Sygn. akt IX U 408/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Janina Kościelniak Protokolant: Elżbieta Nowak przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. w Rybniku sprawy z odwołania W. K. /W. K./ przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o prawo do emerytury na skutek odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 14 kwietnia 2015 r. Znak (...)
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od dnia(...)
- zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego 60.00 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia Sygn. akt. IX U 408/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14.04.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., powołując się na ustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) odmówił ubezpieczonemu W. K. (K.) prawa do emerytury z powodu nie udokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony złożył odwołanie od powyższej decyzji. Skarżący sprecyzował że, domaga się zaliczenia na prawo do emerytury okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) od 17.06.1985 do 30.04.1990r. jako pracy w warunkach szczególnych (dozór inżynieryjno –techniczny). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że ubezpieczony udowodnił wymaganą ilość okresów składkowych i nieskładkowych, jednak nie udowodnił 15 lat pracy wymienionej w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Wskazał również, iż nie zaliczył ubezpieczonemu do pracy w warunkach szczególnych okresu od 17.06.1985 do 30.04.1990r., gdyż z nadesłanej przez Archiwum dokumentacji nie wynika, czy praca ta była wykonywana stale i bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w wykazie. Rozpoznając odwołanie Sąd poczynił następujące ustalenia: W dniu 4.02.2015r. ubezpieczony, urodzony (...), złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Na podstawie złożonych świadectw pracy ubezpieczony udowodnił na dzień 1.01.1999 25 lat, 1 miesiąc i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 10 lat, 9 miesięcy i 17 dni pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony zatrudniony był w Przedsiębiorstwie (...) w okresie od 12.03.1981 do 31.12.1993r., gdzie zajmował następujące stanowiska pracy: - od 12.03.1981r. do 31.08.1981r. – ślusarz remontowy, - od 1.09.1981r. do 16.06.1985r. – pomocnik maszynisty, - od 17.06.1985r. do 30.04.1990r. – sztygar zmianowy, - od 1.05.1990r. do 31.12.1993r. – dyżurny ruchu. Przedsiębiorstwo (...) zajmowało się kompleksową obsługą kopalni związaną z kolejnictwem. Wszystkie kopalnie posiadały bowiem swoje bocznice kolejowe. W spornym okresie tj., od 17.06.1985r. do 30.04.1990r. ubezpieczony pracował na stanowisku sztygara zmianowego. Ubezpieczony odpowiadał za cały oddział trakcyjny. Jako sztygar zmianowy ubezpieczony stale i bezpośrednio wykonywał nadzór nad pracownikami wykonującymi pracę na traktach kolejowych, punktach załadunkowych, punkach formacji torów, punktach załadunku skały i punktach rozładunku skały tj. na zwałach. Ubezpieczony nadzorował pracę dyżurnego ruchu, maszynisty, pomocnika maszynisty, kierownika pociągu, ustawiacza, rewidenta -sprawdzającego zdolność pociągu do ruchu. Kontrola maszynisty i pomocnika maszynisty polegała na kontroli sposobu prowadzenia pociągu, kontrola dyżurnego ruchu polegała na kontroli sposobu zapowiedzi pociągów, kontroli prowadzenia dziennika ruchu, nadzór nad ustawiaczem polegał na sprawdzaniu w jakich kierunkach i w godzinach poszczególne pociągi są zdawane. Ubezpieczony jako sztygar zmianowy wykonywał swoje obowiązki na KWK (...), KWK (...) i KWK (...). Wszystkie czynności administracyjno -biurowe, które wykonywał ubezpieczony, były związane z wykonywanym przez niego nadzorem. Ubezpieczony posiadał odpowiednie uprawnienia, by wykonywać pracę dyżurnego ruchu czy maszynisty. W zależności od potrzeb ubezpieczony wykonywał też pracę dyżurnego ruchu, czy maszynisty. Wtedy koordynował pracę podległych mu pracowników korzystając z łączności radiowej czy megafonowej. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego, zeznań świadków: P. P. i S. P. (00:07:06-01:02:13 elektronicznego protokołu z dnia 16.07.2015r.). Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków: P. P. i S. P. – pracownikom Przedsiębiorstwa (...), którzy byli bezpośrednimi świadkami pracy wykonywanej przez ubezpieczonego w ramach sprawowanego nadzoru oraz zeznaniom ubezpieczonego, gdyż wzajemnie się potwierdzają i znajdują potwierdzenie w dokumentacji akt osobowych ubezpieczonego. Strony nie zgłosiły dalszych wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.184 i 32 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) w związku z § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz.43 ze zm. ) pracownik - mężczyzna, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A załącznika do Rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli : ⚫ ukończył wiek 60 lat, ⚫ na dzień 1.01.1999r. osiągnął wymagany okres 25 lat zatrudnienia i udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, ⚫ nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Zgodnie z wykazem A, dział XIV poz. 24 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – jako szczególne warunki zalicza się kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do tego, czy ubezpieczony spełnia warunki konieczne do nabycia prawa do tzw. wcześniejszej emerytury, a konkretnie czy ma wymagany okres pracy w warunkach szczególnych. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd przyjął, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) od 17.06.1985 do 30.04.1990r. sprawował na oddziale trakcji dozór inżynieryjno-techniczny wymieniony w wykazie A dział XIV poz. 24 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na zajmowanych w tym okresie stanowisku tj. sztygara zmianowego. Ubezpieczony w spornym okresie zatrudnienia sprawował stały i bezpośredni dozór nad pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych przez maszynistów, pomocników maszynistów, kierowników pociągów, ustawiaczy. Powyższe wynika jednoznacznie z zeznań słuchanych w sprawie świadków, a również z dokumentacji akt osobowych ubezpieczonego, w tym z zakresu jego obowiązków, gdzie wymieniono min. kontrolę stanowisk pracy na zmianie, kontrolę stosowania zabezpieczeń wagonów przed zbiegnięciem, kontrolę stanu zabezpieczenia obiektów, pomieszczeń, środków trwałych i dokumentacji, kontrolę właściwego zestawienia pociągów i terminowego dokonywania odwozów, kontrolę prawidłowości wykonywania prób hamulca, kontrolę sposobów wykonywania manewrów, kontrolę eksploatacji taboru własnego i szereg innych czynności i obowiązków związanych z dozorem wykonywanym w terenie. Oprócz powyższego dozoru ubezpieczony wykonywał pracę dyżurnego ruchu oraz maszynisty, a więc również pracę zaliczaną do pracy w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A, dziale VIII, poz. 13 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75; z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152; z dnia 6 czerwca 2011 r., (...) 393/10, LEX nr 950426). Sąd, w pełni podzielając powyżej powołane orzeczenia sądowe oraz biorąc pod uwagę wynik postępowania dowodowego, stwierdził, że w całym spornym okresie ubezpieczony wykonywał tylko pracę w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3.11.2009r. stwierdził, że czynności obejmujące sporządzenie dokumentacji związanej z dozorem stanowią integralną część sprawowanego dozoru. Nie ma zatem podstaw do ich wyłączania i traktowania odrębnie. W sytuacji, gdy dozór inżynieryjno-techniczny jest pracą w szczególnych warunkach i praca polegająca na dozorze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie ma żadnej potrzeby ustalania, ile czasu pracownik poświęcał na bezpośredni nadzór nad pracownikami, a ile na inne czynności, które również były związane z tym dozorem. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, iż odróżnić należy czynności administracyjno - biurowe ściśle związane ze sprawowanym dozorem inżynieryjno - technicznym, stanowiące jego immanentną cechę, od czynności, które nie pozostają w żadnym związku z tym dozorem i stanowią dodatkowe obowiązki (II UK 243/08, LEX nr 550990). W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie wykazało, że praca biurowa ubezpieczonego była nierozerwalnie związana ze sprawowanym dozorem. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 - letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Wobec faktu, że spełnia on także pozostałe przesłanki uprawniające go do wcześniejszej emerytury tj. wieku i ogólnego stażu pracy, Sąd z mocy art. 47714 § 2 k.p.c. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku, przyznając prawo do spornego świadczenia poczynając od dnia (...). tj. od ukończenia wieku emerytalnego. W pkt. 2 wyroku Sąd z mocy art.98 §1 i §3 kpc w zw. z §11 ust.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2013, poz. 490) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. kwotę 60,00zł na rzecz ubezpieczonej tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia