← Polska

IV P 51/14

Sygn. akt IV P 51/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Suwałkach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Alicja Wiśni

§2

kp aby mówić o wystąpieniu zjawiska mobbingu, wszystkie ustawowe przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, a więc działania pracodawcy muszą być jednocześnie uporczywe i długotrwałe oraz polegać na nękaniu i zastraszaniu pracownika. Przy kwalifikowaniu określonych zachowań jako mobbing istotne jest również zaistnienie skutku działań pracodawcy w postaci wywołania u pracownika zaniżonej oceny przydatności zawodowej. Ponadto ważny jest cel działań podjętych przez pracodawcę wobec pracownika. Zachowanie pracodawcy powinno mieć na celu poniżenie lub ośmieszenie, izolowanie lub wyeliminowanie pracownika z zespołu. Na przesłankę celowości działań pracodawcy zwrócił uwagę Sąd Najwyższy podkreślając, iż w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest ustalenie ewentualnego stosowania mobbingu przez pracodawcę oraz przyznanie stosownych świadczeń z tego tytułu, nie jest wystarczające stwierdzenie bezprawności działań podjętych wobec pracownika. Konieczne jest również wykazanie celu tych działań oraz ich ewentualnych skutków (por. wyrok SN z 5 października 2007 r., II PK 31/07). Trzeba również podkreślić, że o mobbingu można mówić dopiero wówczas, gdy nękanie i zastraszanie ma charakter długotrwały i powtarzający się. Nie można więc uznać, że wobec pracownika, który został raz skrytykowany, zastosowano mobbing. Nie każde zachowanie pracodawcy wobec pracownika, które w jego subiektywnym przekonaniu jest przejawem mobbingu, w rzeczywistości cechy mobbingu posiada. W wyroku z dnia 11 lutego 2014r. (I PK 165/13) Sąd Najwyższy wskazał, iż z legalnej definicji zawartej w art.

§ 2k.p. wynika, że mobbing to zachowania:

(1)dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi,
(2)polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika,
(3)wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej,
(4)powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika,
(5)powodujące izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Treść tej definicji wskazuje, że określone w niej ustawowe cechy mobbingu muszą być spełnione łącznie. Materiał dowody zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do uznania, że zachowanie prezesa zarządu pozwanego Oddziału T. K. wobec powódki zajmującej stanowisko dyrektora biura wypełniało znamiona mobbingu określone w art.

§ 2k.p.

Relacje te należało zdefiniować jako konflikt pomiędzy powódką i jej przełożoną, w którym powódka, jak wykazało postępowanie dowodowe, nie była stroną bierną. Ustaleń w tym zakresie Sąd dokonał na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, zeznań świadków oraz zeznań stron. Sąd co do zasady dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadkom, przy czym miał na uwadze iż wyłącznie E. P.

