co do czynnej legitymacji procesowej powódki w niniejszej sprawie, art. 58 § 1 k.c. co do skutków prawnych uznania czynności prawnej za nieważną, art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 co do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz art. 189 k.p.c. co do czynnej legitymacji procesowej powódki w potencjalnym powództwie o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Sąd Rejonowy uznał, iż legitymację czynną do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym określa art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r. Zgodnie zaś z uchwałą składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2006 r. III CZP 106/05 przepis ten należy rozumieć tak, że powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może wytoczyć tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej, czyli zgodnie z art.
właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ. Tym samym powódka posiadała legitymację czynną do wystąpienia z powództwem, gdyż była osobą, na której rzecz wpis miał nastąpić, a także użytkownikiem wieczystym nieruchomości w udziale 0,914, na której położony był boks garażowy nr (...), będący przedmiotem żądanego wpisu w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy wskazał ponadto, że jakkolwiek boks garażowy może stanowić część składową jako pomieszczenie przynależne, to zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r., częściami składowymi mogą być tylko takie pomieszczenia, które leżą w granicach nieruchomości gruntowej, na której posadowiony jest budynek. W niniejszej sprawie, skoro boks garażowy położony był na innej nieruchomości gruntowej, tj. działce ew. nr 33 niż lokal mieszkalny (działka ew. nr 36), to niezasadny był pogląd, że przedmiotem uzgodnienia była księga wieczysta KW (...) prowadzona dla lokalu nr (...). Jak podniósł Sąd Rejonowy, drugim przedmiotem sporu prawnego była kwestia ważności czynności prawnych podjętych na podstawie decyzji administracyjnej, która została uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., lecz nie wyeliminowaną z tego powodu, w myśl art. 158 § 2 k.p.a. Sąd Rejonowy w tym zakresie wskazał na autonomię cywilnych czynności prawnych względem aktów administracyjnych, która powoduje, że późniejsza zmiana lub uchylenie decyzji administracyjnej, na podstawie której dokonano czynności cywilnoprawnej, nie ma wpływu na skutki czynności prawnej i nie powoduje, sama przez się, nieważności czynności prawnej. Jednakże okoliczności, z powodu których uchylenie nastąpiło, mogą mieć znaczenie dla oceny ważności czynności prawnej lub dopuszczalności uchylenia się od skutków prawnych zawartego w niej oświadczenia woli. Tym samym stwierdzenie nieważności decyzji nie musi być podstawą do uznania za nieważną czynności cywilnoprawnej dokonanej na jej podstawie, jak też, że czynność cywilnoprawna może być uznana za nieważną bez konieczności unieważnienia decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu Rejonowego oznaczało to, że ważność czynności cywilnoprawnej należy badać niezależnie od badania ważności decyzji administracyjnej. Dalej Sąd Rejonowy stwierdził, że postanowienia umowy sprzedaży boksu garażowego i ustanowienia udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu (działki ew. nr 36) były sprzeczne z przepisami obowiązującymi w chwili jej zawarcia, zgodnie z którymi pomieszczenie znajdujące się na terenie innej nieruchomości nie mogło być częścią składową lokalu, niezależnie od samej niezgodności z prawem decyzji administracyjnej. Dlatego też w oparciu o art. 58 § 3 k.c. Sąd Rejonowy uznał, że postanowienia umowy w tym zakresie były dotknięte nieważnością . Mimo powyższych rozważań Sąd Rejonowy uznał jednak, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z powodu złego sformułowania żądania pozwu. Jak wskazał Sąd Rejonowy, na gruncie obowiązującej ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r. aktualność zachował pogląd, że niezgodność między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może zasadniczo przybrać dwojaką postać, niezgodności pierwotnej (uprzedniej), kiedy wpis do księgi jest z jakichś powodów nieprawidłowy lub błędny już od momentu jego dokonania albo niezgodności wtórnej (następczej) kiedy już po dokonaniu wpisu doszło do zmian pozaksięgowych w stanie prawnym nieruchomości, które nie zostały bądź nie mogły zostać uwzględnione w księdze wieczystej. Wystąpienie z powództwem o uzgodnienie musi zmierzać do ujawnienia w księdze wieczystej rzeczywiście uprawnionego podmiotu w miejsce osoby, która figuruje w księdze niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest zatem sposobem na obalenie domniemania art. 3 u.k.w.h. Innym celem wystąpienia na drogę sądową z roszczeniem o uzgodnienie jest zapobiegnięcie działaniu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Doprowadzenie treści księgi do stanu rzeczywistego przeciwdziała bowiem sytuacjom, w których rękojmia osłaniałaby nabycie nieruchomości przez osobę trzecią od osoby uprawnionej według treści księgi, z pokrzywdzeniem prawowitego właściciela tej nieruchomości, który nie jest w księdze ujawniony. W ocenie Sądu Rejonowego, żądanie pozwu w niniejszej sprawie powinno więc obejmować wykreślenie oznaczonego wpisu i wpisanie prawidłowego. Z tego powodu co do pierwszego żądania pozwu polegającego na żądaniu wykreślenia z działu II księgi wieczystej użytkowników wieczystych pozwanych w niniejszej w sprawie, Sąd Rejonowy uznał, że rację mieli pozwani podnosząc, że powódka nie mogła zostać wpisana w udziale użytkowania wieczystego przysługującego pozwanym, gdyż w miejsce żądanego wykreślenia równocześnie nie zażądała ona dokonania wpisu na swoją rzecz. Co do drugiego żądania pozwu polegającego na żądaniu wykreślenia z działu I księgi wieczystej boksu garażowego, Sąd Rejonowy zważył, że zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece dział ten obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością, a zgodnie z art. 27 w razie niezgodności w oznaczeniu nieruchomości dokonuje się sprostowania oznaczenia nieruchomości na wniosek lub z urzędu, nie zaś wykreślenia. Sąd Rejonowy wskazał dalej, że na podstawie art. 321 § 1 k.p.c. Sąd orzekający w danej sprawie jest związany żądaniem pozwu i nie może orzekać ponad żądanie. W niniejszej sprawie powódka zawarła w pozwie żądania, które nie były możliwe do spełnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa. Sąd Rejonowy o kosztach postępowania orzekł w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka wnosząc o zmianę wyroku i nakazanie wykreślenia z działu II KW (...) S. S.
także użytkownik wieczysty, którym niewątpliwie była powódka co do pozostałej części nieruchomości ujętej w tej księdze wieczystej. Jednakże przyjęcie tego poglądu nie może oznaczać pominięcia całkowicie regulacji określonej w samym art. 10 ukwih, który to przepis będąc zresztą przepisem szczególnym do w/w artykułu, wyraźnie precyzuje, że musi być to osoba, która, jak przy każdym powództwie, ma interes prawny w jego wytoczeniu, w tym przypadku sprowadzający się do żądania wpisania przysługującego jej prawa, zmiany tego prawa albo została dotknięta wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia. Dlatego też w ocenie Sądu Okręgowego regulacje obydwu przepisów należy stosować łącznie, na co zresztą wskazywał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu w/w uchwały (podobnie SN w wyroku z dnia 19 listopada 2004r. II CK 152/04, wyrok SN z dnia 10 maja 2013r. I CSK 74/13). W sprawie powódka co prawda była użytkownikiem wieczystym nieruchomości, ale takiego interesu prawnego nie posiadała, na co wskazywało chociażby określenie przez nią żądania jako wyłącznie wykreślenie ujawnionych użytkowników wieczystych S. S.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.