Sygn. akt VI P 479/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2015 roku Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Pr

art. 132; 4) podjęcia lub wykonywania przez nauczyciela akademickiego dodatkowego zatrudnienia bez zgody rektora,

art. 129 ust. 1 i 10. Rektor rozwiązuje za wypowiedzeniem stosunek pracy z nauczycielem akademickim w przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego dwóch kolejnych ocen negatywnych, o których mowa w art. 132 (art. 124 ust. 2). W art. 124 ust. 1 u.s.w. zostały wskazane przypadki fakultatywnego rozwiązania za wypowiedzeniem stosunku pracy z mianowanym nauczycielem akademickim, zaś w art. 124 ust. 2 - przypadek obligatoryjnego wypowiedzenia tego stosunku. Zasady określone w tych przepisach mają zastosowanie zarówno do mianowanych nauczycieli akademickich posiadających tytuł profesora, jak i do tych mianowanych nauczycieli akademickich, którzy nie mając tego tytułu, zostali mianowani przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 18 marca 2011 r. Zasady te mają zastosowanie do nauczycieli akademickich mianowanych zarówno na czas nieokreślony, jak i określony. Wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie. Kryteria tej oceny i tryb jej dokonywania określa statut uczelni. Ocena negatywna uzasadnia wypowiedzenie stosunku pracy, natomiast dwukrotna ocena negatywna rodzi obowiązek zwolnienia z pracy mianowanego nauczyciela akademickiego. Przepis ust. 1 pkt 3 w obecnym brzmieniu pozwala na rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym nauczycielem akademickim w przypadku uzyskania przez niego negatywnej (jednej nawet) oceny,