(1)oraz A. S. byli świadkami konfrontacji powódki z prezes T. K.. Pozostali świadkowie przedstawiając relacje pomiędzy powódką a T. K. opierali się wyłącznie na relacji powódki. Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania członków Zarządu Oddziału albowiem są one logiczne i korespondują ze sobą. Członkowie zarządu uczestniczyli w posiedzeniach, na których była obecna zarówno powódka jak i prezes zarządu i mieli możliwość obserwacji ich wzajemnych relacji. Świadkowie przesłuchani w sprawie jak i strony procesu jednoznacznie stwierdzili, iż datą początkową konfliktu pomiędzy powódką a T. K. był koniec roku 2012. Wówczas to powódka, na jednym z posiedzeń prezydium zarządu zaproponowała podwyższenie czynszu najmu Spółce (...), jak się później okazało, podając nieprawdziwe dane co do wysokości czynszu płaconego przez Spółkę (...) jak i innego najemcę (...) S.A. Również pod koniec roku 2012, w związku z planowaną realizacją projektu „Kompetentna kadra przyszłością firmy”, powódka wystąpiła z nieoficjalnym wnioskiem do prezes zarządu T. K. oraz członka prezydium W. K. o zatrudnienie jej męża J. T. na lidera projektu. Propozycja powódki nie uzyskała akceptacji prezydium i na lidera projektu został wyznaczony W. K.. Zdarzenia te doprowadziły do zmiany relacji pomiędzy powódką a T. K., stały się one bardziej oficjalne, a prezes zarządu zaczęła bliżej przyglądać się pracy powódki i funkcjonowaniu biura. W czasie wystąpień powódki na posiedzeniach prezydium zarządu stała się ona bardziej dociekliwa, niejednokrotnie podnosiła kwestie nie objęte porządkiem posiedzeń. Nie można zgodzić się z powódką, iż o mobbingu wobec jej osoby świadczy odebranie jej przez prezes zarządu T. K. prawa do podpisywania umów w imieniu Stowarzyszenia czy też pozbawienie uprawnień do zintegrowanego systemu informatycznego E.. Z dokumentów przedstawionych przez pozwanego wynika bowiem, iż powódka od 2005 roku nie miała uprawnienia do samodzielnej reprezentacji Stowarzyszenia. Na mocy pełnomocnictwa z dnia 22 listopada 2005r. obowiązywała reprezentacja łączna – powódki i T. K.. Pomimo to powódka wielokrotnie działała jednoosobowo zawierając w imieniu Stowarzyszenia umowy cywilnoprawne i zaciągając zobowiązania. Wyeliminowanie przez prezesa zarządu dotychczas stosowanej i niezgodnej z prawem praktyki, nie może być traktowane jako przejaw mobbingu. Pozbawienie powódki uprawnień do zintegrowanego systemu informatycznego E. związane było również z nieprawidłowym funkcjonowaniem biura zarządzanego przez powódkę. Powódka pomimo posiadanego profilu do systemu nie pracowała w tym systemie, a faktyczne czynności wykonywała pracownica biura E. P.
(1), która pracowała na profilu powódki, również podczas jej nieobecności w związku z chorobą czy urlopem wypoczynkowym. Na skutek interwencji prezes T. K. uprawnienia do systemu, w miejsce powódki uzyskała E. P.
(2), natomiast powódka ponownie uprawnienia takie uzyskała w sytuacji, gdy pozostali pracownicy biura byli nieobecni w pracy. Odmowa zatrudnienia męża powódki J. T. na lidera projektu „Kompetentna kadra przyszłością firmy”, spowodowała iż powódka kwestionowała pracę lidera W. K. przy projekcie, zgłaszała prezesowi zarządu liczne problemy i zastrzeżenia związane z realizacją projektu, jednakże nigdy nie zgłaszała, że czynności lidera wykonuje ona i z tego tytułu należy się jej wynagrodzenie. Ostatecznie powódka skierowała zawiadomienie do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. nadzorującego projekt, wskazując na rzekome nieprawidłowości, a w szczególności na nie wykonywanie przez lidera czynności do niego przypisanych. Przeprowadzone przez Wojewódzki Urząd Pracy w O. postępowanie wyjaśniające zarzutów powódki nie potwierdziło, projekt został natomiast zakończony i rozliczony. Przesłuchani w charakterze strony członkowie prezydium oraz świadek E. P.
(3), która wielokrotnie uczestniczyła w posiedzeniach prezydium zarządu jako protokolant, wskazali iż zachowanie powódki na posiedzeniach, na które była zapraszana również uległo zmianie. Zgłaszała ona liczne problemy, a pomimo zakończenia debaty w danym zakresie, w dalszym ciągu próbowała przeforsować swoje stanowisko. Zgłaszała również tematy nieobjęte porządkiem posiedzeń. Takie zachowanie utrudniało posiedzenia, dlatego też zdarzało się, iż prezes T. K. odbierała jej głos, a także po omówieniu zagadnień, bezpośrednio dotyczących pracy powódki, prosiła ją o opuszczenie sali. Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z postanowieniami art.37 statutu Stowarzyszenia (...) w Polsce, w posiedzeniach prezydium zarządu biorą udział jego członkowie oraz może brać udział, z głosem doradczym, przewodniczący okręgowej komisji rewizyjnej (k.77v). Natomiast udział dyrektora biura w posiedzeniach nie jest obligatoryjny i to od decyzji prezydium zależy czy kwestie na posiedzeniu rozstrzygane, wymagają obecności dyrektora biura. Inaczej przedstawiała się sytuacja do 2009 roku, gdy powódka zajmowała stanowisko dyrektora biura i jednocześnie była członkiem prezydium, wówczas udział w posiedzeniach prezydium należał do jej uprawnień. Jak chodzi o wyjazdowe posiedzenie zarządu w A. w dniu 4 stycznia 2014r., to wbrew twierdzeniom powódki, w oparciu o zeznania członków zarządu oraz świadka E. P.
