k.p.c. dokonaną ustawą z dnia 15 stycznia 2015r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.218). Stosownie do treści art.
w aktualnie obowiązującym brzmieniu, w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stronami są ubezpieczony, osoba odwołująca się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy, wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i zainteresowany. W myśl art.
k.p.c., zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli zainteresowany nie bierze udziału w sprawie, sąd zawiadomi go o toczącym się postępowaniu. Zainteresowany może przystąpić do sprawy w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia zawiadomienia. Do zainteresowanego przepisu art. 174 § 1 nie stosuje się. Natomiast zgodnie z brzmieniem z art.
obowiązującym do 20 marca 2015r., stroną w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych był 1) ubezpieczony, 2) inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, 3) organ rentowy oraz 4) zainteresowany. Jeżeli chodzi o definicję zainteresowanego znowelizowany przepis art.
nie wprowadził żadnej zmiany, pozostawiając zapis, iż zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast zdanie drugie § 2 tego artykułu (w poprzednim jego brzmieniu) zobowiązywało Sąd do wezwania takiej osoby do udziału w sprawie jeżeli nie brała udziału w postępowaniu przed organem rentowym. Nie ulega więc wątpliwości, iż taki zainteresowany, bez względu na jego dalszą aktywność w procesie, posiadał status strony postępowania ze wszystkim tego konsekwencjami. Zmiana powołanego przepisu polega więc na poszerzeniu kręgu osób mogących posiadać status strony o osobę odwołującą się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz o wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności , a także na nowym uregulowaniu w § 2 i 3 tego artykułu sposobu i terminu w jakim zainteresowany może przystąpić do sprawy. Rodzaje stron, które winy brać udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji uwarunkowany jest przede wszystkim przedmiotem tego postępowania, wyznaczonym przez treść zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji tej ustalono przede wszystkim, że M. B.
zdanie drugie, w brzmieniu obowiązującym w trakcie postępowania przed sądem pierwszej instancji. W sprawie podstawowe znaczenie miało bowiem prawidłowe ustalenie kręgu podmiotów będących stronami postępowania, gdyż brak udziału takiej strony, a w szczególności niewezwanie zainteresowanego do udziału w sprawie, skutkuje nieważnością postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.) Identyfikując strony w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych należy zwrócić uwagę, iż legalną definicję ubezpieczonego zawiera art. 476 § 5 pkt 2 k.p.c. , w świetle którego ubezpieczonym jest osoba ubiegająca się o świadczenie z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia rodzinnego albo o emeryturę lub rentę; ubiegająca się o ustalenie istnienia bądź nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, jego zakresu lub wymiaru składki z tego tytułu, ubiegająca się o świadczenia w sprawach należących do właściwości ZUS oraz ubiegająca się o odszkodowanie przysługujące w razie wypadku i choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub w Służbie Więziennej . Ubezpieczony staje się stroną postępowania wówczas, gdy jako wnioskodawca ubiega się o świadczenie lub żąda ustalenia prawa. Jest nim ten, kto występował o wydanie decyzji, a więc swoim wnioskiem spowodował wydanie decyzji organu rentowego. Nie jest natomiast ubezpieczonym w rozumieniu art. 476 § 5 pkt 2 k.p.c. (ubiegającym się o świadczenie lub ustalenie, czyli wnioskodawcą) podmiot, który nie wystąpił z wnioskiem i nie brał udziału w postępowaniu przed organem rentowym. Podmiot taki jest jednak stroną postępowania przed sądem jako "inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja". Jest to osoba, wobec której organ rentowy wydał decyzję, działając bez jej wniosku (z urzędu, w wyniku kontroli uprawnień). Ubezpieczonego (wnioskodawcę, czyli osobę ubiegającą się oświadczenie lub ustalenie) oraz "inną osobę, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja" łączy to, że podmioty te są z reguły wymienione w decyzji, jako strony postępowania przed organem ubezpieczeń społecznych (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1999 r., II UKN 52/99, OSNAPiUS 2000 Nr 22, poz. 826). Ubezpieczony oraz osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja są zatem stronami postępowania sądowego bez potrzeby dokonania przez sąd jakiejkolwiek szczególnej czynności procesowej, czyli zbędne jest wydawanie wobec nich jakiegokolwiek postanowienia o wezwaniu do udziału w sprawie ( obecnie zawiadomienie). Zainteresowanym jest natomiast podmiot, który w odróżnieniu od ubezpieczonego oraz innej osoby, której praw i obowiązków dotyczy decyzja, z zasady nie jest uczestnikiem postępowania przed organem rentowym oraz nie jest adresatem decyzji w tym znaczeniu, że najczęściej nie jest wymieniony w tej decyzji. Mimo to, decyzja ta – chociaż skierowana do innych podmiotów - swoją treścią wpływa na prawa i obowiązki zainteresowanego, w taki sposób, że ma on interes w uzyskaniu konkretnego rozstrzygnięcia sądu. Zatem o tym czy określonemu podmiotowi przysługuje status zainteresowanego nie decyduje subiektywne przekonanie pozostałych stron lub sądu, ale czynnik obiektywny wyrażający w tym, że ze względu na określony przedmiot postępowania, prawa i obowiązki danego podmiotu ( zainteresowanego) zależą od rozstrzygnięcia w danej sprawie. Chodzi o sytuację, w której wynik sprawy przed sądem może dotykać bezpośrednio podmiotu, której nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki SN z dnia 28 kwietnia 2005r. I Uk 236/04 OSNP 2006, nr 1-2 oraz z dnia 28 sierpnia 2014r. II UK 539/13 Lex 1511199). Najczęściej interes prawny zainteresowanego jest bezpośrednio związany z wynikiem postępowania dla jednej ze stron. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja ustalająca podleganie M. B.
