umorzył postępowanie oraz oddalił wniosek powoda o zwrot uiszczonej od pozwu opłaty z tym uzasadnieniem, że skoro umorzenie postępowania nastąpiło nie w wyniku cofnięcia pozwu (choć powód takie oświadczenie złożył), a wskutek nieusunięcia w terminie braków tego pozwu, to powodowi zwrot opłaty nie przysługuje. W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie powód zarzucił obrazę art.
355§1 k.p.c. w związku z art. 203§2 k.p.c. oraz art. 79 ust. 1 pkt 1b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i w oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie rozważyć przyjdzie zakres zaskarżenia, powód wskazał bowiem we wstępnej części zażalenia, że zaskarża postanowienie w całości, w uzasadnieniu tego zażalenia podkreślił jednak, że zażalenie skierowane jest jedynie przeciwko umorzeniu postępowania, nie zaś przeciwko uzasadnieniu tego orzeczenia ani przeciwko brakowi orzeczenia w przedmiocie zwrotu opłaty sądowej. Taka konstrukcja zażalenia mogłaby prowadzić do wniosku, że przedmiotem zaskarżenia powód uczynił wyłącznie punkt pierwszy postanowienia, to jest orzeczenie o umorzeniu postępowania. Takie rozumienie wniesionego przezeń środka odwoławczego byłoby jednak nadmiernie rygorystyczne, gdyż nie ulega wątpliwości, że intencją jego było uzyskanie orzeczenia odmiennego od zawartego w punkcie drugim postanowienia, czyli uwzględniającego jego wniosek o zwrot opłaty. Nie ulega jednak również wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia powód uczynił także orzeczenie o umorzeniu postępowania. Jedną z przesłanek dopuszczalności środka odwoławczego jest istnienie po stronie skarżącego gravaminis, czyli interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia odmiennego od zaskarżanego. W sprawie niniejszej w zakresie umorzenia postępowania gravamen po stronie powoda nie istnieje, zmierza on bowiem nie tyle do uzyskania orzeczenia o innej treści, ile – wbrew zawartemu w uzasadnieniu zażalenia zastrzeżeniu – do odmiennego jego umotywowania, czyli do wskazania jako jego podstawy prawnej art. 355§1 k.p.c. Skoro zatem pożądane przez powoda orzeczenie musiałoby mieć treść identyczną z tą, jaką ma punkt pierwszy zaskarżonego postanowienia, skierowane przeciwko temu orzeczeniu zażalenie jest niedopuszczalne; równie niedopuszczalne jest zresztą zażalenie, jeśli rozumieć je jako skierowane przeciwko uzasadnieniu postanowienia. Dla skutecznego zakwestionowania przyjętej przez Sąd Okręgowy podstawy prawnej umorzenia postępowania w pełni wystarczające było zaskarżenie punktu drugiego postanowienia, oddalającego wniosek o zwrot uiszczonej opłaty od wniesionego w elektronicznym postępowaniu upominawczym pozwu. To przy rozpoznawaniu zażalenia na to orzeczenie dopuszczalne i możliwe było zbadanie (pod kątem zaistnienia przesłanki z art. 79 ust. 1 pkt 1b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) prawidłowości tezy Sądu, że do przewidzianego w art.
umorzenia postępowania wskutek nieusunięcia w terminie dwutygodniowym braków (formalnych i fiskalnych) pozwu dojść musi nawet wtedy, gdy w terminie otwartym dla usunięcia braku doszło do cofnięcia pozwu. Dokonana pod tym kątem kontrola instancyjna prowadzi do wniosku, że zasadnie powód zarzuca obrazę art.
oraz art. 355§1 k.p.c. w związku z art. 203§2 k.p.c., w konsekwencji zaś – i art. 79 ust. 1 pkt 1b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie sposób bowiem podzielić poglądu Sądu Okręgowego, że nie jest możliwe skuteczne cofnięcie dotkniętego brakiem formalnym lub fiskalnym pozwu w terminie otwartym do usunięcia takiego braku; przeciwnie – skoro termin nie upłynął, a zatem nie zaistniały warunki do jego zwrotu (lub do umorzenia postępowania) pozew może zostać ze skutkiem prawnym cofnięty, a wezwanie do usunięcia braków staje się bezprzedmiotowe. Skoro zatem w sprawie niniejszej przesłanką umorzenia postępowania było cofnięcie pozwu przed wysłaniem jego odpisu stronie przeciwnej, nie zaś bezskuteczny upływ terminu, o jakim mowa w art.
79 ust. 1 pkt 1b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych podstawa do zwrócenia powodowi całej uiszczonej przezeń od pozwu opłaty. Z powyższych względów na podstawie art. 397§2 k.p.c. w związku z art. 386§1 k.p.c. i w związku z art. 370 k.p.c. i w związku z art. 373 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji. Wobec sposobu sformułowania w zażaleniu wniosku odnośnie do kosztów postępowania zażaleniowego nie było podstaw do orzekania o nich. SSO Ewa Solecka SSA Piotr Wójtowicz SSA Lucyna Świderska-Pilis
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.