Sygn. akt VII U 743/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2015 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia S.O. Lucyna Stąsik-Żmudziak Protokolant: sekretarz sąd. Małgorzata Gruza po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 roku w Lublinie sprawy H. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o prawo do emerytury na skutek odwołania H. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 4 marca 2015 roku znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala H. J. prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia(...)roku. Sygn. akt VII U 743/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 marca 2015 roku, Znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił H. J. prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.), z uwagi na to, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie udowodnił co najmniej 15 - letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Zakład nie uwzględnił w stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) w C. od dnia 12 marca 1974 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku z uwagi na wskazanie w świadectwie pracy w szczególnych warunkach podstawy prawnej – aktu resortowego, uprawniającej jedynie do wzrostu emerytury (decyzja – k. 11 akt rentowych). W odwołaniu H. J. nie zgodził się ze wskazaną decyzją, uznając ją za krzywdzącą (odwołanie – k. 2 – 3 akt sądowych). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podnosząc argumenty, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 5 – 6 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: H. J., urodzony (...), w dniu 11 lutego 2015 roku złożył wniosek o emeryturę. W jego treści zawarł oświadczenie o tym, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom w wymiarze 25 lat i 4 dni, w tym 24 lat, 11 miesięcy i 25 dni okresów składkowych i 9 dni okresów nieskładkowych. Organ rentowy nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach żadnego okres zatrudnienia ubezpieczonego (okoliczności bezsporne). H. J. z dniem 12 marca 1974 roku został zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w W. Zakładzie w C. (następnie Kombinat (...),(...) (...) w W. Zakład w C. oraz Przedsiębiorstwo (...) S.A. w R. Zakład w C.) na podstawie umowy o pracę na okres próbny, a po jego zakończeniu na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera maszyn i urządzeń przemysłowych na Wydziale (...). Wskazany Wydział świadczył usługi (...) w C. w zakresie remontów poszczególnych odcinków produkcyjnych, tj. przy młynach cementu, szlamatorach, piecach obrotowych, młynach węglowych, młynach surowca, przenośnikach zgrzebłowych, taśmach. Od dnia 12 marca 1974 roku skarżący pracował w brygadzie remontowej w skład której wchodzili ślusarze, spawacze oraz spawacze gazowi. Poszczególne brygady zajmowały się obsługą jakiegoś obiektu cementowni w zakresie remontów w ramach linii technologicznej produkującej cement mającej na celu zachowanie ciągłości produkcji. Ubezpieczony wykonywał czynności ślusarskie polegające na demontażu urządzeń takich jak przekładnie – reduktory oraz chłodniki piecowe. Pracował również przy naprawie pieców w środku których remontował łańcuchy, wykuwał beton, gdzie te łańcuch były zawieszone. Zajmował się również wymianą rurociągów oraz demontażem płyt pancernych na piecach oraz montażem wcześniej naprawionych. Wykonywał również czynności związane z rozbieraniem przekładni w młynach oraz wymianą ich zużytych części. W okresie od dnia 24 października 1974 roku do dnia 8 października 1976 roku odbywał czynna służbę wojskową. Do pracy w zakładzie po zakończeniu służby powrócił z dniem 4 listopada 1976 roku na uprzednio zajmowane stanowisko. Z dniem 18 czerwca 1979 roku ubezpieczony ukończył podstawowy kurs spawania elektrycznego. W związku z tym z dniem 4 września 1979 roku powierzono skarżącemu obowiązki montera maszyn i urządzeń przemysłowych, spawacza i palacza. Od tego dnia wykonywał prace spawalnicze polegające na wycinaniu starych i zaspawywaniu nowych elementów przy wykorzystaniu spawania elektrycznego. Oprócz tych czynności wykonywał również dotychczasowe prace ślusarskie. Brygady remontowe zajmowały się przeprowadzaniem zarówno remontów bieżących jak i kapitalnych. Były one wykonywane przy pracujących obok pozostałych urządzeniach cementowni. Zdarzało się że skarżący uczestniczył również w drobnych remontach, np. związanych z zaspawaniem barierki. W okresie od dnia 20 lutego 1989 roku do dnia 31 marca 1990 roku skarżący świadczył pracę w ramach budowy eksportowej w H.w NRD. W tym okresie pracował w cementowni wykonując tożsame czynność jak w macierzystym zakładzie pracy przy młynach cementu jako ślusarz i spawacz na trzech zmianach w pełnym wymiarze czasu pracy. Na czas tej pracy został udzielony ubezpieczonemu urlop bezpłatny, następnie przedłużony do dnia 16 kwietnia 1990 roku. Do pracy w macierzystym zakładzie pracy po zakończeniu urlopu bezpłatnego z tytułu pracy za granicą powrócił