← Polska

VIII Gz 147/15

Sygn. akt VIII Gz 147/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, Wydział VIII Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Budzyńska Sędziowie: SO Piotr Sałamaj SO Agnies

§ 1i 2 k.p.c.

oraz wskazał, że strona powodowa nie uprawdopodobniła interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, bowiem z naprowadzonej argumentacji wynika, że upatruje go ona w niebezpieczeństwie związanym z brakiem możliwości realizacji roszczenia zwrotnego należności wyegzekwowanych na rzecz pozwanego w toku egzekucji komorniczej. Sąd Rejonowy uznał, że przywołane przez powódki okoliczności są gołosłowne i ograniczają się do twierdzenia o licznych postępowaniach sądowych prowadzonych wobec pozwanego, a nadto w sposób samoistny sytuacja taka nie uzasadnia wnioskowania o braku możliwości wyegzekwowania od powodów należności. Sąd Rejonowy zznaczył także, że z samego faktu uczestniczenia pozwanego w postępowaniach sądowych nie wynika obowiązek określonych świadczeń przez niego, a w szczególności takich, które doprowadzą do utraty przez niego majątku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła powódka I. J. zaskarżając je w całości wnosząc o jego zmianę i zabezpieczenie powództwa zgodnie z wnioskiem złożonym w pozwie, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Postanowieniu Sądu Rejonowego zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art.

§ 2k.p.c.

poprzez błędne i dowolne przyjęcie, że powódka nie uprawdopodobniła interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że powódka uprawdopodobniła swoje roszczenie i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W uzasadnieniu powódka I. J. podniosła, że Sąd Rejonowy nie odniósł się w ogóle do wykazania przez powódkę przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia, co jej zdaniem oznacza, iż uznał on wskazaną przesłankę za spełnioną. Nadto podkreśliła, iż samo wytoczenie powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności wskazuje na zasadność wniosku o udzielenie zabezpieczenia poprzez zawieszenie prowadzonej egzekucji komorniczej, albowiem uznanie za uprawdopodobnione roszczenia o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności determinuje ocenę, iż uprawdopodobniony został również interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, gdyż z istoty roszczenia wynika, że może być ono uwzględnione jedynie wtedy, gdy świadczenie objęte tytułem wykonawczym nie zostało jeszcze w całości wyegzekwowane. Wskazała również, iż udzielenie zabezpieczenia we wskazany sposób nie obciąża wierzyciela, gdyż zajęcia pozostają w mocy do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, zaś środki przekazywane byłyby do depozytu sądowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawczyni okazało się zasadne. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art.

§ 1k.p.c.

udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Stosownie do art.

§ 2k.p.c.

interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. W przepisach tych zostały określone warunki udzielenia zabezpieczenia, które muszą zostać spełnione kumulatywnie, a są to: uprawdopodobnienie istnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek zbadał jedynie przesłankę odnoszącą się do istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia - wobec stwierdzenia braku tego interesu uznał wniosek o udzielenie zabezpieczenia za niezasadny. Poglądu tego nie można jednak podzielić. Zawarte w pozwie roszczenie powódek oparte jest na art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., który stanowi, że dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. W orzecznictwie podkreśla się, że dłużnik traci prawo wytoczenia powództwa przewidzianego w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. z chwilą wyegzekwowania przez wierzyciela świadczenia objętego tytułem wykonawczym. Powództwo opozycyjne, a zatem powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, ma charakter powództwa zmierzającego do wydania orzeczenia konstytutywnego, gdyż wyrok taki przekształca istniejący dotąd między stronami stosunek prawny i działa ex nunc. Celem powództwa opozycyjnego jest udaremnienie możliwości przeprowadzenia jakiejkolwiek egzekucji, powód w pełni osiąga cel związany z tym powództwem, jeżeli uzyska rozstrzygnięcie stwierdzające, że tytuł został pozbawiony wykonalności. W razie więc wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym powództwo opozycyjne, już z tego względu jest bezprzedmiotowe [por. wyrok SN z 12 lutego 2015 r., sygn. IV CSK 272/14 i powołane tam orzecznictwo: wyroki SN: z 20 stycznia 1978 r., sygn. III CRN 310/77, z 17 listopada 1988 r., sygn. I CR 255/88, i z 14 maja 2010 r., sygn. II CSK 592/09; uchwała SN z 30 marca 1976 r., sygn. III CZP 18/76, OSNC 1976, nr 9, poz. 195]. Co do zasady dłużnik może więc żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego tak długo, jak długo zachodzi potencjalna możliwość wykonania tego tytułu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przyjąć trzeba, że o ile komornik będzie nadal prowadził postępowanie egzekucyjne, którego zawieszenia domaga się uprawniona, to prawdopodobnym jest, że wierzytelność z tytułu w wyniku egzekucji komorniczej zostanie zaspokojona, a to z kolei oznacza, że brak zabezpieczenia uniemożliwi osiągnięcie celu postępowania, jakim jest udaremnienie możliwości przeprowadzenia egzekucji. Tym samym przyjąć trzeba, że uprawdopodobniony został interes w udzieleniu zabezpieczenia. Oznacza to, że istnieje potrzeba zbadania drugiej z przesłanek zabezpieczenia. Konieczne jest dokonanie oceny, czy uprawniona uprawdopodobniła zasadność roszczenia o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Brak rozważań Sądu pierwszej instancji w tym temacie oznacza nierozpoznanie istoty sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu w celu przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 386 § 4 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien ocenić, czy uprawdopodobnione jest roszczenie uprawnionej i tym samym czy są przesłanki do udzielenia zabezpieczenia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c., zgodnie z którym Sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę sądowi pierwszej instancji do rozpoznania, pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.