II Ka 460/15

(1)oskarżonej o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 12 czerwca 2015 r. sygn. akt VII K 517/14 zaskarżony wyrok na zasadzie art. 439 § 1 pkt 10 kpk uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokata P. S. w S. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem obrony oskarżonej sprawowanej z urzędu w II instancji; stwierdza, że wydatki postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt II Ka 460/15 UZASADNIENIE M. P.

(1)została oskarżona o to, że w okresie od 17 do 31 stycznia 2014 roku w bliżej nieokreślonym miejscu, ze skutkiem mającym miejsce wS., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i uzyskania gwarancji płatności, doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie łącznej 29331,81 złotych firmę (...) Sp. z o.o. z/s we W. ul. (...) w ten sposób, że prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...)z/s W. ul. (...) w celu wyłudzenia usługi naprawy ciągnika siodłowego marki V. (...) o nr rej. (...) na terenie Francji zainicjowała elektronicznie wykonanie trzech przelewów w kwotach: - 5290,23 złotych w dniu 17 stycznia 2014 roku - 19032,43 złotych w dniu 28 stycznia 2014 roku - 5009,06 złotych w dniu 31 stycznia 2014 roku na rachunek bankowy firmy (...) S.A. z/s we W. o nr (...)sporządzając potwierdzenia przelewu a następnie anulowała wykonywane operacje i tak przygotowane potwierdzenia przelewu jako autentyczne przesłała poprzez pocztę elektroniczną pracownikom (...) Sp. z o.o. z/s w S. ul. (...) wprowadzając ich w błąd co do faktu dokonania płat­ności, co skutkowało poświadczeniem przez firmę (...) Sp. z o.o. z/s w (...) wypłacalności klienta i wykonaniem przez francuski serwis (...) usługi naprawy pojazdu, mimo braku uregulowania przez M. P.

(1)zobowiązań finansowych wobec firmy (...) Sp. z o.o., tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt VII K 517/14, Sąd Rejonowy w Siedlcach: I. oskarżoną M. P.

(1)uznał za winną dokonania zarzucanego jej czynu wyczerpującego dyspozycję art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na pod­sta­wie art. 286 § 1 k.k. wymierzył oskarżonej karę 1 roku pozbawienia wolności, II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 4 lata; III. na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzył oskarżonej karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych; IV. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. S. kwotę 708,48 złotych w tym 132,48 złotych podatku VAT za obronę oskarżonej sprawowaną z urzędu przez tegoż adwokata; V. zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa tytułem kosztów sądowych kwotę 177,45 złotych, zwalniając oskarżoną od obowiązku uiszczenia opłaty. Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wywiódł obrońca M. P.

(1)zaskarżając go w całości i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyję­tych za podstawę wyroku, a mający wpływ na jego treść, polegający na niewłaściwym przyjęciu, że oskarżona M. P.

(1)sporządzając potwierdzenia przelewu pienię­dzy na konto (...) Sp. z o.o. działała w zamiarze uzyskania korzyści mająt­kowej, podczas gdy kompleksowe rozważenie zebranego w sprawie materiału dowo­dowego, a zwłaszcza treść wyjaśnień oskarżonej oraz fakt uregulowania finansowych zobowiązań przeczą takiemu wnioskowi. W następstwie tak sformułowanego zarzutu odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czy­nu, ewentualnie zaś o uchylenie zanegowanego orzeczenia i przekazanie sprawy do po­nownego rozpoznania. Apelujący wniósł nadto o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego za postępowanie apelacyjne według norm przepisanych. W toku rozprawy odwoławczej obrońca oskarżonej poparł apelację i wnioski w niej zawarte oraz wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu jednocześnie oświad­czając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części. Prokurator wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Oskarżona M. P.

