Sygn. akt II Cz 643/13 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski Sędziowie: SO Au

§ 3kpc oraz art. 755 § 1 pkt 2 kpc). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła pozwana K. J.

(2)domagając się jego zmiany poprzez oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Żaląca się wskazała, w pierwszym rzędzie, że pozwana otrzymał umową działu spadku od swojego syna P. J. jedynie udział w wysokości 1/4 części we własności nieruchomości w B., podniosła też że P. J. ma jeszcze majątek w postaci nieruchomości w G. z której powód - jak dotąd - nie prowadził egzekucji. Ponadto pozwana podniosła, że udział w mieszkaniu otrzymała w wyniku działu spadku zgodnie z wolą rodziny. Mieszkanie to wcześniej należało do pozwanej i jej męża, a po śmierci jej męża przypadło w udziale m.in. P. J., który przekazał swej matce nieodpłatnie odziedziczony udział. Pozwana nie wiedziała o jakichkolwiek kłopotach finansowych P. J., zresztą powód nawet nie usiłował tego uprawdopodobnić. W tej sytuacji obciążenie hipoteką całej należącej do niej nieruchomości jest nieuzasadnione i wniosek o zabezpieczenie winien zostać oddalony. Powód wniósł o oddalenie zażalenia, podnosząc, że rozstrzygnięcie sądu I instancji jest prawidłowe, a wpis hipoteki jest swego rodzaju ostrzeżeniem o tym, że w wypadku korzystnego dla powoda rozstrzygnięcia pozwana będzie znosić egzekucję określonej wierzytelności pieniężnej. 3 Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, choć z przyczyn innych niż podniesione w zażaleniu. Zgodnie z art. 730 kpc 1 §1 kpc udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne (np. roszczenie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną wobec powoda) sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki uzna za odpowiedni stosownie do okoliczności, w szczególności może ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 pkt 2 kpc). Z kolei z regulacji zawartej w art. 527 kc wynika, że ochrona wierzyciela, którą zapewnia skarga pauliańska, sprowadza się do uznania czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, który czynność zaskarżył. Orzeczenie zapadłe w takiej sprawie ma charakter konstytutywny. Konsekwencją uwzględnienia roszczenia pauliańskiego jest nabycie przez wierzyciela uprawnienia do prowadzenia egzekucji z majątku osoby trzeciej, która odniosła korzyść z zaskarżonej czynności, uprawnienie to jednak jest ograniczone tylko do przedmiotów majątkowych, które wskutek uznania czynności prawnej za bezskuteczną wyszły z majątku dłużnika lub do niego nie weszły (art. 532 kc). Powód w niniejszej sprawie uprawdopodobnił zasadność swojego roszczenia o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, spełniona tym samym została pierwsza z przesłanek opisanych w art.

§ 1kpc.

Żądając udzielenia zabezpieczenia uprawniony zobligowany jest jednak nadto do wykazania swego interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Osiągnięcie celu postępowania w rozumieniu art.

§2

kpc wiązać należy z rodzajem ochrony prawnej, której udzielenia żąda 4 się w postępowaniu cywilnym. W przypadku, gdy żądana ochrona prawna polega na ukształtowaniu prawa czy stosunku prawnego chodzi o wyeliminowanie sytuacji w których ochrona prawna zapewniona przez orzeczenie sądu przychodzi zbyt późno, w wyniku czego udaremnione zostaną jego skutki. Celem zabezpieczenia jest wówczas zapewnienie skuteczności przyszłego orzeczenia. W niniejszej sprawie w przypadku wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego żądanie powoda za bezskuteczną wobec niego uznana zostałyby umowa działu spadku tycząca własności nieruchomości położonej w B. przy ul. (...), a dokładnie udziału uzyskanego od P. J.. Z tego udziału we własności tej nieruchomości - zgodnie z regułą wyrażoną w art. 532 kc - powód mógłby prowadzić egzekucję swej należności przysługującej mu wobec P. J.. Co do żądania udzielenia zabezpieczenia w niniejszej sprawie poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości pozwanej, to - w ocenie sądu odwoławczego - żądanie takie nie może zostać uwzględnione. Hipotekę przymusową, zgodnie z regulacją art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, można ustanowić na nieruchomości stanowiącej własność dłużnika osobistego wnioskodawcy, a po wtóre prawomocny wyrok uzyskany w sprawie wszczętej skargą pauliańską przeciwko obdarowanemu upoważnia wierzyciela do prowadzenia egzekucji z przedmiotu darowizny w celu ochrony wierzytelności przysługującej wobec dłużnika. Istotnym warunkiem takiej egzekucji wierzyciela jest uzyskanie tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi, określającego bliżej chronioną wierzytelność. Nie oznacza to jednak, że w takiej sytuacji powstają podstawy do obciążenia hipoteką przymusową nieruchomości osoby trzeciej, nabytej na podstawie czynności prawnej fraudacyjnej. Prawomocny wyrok uzyskany przez wierzyciela w takiej sprawie nie może stanowić podstawy wpisu hipoteki przymusowej (art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) na nieruchomości osoby trzeciej, nabytej przez tę osobę na podstawie kwestionowanej czynności 5 prawnej, zarówno samodzielnie, jak i łącznie z tytułem wykonawczym przysługującym wnioskodawcy wobec dłużnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2012 roku, IV CSK 560/11). Żądanie udzielenia zabezpieczenia w formie zawnioskowanej przez powoda winno zatem ulec oddaleniu. Wobec powyższego Sąd Okręgowy zażalenie uznał za zasadne i na podstawie przepisów art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc je zmienił.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.