Sygn. akt III Ca 317/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny, w sprawie o sygnaturze akt I C 2426/14, z powództwa Skarbu Państwa – Starosty (...) przeciwko D. G., M. G. i J. B. o zapłatę – oddalił powództwo. Swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych, które przedstawiają się następująco: Pozwany D. G. w dniu 3 sierpnia 2010 roku zawarł ze Starostą (...) umowę nr (...), na mocy której została mu przyznana ze środków Funduszu Pracy jednorazowo dotacja na podjęcie działalności gospodarczej w kwocie 19.000,00 zł. Kwota ta została wpłacona na rachunek bankowy pozwanego w dniu zawarcia umowy. Pozwane M. G. oraz J. B. zawarły umowę poręczenia, w której zobowiązały się solidarnie do zwrotu środków finansowych, wraz z odsetkami ustawowymi, udzielonych D. G. na podstawie w/w umowy w kwocie 19.000,00 zł na wypadek, gdyby zawarte w umowie zobowiązanie nie zostało wykonane. Pozwany D. G. rozpoczął działalność gospodarczą z dniem 16 sierpnia 2010 roku. Na potwierdzenie działalności gospodarczej przedstawił wpis do ewidencji gospodarczej z którego wynikało, iż prowadzi działalność od dnia 16 sierpnia 2010 roku. Nadto złożył zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarczej z którego wynikało, iż prowadzi działalność od dnia 17 sierpnia 2010 roku. W okresie 30 dni od daty podjęcia działalności gospodarczej dokonał zakupu urządzeń potrzebnych do prowadzenia działalności gospodarczej, za wyjątkiem zakupu przyczepy samochodowej (2.899,00 zł) i betoniarki (699,00 zł), które zakupił w dniu 16 września 2010 roku. Na potwierdzenie zakupu przyczepy samochodowej wystawiona została faktura VAT nr (...), zaś na potwierdzenie zakupu betoniarki wystawiona została faktura (...). Po upływie około miesiąca pozwany został skontrolowany pod kontem tego, czy wszystkie przedmioty zakupione przez niego, objęte fakturami, znajdują się w jego posiadaniu. Kontrola przebiegła pozytywnie. Pozwany prowadził działalność gospodarczą przez ponad rok. W dniu 7 grudnia 2011 roku Skarb Państwa - Starosta (...) wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiocie przedłożenia w Powiatowym Urzędzie Pracy, w Z., w trakcie realizacji przedmiotowej umowy, zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej o różnej treści. Wyrokiem z dnia 7 maja 2012 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II K 446/12, Sąd Rejonowy w Zgierzu II Wydział Karny, uznał D. G. za winnego tego, że w miesiącu wrześniu 2010 roku w G. sfałszował zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, podając nieprawdziwą datę rozpoczęcia działalności gospodarczej 17 sierpnia 2010 roku i tak sporządzony dokument okazał jako autentyczny w Rejonowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu 21 września 2010 roku, który wymagany był w związku z zawartą umową o przyznanie ze środków funduszu pracy jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, tj. czynu spenalizowanego w art. 270 § 1 k.k. i na podstawie art. 270 k.k. wymierzył mu karę 12 miesięcy ograniczenia wolności polegająca na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wysokości 40 godzin w stosunku miesięcznym. Wskazany wyrok stał się prawomocny z dniem 14 maja 2012 roku. Powód pismami z dnia 28 sierpnia 2013 roku wezwał D. G. oraz M. G. i J. B. do zwrotu otrzymanych przez pozwanego środków na podjęcie działalności w wysokości 19.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od dnia 3 sierpnia 2010 roku do dnia zapłaty. Pismem z dnia 29 listopada 2013 roku, złożonym w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 2 grudnia 2014 roku, D. G. wniósł o umorzenie w całości żądanej należności. Wskazał, iż pobrane pieniądze wykorzystał zgodnie z przeznaczeniem. Pismem z dnia 4 grudnia 2013 roku Powiatowy Urząd Pracy poinformował pozwanego D. G., iż dopuszcza możliwość skorygowania przedsądowego wezwania do zapłaty w części dotyczącej kwoty, w ten sposób, że należność główna wyniesie 3.598,00 zł ( faktura Vat nr (...) oraz faktura Vat nr (...)), zaś odsetki ustawowe naliczane będą od dnia 3 sierpnia 2010 roku. Zobowiązano pozwanego do złożenia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego oraz ZUS. Pismem z dnia 16 grudnia 2013 roku poinformowano pozwanego o trybie postepowania w sprawie umorzenia zobowiązania. Pismem z dnia 2 stycznia 2014 roku pozwany ponownie podniósł, iż zobowiązanie nie istnieje i nie ma podstaw prawnych, gdyż zostały złamane warunki umowy. Pismem z dnia 21 stycznia 2014 roku ponownie wezwano pozwanego do zapłaty kwoty 19.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 3 sierpnia 2010 roku. Umowa z dnia 3 sierpnia 2010 roku zawarta pomiędzy powodem a pozwanym w § 3 opisuje warunki wykorzystania środków przyznanych pozwanemu. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uznał, że powództwo podlega oddaleniu. Wskazał, iż poza sporem pozostaje, że stronę powodową oraz pozwanego D. G. wiązała umowa z dnia 3 sierpnia 2010 roku o przyznanie ze środków funduszu pracy jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, zaś pozwane M. G. i J. B. zobowiązały się poręczyć ewentualny zwrot środków finansowych. Niespornym jest również fakt, iż pozwany D. G. na podstawie w/w umowy uzyskał kwotę 19.000,00 zł. Żadna ze stron nie zaprzeczyła, iż w okresie 30 dni od daty podjęcia działalności gospodarczej pozwany dokonał zakupu urządzeń potrzebnych do prowadzenia działalności gospodarczej, za wyjątkiem zakupu przyczepy samochodowej (2.899,00 zł) i betoniarki (699,00 zł), które zakupił w dniu 16 września 2010 roku, a następnie przez ponad rok prowadził działalność gospodarczą. Sąd meriti wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje nadto, iż pozwany rozpoczął działalność gospodarczą w dniu 16 sierpnia 2010 roku, zaś powodowi przedstawił zaświadczenie z którego wynikła data rozpoczęcia działalności gospodarczej - 17 sierpnia 2010 roku. W ocenie Sądu I instancji ewentualny obowiązek zwrotu przez pozwanych środków finansowych uzyskanych na podstawie w/w umowy wiąże się z naruszeniem zapisów § 3 umowy. Zgodnie z pkt 12 § 3 umowy bezrobotny jest zobowiązany do zwrotu w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wezwania, przyznanych środków wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia ich uzyskania , w przypadku: a. niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania otrzymanych środków , b. prowadzenia działalności gospodarczej przez okres krótszy niż 12 miesięcy; do okresu prowadzenia działalności gospodarczej zalicza się przerwy w jej prowadzeniu z powodu choroby lub korzystania ze świadczenia rehabilitacyjnego, c. podjęcia zatrudnienia lub zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej w okresie pierwszych 12 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, d. złożenia niezgodnych z prawda oświadczeń o których mowa w § 6 ust 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 kwietnia 2009 roku w sprawie dokonywania refundacji kosztów wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej, e. naruszenia innych warunków umowy. W ocenie Sądu Rejonowego zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż zachodzi którykolwiek z przypadków opisanych w pkt od a do d § 3 pkt 12 umowy. Strona powodowa nie wykazała powyższych okoliczności. Rozważenia wymaga natomiast § 3 pkt. 12e. Sąd meriti wskazał, że pozwany niewątpliwie rozpoczął działalność w terminie zakreślonym umową, nadto udokumentował i rozliczył wydatkowanie otrzymanych środków. Wątpliwości budzi natomiast kwestia udokumentowania rozpoczęcia działalności gospodarczej bowiem pozwany wskazał na dwie daty rozpoczęcia, z czego jedna była datą nieprawdziwą. Biorąc natomiast pod uwagę datę faktycznego rozpoczęcia działalności gospodarczej przez pozwanego uchybił on o jeden dzień terminowi wydatkowania środków finansowych w kwocie 3.598,00 zł (przyczepa samochodowa – 2.899,00 zł i betoniarka – 699,00 zł), które zakupił w dniu 16 września 2010 roku. Sąd I instancji uznał, że doszło do naruszenia § 3 pkt 2 umowy, co rodzi konsekwencje w postaci obowiązku zwrotu przyznanych środków wraz z odsetkami. Sąd Rejonowy odnosząc się do zarzutu przedawnienia roszczenia, podniesionego przez pozwanych wskazał, że zgodnie z umową z dnia 3 sierpnia 2010 roku, pozwany D. G. otrzymał z Funduszu Pracy jednorazową pomoc finansową w kwocie 19.000,00 zł na pokrycie wydatków związanych z podjęciem działalności gospodarczej. Dnia 28 sierpnia 2013 roku powód wysłał do D. G. oraz pozostałych pozwanych wezwanie do zwrotu przedmiotowego świadczenia. W dniu 29 stycznia 2014 roku powód wytoczył powództwo o zwrot pobranego przez pozwanego świadczenia z Funduszu Pracy. Za czynność uzasadniającą przerwanie biegu przedawnienia, w myśl art. 123 § 1 k.c. nie uznaje się wezwania do zapłaty skierowanego wobec dłużnika. Przepis ten zawiera zamknięty katalog czynności, które powodują przerwanie biegu przedawnienia. Zaliczyć do nich należy m.in. wytoczenie powództwa w celu zaspokojenia roszczenia. Sąd I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z 2004 roku (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.). Zgodnie z art. 76 ust. 1 tejże ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne z Funduszu Pracy, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się natomiast w myśl art. 76 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Art. 76 ust. 3 wymienionej ustawy określa natomiast szczególne terminy przedawnienia dla roszczeń powiatowego urzędu pracy związanych z nienależnymi świadczeniami pieniężnymi wypłaconymi z Funduszu Pracy. W myśl wskazanego przepisu roszczenia powiatowego urzędu pracy z tytułu zasiłków, stypendiów i innych świadczeń pieniężnych finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. Sąd Rejonowy nie zaaprobował twierdzenia powoda, który wywodzi przedmiotowe roszczenie z art. 442 1 k.c., kwalifikując swoje żądanie jako roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Sąd meriti wskazał, że roszczenie powoda wynika z art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z 2004 roku. Wobec tego, w rozpatrywanej sprawie zastosowanie będzie miał 3 letni termin przedawnienia, Sąd uznał, że dochodzone przez powoda roszczenie uległo przedawnieniu w dniu 4 sierpnia 2013 roku, tj. przed wniesieniem pozwu przez powoda. Tym samym uznał zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanych za uzasadniony. Zachowanie pozwanego, który doprowadził do sfałszowania daty rozpoczęcia działalności gospodarczej ocenił jako niewłaściwe. Wskazał nadto, że niezależnie jednak od tego nie należy tracić z pola widzenia okoliczności towarzyszących, bowiem pozwany dokonał zakupu większości sprzętu we właściwym terminie, zaś w zakresie betoniarki i przyczepy samochodowej uchybił terminowi o jeden dzień, a następnie prowadził działalność gospodarczą przez ponad rok. Apelację od powyższego orzeczenia wniósł powód, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi powód zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.