. w K. to organizacja ponadzakładowa, - nadto, Sąd Rejonowy nie wskazał i nie odniósł się do tego, która organizacja, w ocenie Sądu, jest organizacją ponadzakładową, pomimo, że ustalił, iż pracodawca nie dokonał takiej konsultacji. Na końcu pozwana zarzuciła też naruszenie prawa materialnego, tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.