art. 132, natomiast w przypadku dwóch kolejnych ocen negatywnych przepis ust. 2 nakazuje rektorowi rozwiązanie stosunku pracy z takim nauczycielem akademickim. Chodzi oczywiście o ocenę, którą można nazwać ostateczną, czyli stwierdzoną po wyczerpaniu trybu odwoławczego przewidzianego w statucie uczelni (tak publicznej, jak i niepublicznej). Jednocześnie zgodnie z postanowieniami statutu pozwanego Uniwersytetu (...) w G. stosunek pracy z nauczycielem akademickim rozwiązuje Rektor na wniosek dziekana (kierownika jednostki międzywydziałowej lub ogólnouczelnianej), albo z własnej inicjatywy po zasięgnięciu opinii dziekana (kierownika jednostki międzywydziałowej lub ogólnouczelnianej), z zastrzeżeniem art. 125 ustawy o szkolnictwie wyższym. Wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie. Oceny dokonuje się raz na dwa lata, a w przypadku nauczycieli akademickich z tytułem naukowym profesora – raz na cztery lata, zgodnie z harmonogramem ustalonym przez Uczelnianą Komisję Oceniającą oraz dodatkowo na wniosek kierownika jednostki. W przypadku nauczycieli akademickich zatrudnianych bez obowiązku postępowania konkursowego dokonuje się dodatkowej oceny w procedurze awansu na wyższe stanowisko lub przedłużenia okresu zatrudnienia. Dla dokonania okresowej oceny nauczycieli akademickich powołuje się następujące komisje: Uczelnianą Komisję Oceniającą, wydziałowe komisje oceniające, komisje oceniające Biblioteki (...)Studium Języków (...) oraz Odwoławczą Komisję Oceniającą (...). Wydziałowa komisja oceniająca pod przewodnictwem dziekana lub upoważnionego prodziekana w składzie pięcioosobowym, w tym co najmniej dwie osoby z tytułem naukowym profesora lub stopniem doktora habilitowanego, powołuje rada wydziału. W podstawowej jednostce organizacyjnej może być utworzona więcej niż jedna wydziałowa komisja oceniająca(...). Podstawę oceny nauczyciela akademickiego stanowi przedstawiony przez zainteresowanego wykaz dorobku zawodowego wykaz dorobku naukowo – badawczego, dydaktycznego, organizacyjnego, opinia dotycząca wypełniania obowiązków dydaktycznych przedstawiana przez studentów i doktorantów oraz opinie ekspertów dotyczące dorobku naukowo – badawczego, a jeśli oceny dokonuje wydziałowa komisja oceniająca również pisemna opinia bezpośredniego przełożonego. Ocenie poddaje się także przestrzeganie prawa autorskiego i praw pokrewnych, a także praw własności przemysłowej. Ocena jest przedstawiana zainteresowanemu. W posiedzeniu oceniającym mogą brać udział przedstawiciele związków zawodowych, chyba, ze zainteresowany nie wyraża na to zgody. O wystawieniu negatywnej oceny bezpośredni przełożony lub dziekan wydziału, dyrektor jednostki międzywydziałowej, pozawydziałowej lub dyrektor Biblioteki (...) zawiadamia zainteresowanego na piśmie z uzasadnieniem. Zainteresowany może wnieść w ciągu 14 dni odwołanie od oceny do Odwoławczej Komisji Oceniającej. Odwoławcza Komisja Oceniająca może utrzymać ocenę w mocy albo ją uchylić. W przypadku uchylenia, wydziałowa komisja oceniająca dokonuje ponownej oceny(...). W przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego oceny negatywnej, po upływie roku od zakończenia procedury oceniającej, liczonego od uprawomocnienia się rodzaju aktu wydanego przez komisję, przeprowadza się ocenę ponowną (...) Wnioski wynikające z oceny mają wpływ na zgodę Rektora na wykonywanie przez nauczyciela akademickiego dodatkowego zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Otrzymanie przez nauczyciela akademickiego oceny negatywnej stanowi podstawę rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem akademickim za wypowiedzeniem (...). Statut Uniwersytetu (...) – k.59-80 Oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy składane przez uczelnię musi spełniać wszystkie wymagania, w tym dotyczące trybu dokonywania tej czynności prawnej wynikającego z kodeksu pracy i statutu uczelni. Statut uczelni wyższej - na podstawie art. 9 k.p. - stanowi źródło prawa pracy. Może on więc określić swoiste reguły postępowania i swoiste tryby zwalniania pracowników naukowo-dydaktycznych, z tym jednak zastrzeżeniem, że reguły te muszą być co najmniej tak ochronne jak reguły ogólne znane prawu pracy. Zatem zastosowanie przy ocenie zasadności wypowiedzenia powódce stosunku pracy mają przepisy Kodeksu pracy. Zgodnie z treścią art. 30 § 4 