z dniem 17 kwietnia 1990 roku na stanowisko montera urządzeń i konstrukcji metalowych – spawacza, na którym wskazane wyżej obowiązki wykonywał do dnia 31 grudnia 1998 roku. W okresie zatrudnienia skarżący korzystał z urlopów bezpłatnych udzielonych na podstawie art. 174 k.p. w dniach 26 kwietnia 1977 roku, 2 września 1977 roku, 17 grudnia 1977 roku, 31 stycznia 1979 roku, 19 lutego 1979 roku, 2 i 4 maja 1991 roku, 14 grudnia 1991 roku, 4 stycznia 1992 roku, 22 lutego 1992 roku oraz 25 kwietnia 1992 roku. (umowa o pracę – k. 8, książka spawacza – k. 71, pismo ws. powierzenia obowiązków – k. 90, pismo ws. przyjęcia po służbie woj. – k. 94, karty obiegowe – k. 53, 92, rozliczenie końcowe pracy za granicą – k. 99, pismo ws. podjęcia pracy po ur. bez. – k. 105, akt osobowych – k. 13 a.s.; kopia książeczki wojskowej – k. 3 – 4 akt kapitałowych; świadectwo pracy – k. 7 a.r.; zeznania H. J. – k. 21v. – 22, 23v. a.s.; zeznania świadka J. K. – k. 22v. – 23 a.s.; zeznania świadka J. M. – k. 23 a.s.) Przystępując do oceny dowodów osobowych należy stwierdzić, że przesłuchani w sprawie świadkowie to osoby obce dla ubezpieczonego. Świadek J. K. pracował w zakładzie zatrudniającym skarżącego w okresie od 1969 roku do 2001 roku, od stycznia 1974 roku jako ślusarz i spawacz, a świadek J. M. pracował w tym zakładzie w okresie od 1976 roku do 2001 roku jako ślusarz i spawacz na wydziale remontów mechanicznych, tj. tym w którym świadczył pracę ubezpieczony. Okresy zatrudnienia wskazanych świadków pokrywają się z okresem zatrudnienia ubezpieczonego. Okoliczności te pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie, że świadkowie posiadają niezbędne wiadomości dotyczące okoliczności zatrudnienia skarżącego w zakresie jego obowiązków oraz warunków w jakich były wykonywane w okresie objętym sporem. Co prawda świadkowie nie pracowali w jednej brygadzie ze skarżącym, ale okoliczność świadczenia przez nich pracy na tożsamych stanowiskach na tym samym wydziale, w ocenie Sądu, w pełni pozwala na usprawiedliwienie powyższej oceny. Świadkowie szczegółowo opisali zakres czynności wykonywanych przez ubezpieczonego a ich zeznania są logiczne oraz wzajemnie się uzupełniają, wobec czego Sąd uznał je za wiarygodne. Należy wskazać, że organ rentowy nie podniósł żadnych okoliczności, które mogłyby godzić w wiarygodność ich zeznań. Ocena ta dotyczy również zeznań samego ubezpieczonego, skoro były one zgodne z wiarygodnymi zeznaniami świadków. Skarżący opisał swoje obowiązki. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do kwestionowania jego zeznań również w zakresie dotyczącym zatrudnienia na budowie eksportowej. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił również w oparciu o powołane dowody z dokumentów. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie H. J. jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Do okoliczności spornych w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji oraz odwołania należy możliwość zakwalifikowania okresu zatrudnienia ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) w W. Zakładzie w C. (następnie Kombinat (...),(...) (...) w W. Zakład w C. oraz Przedsiębiorstwo (...) S.A. w R. Zakład w C.) od dnia 12 marca 1974 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, w wymiarze 24 lat, 9 miesięcy i 20 dni, w związku z nieuznaniem przez organ rentowy żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, celem ustalenia czy legitymuje się on 15 – letnim okresem tak kwalifikowanej pracy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 b pkt 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748) – zwanej dalej ustawą emerytalną ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego dla mężczyzn urodzonych po dniu 30 września 1953 roku co najmniej 67 lat. Ubezpieczony nie ukończył w/w wieku, zatem nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia mu prawa do emerytury w oparciu o powołany przepis. Natomiast w myśl art. 46 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż wskazany, jeżeli nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego i warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 roku. Przy czym wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których wymienionym osobom przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Według § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego w dalszej części rozporządzeniem Rady Ministrów, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. H. J. do dnia (...)nie osiągnął wymaganego przez cytowany przepis wieku emerytalnego 60 lat. Jednakże zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 rozporządzenia Rady Ministrów okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury H. J. musiał spełnić łącznie następujące przesłanki: 1) osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny; 2) nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego; 3) na dzień i stycznia 1999 roku udowodnić:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.