(1)nie stawiła się pomimo prawidłowego zawia­domienia o terminie rozprawy odwoławczej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się o tyle zasadna, że doprowadziła do uchylenia zaskarżo­nego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania. Już w tym miejscu zaznaczyć trzeba, że rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym nie stanowiło rezultatu uznania zasadności argumentacji skarżącego, lecz efekt stwierdzenia występowania bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W wyprzedzeniu zasadniczej części rozważań podkreślić należy, że poważne wątpliwości budzi prawidłowość pierwszoinstancyjnego otwarcia przewodu sądo­wego. Z art. 385 § 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie procedowania przez Sąd Rejonowy ( arg. z art. 28 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw- Dz. U. z 2013 r., poz. 1247 z późn. zm.) wynika, że przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania przez oskarżyciela aktu oskarżenia, zaś argumentum a rubrica prowadzi do wniosku, iż rzeczone odczytanie winno nastąpić w toku rozprawy głównej. Lektura akt sprawy wskazuje natomiast, że do odczytania aktu oskarżenia doszło przez Przewodniczącego, w toku posiedzenia przed sądem wezwanym, tj. Sądem Rejonowym w Wyszkowie (k. 287v). W dalszej kolejności zaznaczyć trzeba, że wskazany sposób procedowania ra­żąco narusza poczucie sprawiedliwości, albowiem godzi w pełną realizację przysłu­gującego M. P.

(1)prawa do obrony, de facto pozbawiając ją możliwości ko­rzy­sta­nia z pomocy obrońcy z urzędu. Zważyć w tym kontekście należy, iż oskarżona, występując z wnioskiem o wyznaczenie takiego obrońcy (k. 250), wyraziła swą wolę korzystania z pomocy tegoż. Okoliczność, że wyżej wymieniona uczestniczyła jedynie we wspomnianym posiedzeniu, w którym z kolei nie uczestniczył obrońca (k. 287), sprawiła, że wskazane osoby nigdy się ze sobą nie zetknęły, a w takim razie nie mogło być mowy ani o wzajemnym zaufaniu, koniecznym w relacjach pomiędzy oskarżonym i jego obrońcą w procesie karnym, ani o możliwości realizacji wspólnej strategii obrony. Sytuacja taka była- w obliczu nieskorzystania przez obrońcę z możliwości statuowanych przepisem art. 84 § 2 k.p.k.- równoznaczna z niemożnością sprawo­wania rzetelnej obrony z urzędu. Żadne działania obrońcy nie mogą bowiem odbijać się niekorzystnie na sytuacji procesowej oskarżonego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 30 lipca 2015 r., IV KK 181/15, LEX nr 1765995). W tym stanie rzeczy przyjąć trzeba, że konieczność poszanowania przysługującego M. P.

(1)prawa do obro­ny wymagała uznania za obowiązkową obecności obrońcy w toku czynności procesowych z dnia 25 lutego 2015 r., a tym samym wykluczała możliwość odwołania się w tym zakresie do unormowania art. 117a § 1 k.p.k. Na marginesie zapre­zentowanego wywodu podkreślić trzeba, że za jego słusznością przemawia dodatkowo aktualne brzmienie art. 80a k.p.k., uznającego udział obrońcy z urzędu w rozprawie głównej za obowiązkowy. Stanowisko przedstawionej treści doprowadziło Sąd Okręgowy do przekonania o zaistnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z niewzięciem przez obrońcę udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.). Związana z powyższym konieczność uchylenia zaskarżonego orzecze­nia sprawiła, iż bezprzedmiotowym, w rozumieniu art. 436 k.p.k., stało się poddanie analizie argumentacji wysuniętej przez apelującego obrońcę. Procedując po raz kolejny Sąd Rejonowy będzie baczył na konieczność właściwego rozpoczęcia przewodu sądowego, a także dołoży wszelkich starań celem urzeczywistnienia przysługującego M. P.

(1)prawa do obrony. Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku. Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 615 z późn. zm.) Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokata P. S. w S. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem obrony oskarżonej sprawowanej z urzę­du w II instancji (§ 14 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielo­nej z urzędu- tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.). Okoliczność, iż rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym stanowiło efekt uchybienia ze strony Sądu Rejonowego, sprawiła, że względu słuszności (art. 624 § 1 k.p.k.) nakazały poniesienie wydatków postępowania odwoławczego przez Skarb Państwa.