← Polska

I ACa 292/15

Sygn. akt I ACa 292/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Piotr Wójtowicz Sędziowie : SA

kc. Przewiduje on w § 2, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Skoro powód opiera swoje roszczenie o wydanie przez pozwaną nieprawidłowych decyzji w ustalenia prawa do otrzymania zasiłku stałego i ustalenia jego wysokości, to przed wytoczeniem powództwa powinien dysponować stwierdzeniem we właściwym postępowaniu administracyjnym niezgodności z prawem wydanych decyzji. Powód takim stwierdzeniem nie dysponuje. Nie zaskarżył ona bowiem decyzji pozwanej (za wyjątkiem decyzji z dnia 2 grudnia 2013 roku, która została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymana w mocy), ani nie wystąpił o stwierdzenie ich niezgodności z prawem. Sad cywilny nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnej oceny wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji, co do ich prawidłowości i zgodności z prawem. Ocena ta musi być dokonana w ramach określonych postępowaniem administracyjnym procedur i dopiero stwierdzenie niezgodności z prawem określonych decyzji może skutkować powstaniem roszczenia odszkodowawczego, o ile zostaną wykazane pozostałe przesłanki odpowiedzialności. Mając powyższe na uwadze powództwo należało oddalić, bez badania dalszych przesłanek dotyczących szkody, a w szczególności faktu jej powstania, wysokości i związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanego a powstaniem szkody, co wiązało się z oddaleniem wniosku powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz pozostałych wniosków. Sąd odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania w sprawie na podstawie przepisu art. 102 kpc uznając, że za odstąpieniem przemawia zarówno sytuacja majątkowa powoda, jak również jego stan niepełnosprawności i wywołany nim niewłaściwy ogląd działań pozwanej. Powód wniósł apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w części tj. w punkcie 1 wyroku, zarzucając mu: I. naruszenie przepisów prawa procesowego przez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: 1. art. 233 § 1 i § 2 k.p.c. przez to, że w ocenie powoda Sąd Okręgowy nie dokonał rzetelnego i wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza oddalił wnioski dowodowe powoda o przeprowadzenie dowodów z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności powoda, zeznań świadka V. K., wywiadu środowiskowego i opinii biegłego na okoliczność posiadanego przez powoda umiarkowanego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym pozostającego w związku z zaburzeniami psychicznymi powoda, jego sytuacji finansowej oraz na okoliczność, iż powód nie prowadzi wspólnego gospodarstwa rodzinnego wraz z synem i ma odrębne od niego miejsce zamieszkania. II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: 1. art.

k.c. w zw. z art. 415 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie, w sytuacji gdy, w osobistej ocenie powoda zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na wyrządzenie powodowi szkody w związku z niezgodnym z prawem działaniem Gminy (...) — Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., Jak wskazuje sam powód, Sąd pierwszej instancji naruszył nadto:

  1. art. 30, 31, 32, 40, 45 oraz 77 Konstytucji RP poprzez odmówienie mu ochrony przysługującej na gruncie ustawy zasadniczej każdemu obywatelowi Rzeczpospolitej Polskiej, a przez to zaburzenie przez Sąd pierwszej instancji, w odczuciach powoda, podstawowych zasad państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, jakim to państwem jest Rzeczpospolita Polska;
  2. art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950r., który to przepis wprowadza prawo do rzetelnego procesu sądowego. Jak wynika z tego przepisu, każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. W ocenie powoda, rezultat oraz sposób postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach jednoznacznie wskazuje na naruszenie w/w przepisu prawa międzynarodowego.
  3. art.14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950r., który to przepis wprowadza zakaz dyskryminacji pod względem stosowania przepisów Konwencji oraz korzystania z praw i wolności w niej przewidzianych. Zdaniem powoda, dotychczasowy przebieg postępowania przed sądem pierwszej instancji stanowi zaprzeczenie w/w przepisu prawa międzynarodowego. III. błędy w ustaleniach faktycznych: W ocenie powoda, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nasuwają się wątpliwości co do słuszności rozstrzygnięcia Sądu. Osobistym zdaniem powoda w sprawie nie doszło do rozważenia istoty sprawy. Sąd oddalił istotne w odczuciu powoda wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodów z orzeczenia o stopniu jego niepełnosprawności, zeznań świadka V. K., wywiadu środowiskowego i opinii biegłego. Oddalając wskazane wniosku dowodowe Sąd uniemożliwił powodowi udowodnienie przedstawianych przez niego w toku postępowania twierdzeń. W związku z powyższym powód wniósł o:
  4. zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 1 poprzez uwzględnienie powództwa;
  5. zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu za postępowanie w II instancji;
  6. zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie apelacyjne, z uwagi na to, że koszty te nie zostały dotąd pokryte w całości, ani w części. ewentualnie o:
  7. uchylenie zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, przy pozostawieniu temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej;
  8. zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie apelacyjne, z uwagi na to, że koszty te nie zostały dotąd pokryte w całości, ani w części.
  9. zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie apelacyjne, z uwagi na to, że koszty te nie zostały dotąd pokryte w całości, ani w części. Pozwana wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja była bezzasadna. Sąd Okręgowy poczynił w sprawie staranne i dokładne ustalenia faktyczne, które nie były kwestionowane. W oparciu o nie Sąd pierwszej instancji właściwie zastosował prawo materialne, wbrew zarzutom skarżącego nie naruszając art.

kc w zw. z art. 415 kc, ani Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i międzynarodowych konwencji powołanych w apelacji. Prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że nie zachodziła przesłanka z art.

§ 2

kc w postaci stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem przedmiotowych decyzji administracyjnych, dotyczących wysokości i czasu wypłacania zasiłku socjalnego przysługującego powodowi, które zgodnie z twierdzeniem powoda miały mu wyrządzić szkodę. Zgodnie z powołanym przepisem, bez wcześniejszego uzyskania takiego orzeczenia, nie można dochodzić przed sądem odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji. Bezspornym było, że powód nie skorzystał z przysługującej mu drogi odwołania się od przedmiotowych decyzji we właściwym trybie, czyli na drodze postępowania administracyjnego. Nie uzyskał zatem stwierdzania w takim postępowaniu, które byłoby „ postępowaniem właściwym” w rozumieniu art.

§ 2

kc, stwierdzenia niezgodności z prawem tych decyzji, których prawidłowości sąd powszechny nie jest uprawniony badać, jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy. Wobec powyższego, bezpodstawne były zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 233§1 i 2 kpc przez oddalenie wniosków o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadka, wywiadu środowiskowego, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności powoda i opinii biegłego, które miały służyć wykazaniu, że nie zachodziły okoliczności faktyczne dające podstawę do wydania decyzji administracyjnych, które miały być przyczyną szkody powoda. Kwestie te nie podlegały ocenie sądu w sprawie niniejszej, a zatem dla zasadności roszczenia pozwu były irrelewantne. Wywody Sądu Okręgowego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dotyczące zasad odpowiedzialności jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest pozwana Gmina, za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji na mocy art.

§ 2kc Sąd Apelacyjny w pełni podziela, co czyni zbędnym ich powielanie.

Zaskarżony wyrok nie narusza przytoczonych w apelacji przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzających ochronę przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka, jego wolności i zasady równości wobec prawa (art.30-32 Konstytucji). Apelacja nie wskazuje, na czym owe naruszenia miałyby polegać. Ani przedmiotowe rozstrzygnięcie, ani jego uzasadnienie nie naruszają godności ani wolności powoda. Powód skorzystał z przysługującego mu z mocy art. 45 Konstytucji RP prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Poza wyrażeniem oceny osobistej powoda, że nie otrzymał od Sądu należnej ochrony prawnej, apelacja nie wyjaśnia, jakie okoliczności miałyby o tym świadczyć ( nie stanowiło ich oddalenie wniosków dowodowych powoda, o czym wyżej). Oddalenie powództwa wobec braku przesłanek odpowiedzialności prawnej pozwanej nie stanowiło pogwałcenia zasady z art. 77 Konstytucji RP, zgodnie z którą każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Niezgodność z prawem działania pozwanej nie została w sprawie wykazana. Sąd Okręgowy w żadnym razie nie uchybił też art. 6 i art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. Przebieg postępowania nie daje podstaw do stwierdzenia, jakoby powód był dyskryminowany lub traktowany nierzetelnie; skarżący nie sprecyzował, co jego zdaniem miałoby być tego przejawem. Wobec powyższego, apelacja podlegała oddaleniu, gdyż jej zarzuty nie były zasadne, a zaskarżony wyrok jest prawidłowy. Sąd Apelacyjny orzekł zatem jak w sentencji, na mocy art. 385 kpc oraz §6 pkt.7 w zw. z §13 ust.1 pkt. 2 i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.Dz.U. z 2013 r., poz.461). SSO del. Ewa Solecka SSA Piotr Wójtowicz SSA Lucyna Świderska-Pilis

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.