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Należy dalej wskazać, że niepodanie przyczyny lub niewłaściwe jej podanie stanowi naruszenie prawa i daje pracownikowi uprawnienie do dochodzenia roszczeń z art. 45 § 1 k.p. Podanie przyczyny wymaga wskazania konkretnego zdarzenia lub zdarzeń, względnie okoliczności, które, w opinii pracodawcy, uzasadniają wypowiedzenie umowy o pracę. Opis przyczyny musi umożliwiać jej indywidualizację w miejscu i czasie (K. Jaśkowski, E. Maniewska, Kodeks pracy. Komentarz. Ustawy towarzyszące z orzecznictwem. Europejskie prawo pracy z orzecznictwem, Tom I, LEX, 2009, wyd. VII). Konkretność przyczyny wymaga jej sprecyzowania. Nie wystarczy ogólnikowy zwrot lub powtórzenie wyrażeń ustawowych (np. naruszenie obowiązków pracowniczych), jeżeli nie jest połączone z wykazaniem konkretnych okoliczności, które taki ogólny wniosek uzasadniają [ vide: uchwała SN z dnia 27.06.1985 r., III PZP 10/85, OSN 1985/11/164]. Sąd zważył, iż przyczyna wypowiedzenia stosunku pracy powódce w postaci otrzymania oceny negatywnej pracy w wyniku przeprowadzonej przez Wydziałowa Komisję Oceniającą Wydziału (...) okresowej oceny pracy stanowi wystarczająco jasna i konkretną przyczynę wypowiedzenia , nie budziła ona jakichkolwiek wątpliwości powódki co do jej znaczenia. Na gruncie przedmiotowej sprawy rozważyć należało, czy w toku sporządzania oceny pracy nauczyciela akademickiego zachowane zostały procedury dotyczące trybu i terminu sporządzania oceny negatywnej pracy powódki, która dała pozwanemu podstawy do skorzystania z uprawnienia wynikającego z treści art. 124 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Pozwany kwestię oceny nauczyciela akademickiego uregulował ramowo w treści (...) Statutu Uniwersytetu (...), wskazując, iż podstawę oceny nauczyciela akademickiego stanowi przedstawiony przez zainteresowanego wykaz dorobku zawodowego wykaz dorobku naukowo – badawczego, dydaktycznego, organizacyjnego, opinia dotycząca wypełniania obowiązków dydaktycznych przedstawiana przez studentów i doktorantów oraz opinie ekspertów dotyczące dorobku naukowo – badawczego, a jeśli oceny dokonuje wydziałowa komisja oceniająca również pisemna opinia bezpośredniego przełożonego. Ocenie poddaje się także przestrzeganie prawa autorskiego i praw pokrewnych, a także praw własności przemysłowej. Ocena jest przedstawiana zainteresowanemu. Nadto w posiedzeniu oceniającym mogą brać udział przedstawiciele związków zawodowych, chyba, że zainteresowany nie wyraża na to zgody. O wystawieniu negatywnej oceny bezpośredni przełożony lub dziekan wydziału, dyrektor jednostki międzywydziałowej, pozawydziałowej lub dyrektor Biblioteki (...) zawiadamia zainteresowanego na piśmie z uzasadnieniem. Zainteresowany może wnieść w ciągu 14 dni odwołanie od oceny do Odwoławczej Komisji Oceniającej. Odwoławcza Komisja Oceniająca może utrzymać ocenę w mocy albo ją uchylić. W przypadku uchylenia, wydziałowa komisja oceniająca dokonuje ponownej oceny. Przed odniesieniem się do zarzutów podniesionych w treści pozwu przez B. W. koniecznym jest wskazanie na uregulowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 roku w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz.U.2014.1126 j.t.), a na treść którego powoływała się strona pozwana kształtując kryterium oceny punktowej publikacji naukowych, co samo w sobie jednak budzi już wątpliwości , albowiem wskazany akt prawny dotyczy kryteriów i trybu przyznawania kategorii jednostkom naukowym , a więc stosowanie go wprost do oceny pracowników naukowo-dydaktycznych nie znajduje uzasadnienia . Przedmiotowe rozporządzenie zgodnie z § 1 określa kryteria i tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym, w tym: 1) szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych, zwanej dalej "kompleksową oceną"; 2) sposób przeprowadzania kompleksowej oceny; 3) sposób dokumentowania wyników kompleksowej oceny. W myśl § 6 rozporządzenia do kompleksowej oceny, z zastrzeżeniem § 13, stosuje się następujące kryteria: 1) osiągnięcia naukowe i twórcze; 2) potencjał naukowy; 3) materialne efekty działalności naukowej; 4) pozostałe efekty działalności naukowej. § 8 ust.1. Ocena osiągnięć naukowych i twórczych jednostki naukowej, o których mowa w § 6 pkt 1, obejmuje następujące parametry: 1) publikacje w czasopismach naukowych wymienionych w części A wykazu ministra,