k.p.c.) w sprawie, w której sąd rozpoznał odwołanie wniesione przez ten drugi podmiot, który zaprzeczał, powołując się właśnie na instytucję z art. 23 1 k.p. , iż nadal w spornym okresie pozostawał pracodawcą i w konsekwencji pełnił rolę płatnika składek (art. 4 pkt 2 lit a ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych Dz.U.2015.121.). U podstaw wydania zaskarżonej decyzji , która określała J. S.
w związku z art.
zdanie drugie k.p.c.) powoduje nieważność postępowania polegającą na pozbawieniu możności obrony praw - art. 379 pkt 5 w związku z art.
W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalone jest bowiem stanowisko, że nieważność postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony swych praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. zachodzi wówczas, gdy strona procesu, wbrew swojej woli zostaje faktycznie pozbawiona możliwości działania (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 czerwca 1961r., III CR 953/60, Nowe Prawo z 1963r. nr1, str.117; z dnia 20 stycznia 1966r., II PR 371/65, OSNCP 1966/10/172; z dnia 13 czerwca 2002r., V CKN 1057/00, LEX nr 55517 i z dnia 10 lipca 2002r., II CKN 822/00, LEX nr 55519.) Mimo pewnych pojawiających się w piśmiennictwie wątpliwości, w których ponoszono argument, iż pozbawienie możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) musi dotyczyć strony a więc osoby uczestniczącej już w procesie, a nie osoby, która dopiero powinna stać się stroną ( por. J. Gudowski Przegląd Orzecznictwa PS 2001nr 4 s11, KPC Komentarz 2013 r. red. A.Góra - Błaszczykowska t. 6 do art.
k.p.c) Sąd Najwyższy nadal konsekwentnie podtrzymuje dotychczasowe stanowisko ( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1998 r., III ZP 20/98, LexPolonica nr 332440, OSNAPiUS 1998, Nr 23, poz. 690, a także wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 października 1996 r., II URN 36/96, , OSNP 1997, Nr 9, poz. 156, i z dnia 8 grudnia 2000 r., II UKN 128/00, , OSNP 2002, Nr 15, poz. 368), że jeżeli dana osoba posiada status zainteresowanego ze względu na przedmiot określonego postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, to niewezwanie jej przez sąd do udziału w postępowaniu w charakterze strony (art.
w związku z art.
zdanie drugie k.p.c.) powoduje nieważność postępowania polegającą na pozbawieniu możności obrony praw - art. 379 pkt 5 w związku z art.
( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2015 r. I UK 373/14 LEX nr 1771398 ) . Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje konsekwentne w tej materii stanowisko Sądu Najwyższego. Reasumując, w przedmiotowej sprawie, nieważność postępowania zachodzi w związku z tym, że Sąd Okręgowy nie wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanej (...) Spółki z o.o. z siedzibą we W. , pozbawiając ten podmiot możności obrony swych praw, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, zniesieniem postępowania przed sądem pierwszej instancji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kielcach. W związku z powyższym bezprzedmiotowe stało się na tym etapie prowadzenie rozważań przez sąd drugiej instancji w zakresie zarzutów podniesionych w apelacji. Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd Okręgowy zobowiązany będzie zastosować wobec zainteresowanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W. powołany przepis art.
, uwzględniając jednak jego aktualne brzmienie, bowiem ustawa nowelizująca z dnia 15 stycznia 2015r. zasadniczo nie zawiera przepisów przejściowych ( poza art. 10 ust 2 tej ustawy dotyczącego zdania czwartego tego przepisu), zaś w procedurze cywilnej obowiązuje zasada bezpośredniego działania norm procesowych (por. art. XV § 1 i art. XVI §1 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1994 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. Nr 43, poz. 297 ze zm.). W piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że ze względu na brak w polskim ustawodawstwie kodeksu prawa międzyczasowego, w przepisach międzyczasowych Kodeksu postępowania cywilnego należy dopatrywać się ogólnych reguł prawa intertemporalnego w dziedzinie prawa procesowego, zwłaszcza wówczas, gdy wprowadzając konkretne zmiany, ustawodawca nie dostarcza dyrektyw w tym zakresie (por. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53 i uchwały z dnia 8 kwietnia 1986 r., III CZP 13/86, OSNCP 1987, nr 2-3, poz. 31, wyrok SN z dnia 9 lipca 2003r. IV CKN 320/01 LEX nr 146442). Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na zasadzie art. 386 §2 k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.