(1), należało uznać, iż nie było to posiedzenie połączone ze spotkaniem noworocznym wszystkich pracowników biura. Na posiedzenie te została zaproszona wyłącznie pracownica biura E. P.
(1)w charakterze protokolanta, która po wykonaniu swoich obowiązków, opuściła je. Nie byli zaproszeni na posiedzenie inni pracownicy biura, w tym powódka, która wówczas przebywała na urlopie wypoczynkowym. Udzielnie powódce przez pracodawcę zgody na urlopu wypoczynkowy w okresie świąt Bożego Narodzenia w 2013 roku, zdaniem Sądu nie budzi żadnych zastrzeżeń. Strony zgodnie przyznały, iż wniosek powódki został zaakceptowany warunkowo i uzależniony od sporządzenia przez nią planów finansowego na następny rok. Powódka wyznaczone jej czynności wykonała i w dniu 12 grudnia 2013r. został jej udzielony urlop wypoczynkowy. Skoro jak twierdzi powódka, plany takie przygotowywała co roku i nie było żadnego zagrożenia, iż tym razem tego nie uczyni, nie musiała obawiać się, że urlop nie zostanie jej udzielony, i mogła poczynić stosowne plany wyjazdowe. Rozwiązanie przez pozwanego umowy o pracę z powódką poprzedzone zostało czynnościami kontrolnymi przeprowadzonymi przez Komisję Rewizyjną Stowarzyszenia. W protokole z kontroli Komisja Rewizyjna wskazała na nieprawidłowości w pracy powódki, które następnie zostały poddane ocenie członków prezydium i którzy jednogłośnie podjęli uchwałę o rozwiązaniu z powódką umowy o pracę bez wypowiedzenia. Decyzja pracodawcy została poddana kontroli Sądu Pracy, który nieprawomocnym wyrokiem z dnia 7 maja 2015r. oddalił powództwo o przywrócenie od pracy, zasądzając jednocześnie na rzecz powódki kwotę 20.100,00 zł brutto tytułem odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów prawa. Sąd uznał, iż rozwiązanie umowy o pracę nie stanowiło elementu mobbingu wobec powódki a przyczyny rozwiązania z powódką umowy o pracę były uzasadnione. Jednakże zdaniem Sądu rozwiązując umowę o pracę bez wypowiedzenia pracodawca dopuścił się naruszenia art.52§2 k.p., co skutkowało zasądzeniem odszkodowania. Zdaniem Sądu o istnieniu konfliktu pomiędzy powódką a T. K., nie zaś stosowaniu wobec powódki mobbingu, świadczy również aktywna działalność powódki, która miała na celu zdyskredytować osobę T. K. bądź doprowadzić do zmian w zarządzie Oddziału. Pismem z dnia 4 grudnia 2013r. skierowanym do Prezesa Krajowej Rady Biegłych Rewidentów, H. T.
(1)poinformowała o naruszeniu przez T. K. przepisów prawa dotyczących biegłych rewidentów i wniosła o wszczęcie wobec niej postępowania dyscyplinarnego. Również w grudniu 2013r. przesłała członkom Zarządu, Komisji Rewizyjnej oraz Sądu Koleżeńskiego Oddziału w S. pismo, w którym zgłosiła swoje zastrzeżenia do pracy i działalności prezesa Zarządu Oddziału T. K.. Następnie w 2014 roku zawiadomiła Wojewódzki Urząd Pracy w O. o rzekomych nieprawidłowościach w realizowanym przez Stowarzyszenie projekcie „Kompetentna kadra przyszłością firmy”. Ponadto powódka pomimo braku zgody członków prezydium zarządu Oddziału, samowolnie nagrywała przebieg posiedzeń prezydium, wykorzystują do tego celu swoją siostrzenicę B. S., której nakazywała podkładanie urządzenia rejestrującego dźwięk. Wobec ustaleń, iż zachowanie pozwanego wobec powódki nie miało znamion mobbingu należy stwierdzić, iż zaburzenia psychiczne, zdiagnozowane u powódki przez biegłych sądowych nie zostały spowodowane na skutek mobbingu. Zdaniem Sądu mogły one mieć związek z pracą i wynikały z konfliktu pomiędzy powódką a jej przełożoną T. K. oraz z faktu rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52 k.p. Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, iż działania pozwanego wobec powódki miały znamiona mobbingu, stąd też powództwo o zadośćuczynienie z tego tytułu podlegało oddaleniu. W przedmiocie kosztów procesu orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z §6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.02.163.1349). Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania powódka, która przegrała niniejszy proces, winna zwrócić pozwanemu wyłożone przez niego koszty tytułem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (pkt II wyroku). SSR Alicja Wiśniewska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.