§ 14ust.

3 pkt 1; 2) publikacje w czasopismach naukowych wymienionych w części B wykazu ministra,

§ 14ust.

3 pkt 2; 3) publikacje w czasopismach naukowych wymienionych w części C wykazu ministra,

§ 14ust.

3 pkt 3; 4) publikacje, o których mowa w § 14 ust. 5; 5) publikacje w recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowych uwzględnionych w Web of Science; 6) monografie naukowe; 7) patenty, prawa ochronne na wzory użytkowe i znaki towarowe, prawa z rejestracji wzorów przemysłowych lub topografii układu scalonego oraz zgłoszenia wynalazków; 8) wyłączne prawa do odmiany roślin udzielone przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych lub udzielone za granicą; 9) wykorzystane autorskie prawa majątkowe do utworu z zakresu architektury i urbanistyki lub sztuk projektowych; 10) dorobek artystyczny. 2. Monografie naukowe, w szczególności; edycje tekstów źródłowych, leksykografie, atlasy i mapy wieloaspektowe, tłumaczenia publikacji zagranicznych wraz z opracowaniem redakcyjnym, tematyczne encyklopedie i leksykony, komentarze do ustaw, opracowania krytyczne tekstów literackich, słowniki biograficzne i bibliograficzne, bibliografie, katalogi zabytków, a w zakresie grupy nauk humanistycznych i społecznych oraz grupy nauk o sztuce i twórczości artystycznej także opracowania naukowe zawierające spójne tematycznie referaty wygłoszone na konferencji lub konferencjach naukowych, zalicza się do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki naukowej, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki; 1) stanowią spójne tematycznie, recenzowane opracowania naukowe; 2) zawierają bibliografię naukową; 3) posiadają objętość co najmniej 6 arkuszy wydawniczych; 4) są opublikowane jako książki lub odrębne tomy; 5) przedstawiają określone zagadnienie w sposób oryginalny i twórczy. 3. Do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki naukowej nie zalicza się monograficznych artykułów opublikowanych w czasopismach, skryptów i podręczników akademickich, powieści, zbiorów poezji, zbiorów opowiadań i reportaży, pamiętników i dzienników oraz wznowień monografii naukowych. 4. Do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki naukowej zalicza się rozdział w monografii naukowej stanowiący opracowanie naukowe o objętości co najmniej pół arkusza wydawniczego lub odrębne mapy. Zgodnie z treścią § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia Minister ogłasza, w formie komunikatu, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra, kryteria i tryb oceny czasopism naukowych, uwzględniając w szczególności; 1) rodzaje czasopism; 2) stosowane procedury kwalifikowania publikacji do druku; 3) zasięg oddziaływania czasopisma (krajowy lub międzynarodowy); 4) poziom umiędzynarodowienia czasopisma określany na podstawie:

