Sygn. akt: I C 1669/15 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonoweg
§ 6ust.
2 umowy pożyczki. Dowód: ⚫ wezwanie dłużnika do zapłaty z dnia 20.02.2015 r. wraz z potwierdzeniem nadania k. 28. Pismem z dnia 16 marca 2015 r. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. wezwała pozwaną T. K. do zapłaty kwoty 395,24 zł, na którą składały się: 349,41 zł – nieuregulowane w terminie raty pożyczki zgodnie z harmonogramem spłat; 4,83 zł – odsetki umowne w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego tj. 12% od kwoty 349,41 zł od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia sporządzenia wezwania oraz dalsze odsetki umowne od dnia następującego po dniu sporządzenia wezwania do dnia faktycznej spłaty, naliczone na podstawie § 5 umowy pożyczki; 5,00 zł – opłata za wezwanie do zapłaty przez sms naliczona na podstawie § 6 ust. 1 umowy pożyczki; 18, 00 zł – opłata za pierwsze pisemne wezwanie
§ 6ust.
1 umowy pożyczki oraz 18, 00 zł – opłata za drugie pisemne wezwanie
§ 6ust.
2 umowy pożyczki. Dowód: ⚫ ostateczne wezwanie dłużnika do zapłaty z dnia 16.03.2015 r. wraz z potwierdzeniem nadania i potwierdzeniem odbioru k. 29-
- (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. działając w imieniu strony powodowej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r. wypowiedziała na podstawie § 6 ust. 2 umowę pożyczki zawartą przez pozwaną ze stroną powodową (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. w dniu 1 października 2015 r. nr (...) z zachowaniem 7 dniowego terminu wypowiedzenia, z uwagi na zaległości w spłacie należności wynikających z umowy pożyczki. Pozwana odebrała to wypowiedzenie 13 kwietnia 2015 r. Dowód: ⚫ wypowiedzenie umowy pożyczki z dnia 08.04.2015 r. wraz z potwierdzeniem nadania i potwierdzeniem odbioru k. 43-
- Sąd zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Powództwo zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, które w toku postępowania sądowego nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a ich prawdziwość i rzetelność nie budziły wątpliwości. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 720 k.c., który stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W przedmiotowej sprawie strony zawarły umowę pożyczki w dniu 1 października 2014 r., w której doprecyzowały wysokość pożyczki i sposób spłaty. Pozwana nie spłaciła całości pożyczki w wyznaczonym terminie, więc stronie powodowej należy się zwrot niespłaconej części pożyczki. Stronie powodowej należy się również prowizja, odsetki oraz koszty wezwań do zapłaty. Natomiast Sąd uznał, iż nie należy się stronie powodowej koszt ustanowienia zabezpieczenia w wysokości 441,64 zł. Zdaniem Sądu żądanie przez stronę powodową kosztów ustanowienia zabezpieczenia, którego powstanie związane jest z udzieleniem pożyczki, które wynosi prawie tyle samo co kwota pożyczki jest sprzeczne z postanowieniami przepisów art. 385 1 k.c. Przepis § 1 wyżej wskazanego artykułu stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Norma prawna zawarta w przepisie kolejnego paragrafu stanowi, że jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Z kolei przepis art. 385 1 § 3 k.c. stanowi, że nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Natomiast przepis kolejnego paragrafu stanowi, że ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Zgodnie z przepisem art. 385 2 k.c. oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. W ocenie Sądu zapis dotyczący kosztów ustanowienia zabezpieczenia, którego powstanie związane jest z udzieleniem pożyczki zmierza do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Zgodnie z przepisem art. 359 § 2 1 k.c., maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Sąd nie stracił z pola widzenia faktu, iż strona powodowa naliczyła pozwanej odsetki maksymalne, które Sąd zasądził. Tym samym przedmiotowa opłata w oderwaniu od kosztów samej usługi, stawałaby się ukrytą opłatą, bądź też ukrytymi, wyższymi niż maksymalne, odsetkami od sumy pożyczonego kapitału. Postanowienie takie, jako zmierzające do obejścia prawa byłoby nieważne na mocy przepisu art. 58 § 1 k.c. Nadto w ocenie Sądu zapis w umowie pożyczki o kosztach ustanowienia zabezpieczenia, którego powstanie związane jest z udzieleniem pożyczki jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Nadto Sąd nie zaprzecza, że stronie powodowej przysługują koszty związane z udzieleniem pożyczki i te koszty będą mogły być od pozwanej przez stronę powodową egzekwowane. Kosztami tymi są koszt prowizji i koszty wezwań do zapłaty, które zostały zasądzone od pozwanej na rzecz strony powodowej. W tym miejscu należy wskazać, iż strona powodowa reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała jakichkolwiek dowodów w jakiej wysokości poniosła koszty ustanowienia zabezpieczenia związanego z udzieleniem pożyczki pozwanej. Przedłożona faktura za usługi świadczone przez Biuro (...) jest fakturą za opłatę ryczałtową - nie wiadomo sprawdzenia wiarygodności kredytowej jak wielu osób dotyczy. Ustalając stan faktyczny, Sąd miał na względzie regulację przepisu art. 6 k.c., zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (ciężar dowodu),a nadto przepisu art. 3 k.p.c., wedle którego strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Rzeczą Sądu nie jest zatem zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Wobec powyższego, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 760,29 zł, która stanowi różnicę pomiędzy żądaniem pozwu, a oddalonym przez Sąd żądaniem zasądzenia kosztów ustanowienia zabezpieczenia, których powstanie związane jest z udzieleniem pożyczki tj. 1.201,93 zł – 441,64 zł = 760,29 zł. W dalszej kolejności należy wskazać, iż Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pozwanej o rozłożenie dochodzonej przeciwko niej należności przez stronę powodową na raty. Zgodnie z art. 320 k.p.c., w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub opróżnienie pomieszczenia – wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Przepis ten reguluje, tzw. „ memorandum sędziowskie”, której może mieć miejsce jedynie w wypadkach "szczególnie uzasadnionych", tzn. wyjątkowych. Należy przyjąć, że owe "szczególne okoliczności" zachodzą wówczas, kiedy natychmiastowe wykonanie wyroku byłoby rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Na przykład jeżeli ze względu na stan majątkowy, zdrowotny, rodzinny i in. niezwłoczne spełnienie świadczenia lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe bardzo utrudnione lub narażałoby pozwanego albo jego bliskich na niepowetowaną szkodę. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika co prawda, że sytuacja majątkowa pozwanej nie jest zbyt dobra, gdyż wraz z mężem utrzymują się ze świadczeń rentowych w łącznej wysokości 1.900,00 zł. Oznacza, to że pozwana uzyskuje niewysoki, lecz stały dochód, który w ocenie Sądu pozwala, nawet na jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia w kwocie 760,29 zł. Co więcej, brak jest jakichkolwiek innych okoliczności, chociażby takich jak bardzo zły stan zdrowia, które mogłyby uzasadniać rozłożenia zasądzonego od pozwanej na rzecz strony powodowej świadczenia na raty.. Orzeczenie o odsetkach uzasadnia przepis art. 482 § 1 k.c. Stanowi on bowiem, że od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. W przedmiotowej sprawie strona powodowa wniosła o zasądzenie odsetek ustawowych od skapitalizowanych odsetek umownych, bowiem skapitalizowała odsetki umowne w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP liczone od dnia wymagalności poszczególnych rat do dnia poprzedzającego żądanie pozwu. Zatem Sąd zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej odsetki ustawowe od kwoty 760,29 zł od dnia 13 maja 2015 r. czyli od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty. Orzeczenie o kosztach jest uzasadnione treścią art. 100 zdanie pierwsze k.p.c., który stanowi, iż w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. W przedmiotowej sprawie strona powodowa utrzymała się ze swoim roszczeniem w 63%. Na koszty procesu złożyły się opłata sądowa w kwocie 30 zł, opłata skarbowa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 180 zł zgodnie z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Strona powodowa poniosła koszty procesu w łącznej wysokości 227,00 zł. W związku z tym, iż strona powodowa wygrała sprawę w 63% Sąd zasądził na rzecz strony powodowej od pozwanej 63% łącznej sumy kosztów procesu jakie poniosła, czyli kwotę 143,35 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.