1. a)procentowego udziału recenzentów zagranicznych przy opiniowaniu zgłaszanych publikacji naukowych w ogólnej liczbie recenzentów,
2. b)języka publikacji naukowych,
3. c)procentowego udziału zagranicznych członków w radzie naukowej czasopisma,
4. d)procentowego udziału publikacji afiliowanych w zagranicznych ośrodkach naukowych w stosunku do całkowitej liczby publikacji; 5) indeksację czasopisma w uznanych bazach bibliograficznych. § 14 ust. 2 stanowi, iż Minister ogłasza, nie rzadziej niż raz w roku, w formie komunikatu, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra, wykaz czasopism naukowych wraz z liczbą punktów przyznawanych za publikację w tych czasopismach. 3. Wykaz czasopism naukowych składa się z: 1) części A - zawierającej liczbę punktów za publikacje w czasopismach naukowych posiadających współczynnik wpływu Impact Factor (IF), znajdujących się w bazie Journal Citation Reports (JCR); 2) części B - zawierającej liczbę punktów za publikacje w czasopismach naukowych nieposiadających współczynnika wpływu Impact Factor (IF); 3) części C - zawierającej liczbę punktów za publikacje w czasopismach naukowych znajdujących się w bazie European Reference Index for the Humanities (ERIH). 4. Za publikację w czasopiśmie naukowym przyznaje się liczbę punktów określoną w wykazie czasopism naukowych obowiązującym na koniec roku kalendarzowego, w którym ukazała się publikacja. 5. W grupie nauk humanistycznych i społecznych oraz w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej przy kompleksowej ocenie uwzględnia się recenzowane publikacje o objętości co najmniej 0,5 arkusza wydawniczego, w języku podstawowym w danej dyscyplinie naukowej lub w językach: angielskim, niemieckim, francuskim, hiszpańskim, rosyjskim lub włoskim, zamieszczone w zagranicznym czasopiśmie naukowym niewymienionym w wykazie czasopism naukowych. Wskazane powyżej uregulowania prawne kwestii liczby punktowej wykazu czasopism naukowych (§ 14), poza określeniem poszczególnych części od A do C oraz określenie przez właściwego ministra przedmiotowego wykazu, w żaden sposób nie wskazywały, iż punkty z publikacji nie mogą być sumowane przy okresowej ocenie pracy nauczyciela akademickiego. Wymaganie takie stawiane przez Wydziałowa Komisję Oceniającą nie znajduje także umocowania w Statucie Uniwersytetu (...)ani we wskazaniach Rady Wydziału(...), które załączył świadek D. S. k.121-124. Wskazać w tym miejscu należy przepis (...)Statutu (...), iż w przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego oceny negatywnej, po upływie roku od zakończenia procedury oceniającej, liczonego od uprawomocnienia się rodzaju aktu wydanego przez komisję, przeprowadza się ocenę ponowną. Nadto nie sposób pominąć, iż punktacja określona w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym była punktacją dla ewaluacji wydziałów, publikowana w różnych terminach, często po okresie oceny pracowników. Przy czym Ministerstwo nie formułuje kryteriów dla ocen pracowników, ale kompleksowej oceny jednostki naukowej. Sąd w żadnym zakresie nie kwestionuje uprawnień pozwanego do określania kryterium oceny dorobku naukowo-badawczego pracowników poprzez określanie liczby punktów zgodnie ze wskazywanym rozporządzeniem ograniczając jednocześnie wykaz czasopism do części A, jednakże nie może prowadzić to do sytuacji, w której pomijany jest całkowicie pozostały dorobek naukowy pracownika. Powódka za oceniany okres miała cztery publikacje z wykazu czasopism z części A. W pełni zrozumiałym jest stanowisko pozwanego, iż dążył do uzyskania, a następnie utrzymania parametryzacji na poziomie kategorii A, jednakże w żadnym zakresie nie upoważnia to pracodawcy to pominięcia faktu, że powódka była także autorką lub współautorką 4 patentów oraz 6 wniosków patentowych, a także licznych publikacji w czasopismach z części B. Zeznania tak powódki, jak i świadka D. S. nadto wskazania Rady Wydziału (...) wskazywały na konieczną ilość punktów rocznie tj. 15, przy czym w żadnym zakresie pozwany nie dookreślał tych kryteriów poprzez ograniczanie wykazu czasopism do części A czy też niemożności zsumowania punktów za poszczególne publikacje. Ponadto , jak wskazano powyżej niejasne jest odniesienie się komisji i bezpośredniego przełożonego powódki do patentów , wskazujące na brak wystarczającej wiedzy w tym zakresie . Powołując przepisy wskazanego rozporządzenia z dnia 13 lipca 2012r. -§ 8 ust5 wbrew twierdzeniom świadka D. S. przy ocenie jednostek do nauk przyrodniczych stosuje się parametry publikacji z listy A, B , C , jak i patenty . Reasumując powyższe rozważania Sąd meriti stwierdza, iż pozwany w toku dokonywania oceny pracy powódki naruszył przyjęte kryterium oceny punktowej publikacji naukowych oraz nie uwzględnił całości jej dorobku naukowego , jak i patentów i zgłoszeń patentowych , co skutkowało uzyskaniem oceny negatywnej. Powódka w toku tak oceny, jak i na etapie postępowania odwoławczego od uzyskanej oceny negatywnej w dniu 17 marca 2014 roku podnosiła powyższą kwestię. Jednakże ani Odwoławcza Komisja ani Komisja oceniająca nie odniosły się do tego zarzutu należycie, podkreślając konsekwentnie jedynie istotne znaczenie publikacji w czasopismach z Listy Filadelfijskiej , które powódka zresztą za sporny okres posiadała w liczbie 3 . Kwestia nieuzyskania tytułu naukowego doktora habilitowanego nie miała być kryterium oceny działalności naukowo-badawczej powódki za sporny okres , kwestia ta jednak była podnoszona przez komisje oceniające . Sąd na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego stwierdza, iż powódka B. W. w okresie 2009-2012 publikując łącznie trzydzieści cztery prace uzyskała łączną ilość punktów znacznie przewyższającą orientacyjną liczbę minimum punktowego wymaganego na Wydziale (...) , a zatem spełniała warunki do oceny pozytywnej tak wskazane w trakcie trwania okresu jak i nawet określone w trakcie samego oceniania wymogi punktowe. Wobec powyższego niezrozumiałym i pozbawionym podstaw prawnych było wystawienie powódce oceny negatywnej za działalność naukową i tym samym stworzenie podstawy do rozwiązania stosunku pracy, w sytuacji kontynuacji przez powódkę działalności naukowej i jej aktywności w tym zakresie, jawi się to jako krzywdzące . Zgodnie z treścią art. 45 § 1 k.p. - w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Na gruncie przedmiotowej sprawy powódka B. W. wnosiła o przywrócenie do pracy na dotychczasowych warunkach pracy i płacy. Sąd uznał, iż roszczenie powódki o przywrócenie do pracy zasługuje na uwzględnienie. Ocenę negatywną pracy powódki B. W. sąd uznał za nieuzasadnioną , powódka sprostała z łatwością wymaganiom uzyskania ok. 15 punktów ministerialnych rocznie zgodnie z wytycznymi dotyczącymi oceny pracowników naukowo-dydaktycznych oraz dydaktycznych Wydziału (...) co czyni podstawę uwzględnienia powództwa co do zasady. Na podstawie art. 45 § 1 k.p. Sąd przywrócił powódkę B. W. do pracy u pozwanego Uniwersytetu (...) w G. na warunkach pracy i wynagrodzenia obowiązujących w chwili wypowiedzenia stosunku pracy , uznając przywrócenie pracy za zasadne i celowe , mając na uwadze aktywność naukową powódki i zapewnienie powódce takiej samej szansy i czasu na uzyskanie tytułu naukowego doktora habilitowanego , jak w przypadku innych adiunktów . Rozważając kwestię kosztów procesu, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do treści art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W przedmiotowej sprawie stroną przegrywającą jest pozwany, zatem stosownie do treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c., winna ona zwrócić koszty procesu stronie przeciwnej, zgodnie z żądaniem. Sąd uwzględnił koszty zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej ze względu na przyczynienie się pełnomocnika powódki do wyjaśnienia sprawy . Na podstawie art. 113 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2318 zł tytułem opłaty, od obowiązku uiszczenia której powódka z mocy ustawy była zwolniona , koszty nieuiszczonej opłaty obciążają stronę pozwaną.