Sygn. akt III AUa 1878/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 sierpnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Dorota Goss-Kokot Sędziowie: SSA Iwona Niewiadowska-Patzer SSA Marta Sawińska (spr.) Protokolant: insp.ds.biurowości Krystyna Kałużna po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. w Poznaniu sprawy J. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. o wysokość emerytury na skutek apelacji J. T. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2014 r. sygn. akt VII U 515/13 oddala apelację. SSA Marta Sawińska SSA Dorota Goss-Kokot SSA Iwona Niewiadowska-Patzer UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23 listopada 2012 roku, znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 września 2012 roku, przyznał J. T. emeryturę od 1 września 2012 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Od powyższej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu i w formie prawem przewidzianej, odwołanie złożył J. T.. Wnioskodawca podniósł, że jego ogólny staż pracy wynosi 42 lata i 3 miesiące i organ rentowy w sposób błędny ustalił wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez niego w latach 1970-1990, w szczególności błędnie obliczył wysokość wynagrodzenia uzyskiwana przez niego w trakcie kontraktu, który trwał od 1973 r. do 1977 r. W odpowiedzi na odwołanie pozwany - Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie VII U 515/13 wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 r. w punkcie I wyroku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu J. T. prawo do ustalenia emerytury od 1 września 2012 roku przy uwzględnieniu w stażu pracy dodatkowo, jako okresów składkowych 1) okresu od 1 października 1977 roku do 30 listopada 1977 roku z wynagrodzeniem obliczonym na podstawie świadectwa pracy z dnia 30 listopada 1977 roku, 2) okresu od 1 stycznia 1978 roku do 28 lutego 1979 roku z wynagrodzeniem ustalonym na podstawie przedłożonych angaży, 3) okresu od 1 czerwca 1980 roku do 27 grudnia 1980 roku z obowiązującym w tym okresie wynagrodzeniem minimalnym, 4) okresu od 1 maja 1982 roku do 18 lutego 1983 roku z wynagrodzeniem ustalonym na podstawie przedłożonych angaży, 5) okresu od 16 marca 1983 roku do 4 listopada 1985 roku z obowiązującym w tym okresie wynagrodzeniem minimalnym, w punkcie II wyroku wskazał, że w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Wnioskodawca J. T. urodził się w dniu (...). W dniu 12 września 2012 roku wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę. Do wniosku wnioskodawca załączył świadectwo pracy z dnia 10 października 1990 roku na okoliczność, iż w okresie od 1 czerwca 1970 roku do 30 września 1990 roku był zatrudniony w Biurze (...) w P.. W ww. okresie wnioskodawca zajmował stanowiska: stażysty – asystenta projektanta, asystenta – starszego asystenta, projektanta, a ostatnio starszego projektanta, na którym otrzymywał wynagrodzenie płatne miesięcznie w wysokości – wynagrodzenie podstawowe 317 000 zł + premia regulaminowa + dodatek stażowy 20 % - łącznie wynagrodzenie miesięczne 808 350 zł, dziennie 32 334 zł. Wnioskodawca pracował poza granicami kraju: - A. firma (...) od 1 lutego 1973 roku do 31 marca 1985 roku, samodzielny projektant – konstruktor, - N. firma (...) od 16 marca 1983 roku do 6 listopada 1985 roku – starszy projektant – kierownik grupy projektowej. Wnioskodawca przedłożył uwierzytelnione roczne karty wynagrodzeń za lata 1977, 1979 - 1982, 1986 – 1990. W przejętej przez (...) spółka z o. o. dokumentacji, wchodzącej w skład Zakładów (...) w P. ( (...) P. przekształcona w (...) Z. (...) przekształcona w Zakłady (...) w P.), nie stwierdzono obecności rocznych kart wynagrodzeń za lata 1970 – 1976, 1978, 1983 – 1985 oraz kart zasiłkowych wystawionych na nazwisko wnioskodawcy. Wnioskodawca przedłożył także opinię z dnia 27 maja 1980 roku wystawioną przez Dyrektora Przedsiębiorstwa Zakłady (...) w P. na okoliczność, że w okresie od lutego 1973 roku do marca 1977 roku pracował w ramach kontraktu (...) w Biurze Konstrukcyjnym firmy (...) A.w W.. W okresie od 6 listopada 1990 roku do 14 sierpnia 1992 roku wnioskodawca był zarejestrowany w (...) Urzędzie Pracy w P. i pobrał zasiłek dla bezrobotnych w następującej wysokości: od 6 listopada do 31 grudnia 1990 roku – 1 056 244 zł,- od 1 stycznia do 31 grudnia 1991 roku – 7 081 047 zł, od 1 stycznia do 14 sierpnia 1992 roku – 6 129 950 zł brutto. Od 15 sierpnia 1992 roku wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Zaskarżoną decyzją ZUS przyznał wnioskodawcy emeryturę od dnia 1 września 2012 roku. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury zgodnie z art. 53 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1977 roku do 2011 roku (1977, 1979, 1980, 1981, 1986, 1987, 1988, 1989, 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011). Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 78,61 %. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 78,61 % przez kwotę bazową 2 974,69 zł wyniosła 2 338,40 zł. Do ustalenia wysokości emerytury Zakład uwzględnił okresy składkowe w wymiarze 36 lat 5 miesięcy i 25 dni, tj. 473 miesiące oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 5 lat 7 miesięcy i 18 dni, tj. 67 miesięcy. ZUS nie podjął wypłaty emerytury ustalonej w myśl art. 53, gdyż jej wysokość jest mniej korzystna od emerytury ustalonej na zasadach określonych w art. 26 ustawy emerytalnej. Podstawę obliczenia emerytury zgodnie z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składki i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę: - kwota składki zewidencjonowana na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 78 427,74 zł, - kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 358 875,12 zł, - średnie dalsze trwanie życia wynosi 207,00 miesięcy, - wyliczona kwota emerytury wynosi 2 112,57 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej: (78 427,74 + 358 875,12)/207,00 = 2 112,57 zł. Jednocześnie organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy następujących okresów: - od 1 października 1977 roku do 30 listopada 1977 roku, ponieważ wnioskodawca w tym okresie przebywał na urlopie bezpłatnym (zgodnie z zapisem w karcie wynagrodzeń), - od 1 stycznia 1978 roku do 31 grudnia 1978 roku z powodu braku kart wynagrodzeń, - od 1 stycznia 1979 roku do 28 lutego 1979 roku, ponieważ wnioskodawca w tym okresie nie otrzymał wynagrodzenia, - od 1 czerwca 1980 roku do 11 stycznia 1981 roku, ponieważ wnioskodawca w tym okresie przebywał na urlopie bezpłatnym (zgodnie z zapisem w karcie wynagrodzeń), - od 1 maja 1982 roku do 31 grudnia 1982 roku, ponieważ wnioskodawca w tym okresie nie otrzymał wynagrodzenia, - od 1 stycznia 1983 roku do 31 grudnia 1985 roku z powodu braku kart wynagrodzeń. Wnioskodawca nie posiada w legitymacji ubezpieczeniowej wpisów dotyczących wysokości zarobków osiągniętych w okresie od 1 czerwca 1970 roku do 30 września 1990. Wnioskodawca został zatrudniony od 1 czerwca 1970 roku w Przedsiębiorstwie (...) P. na podstawie umowy o pracę na czas odbycia wstępnego stażu pracy i powierzono mu obowiązki stażysty na stanowisku asystenta projektanta w (...) z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 1 500 zł + premia do 25 % (umowa o pracę z dnia 6 czerwca 1970 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). Z dniem 1 czerwca 1971 roku powierzono wnioskodawcy w związku z zakończeniem stażu pracy obowiązki asystenta projektanta i przyznano uposażenie w wysokości 2 400 zł miesięcznie + premia według regulaminu premiowania (angaż z dnia 23 lipca 1971 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). Od lutego 1973 roku do marca 1977 roku wnioskodawca pracował za granicą w Biurze Konstrukcyjnym firmy (...) w W.. Z dniem 12 września 1977 roku powierzono wnioskodawcy stanowisko projektanta, przyznając mu jednocześnie od dnia 1 stycznia 1977 roku płacę zasadniczą w wysokości 4 000 zł miesięcznie i prawo do premii według obowiązującego regulaminu premiowania wpłacaną kwartalnie (angaż z dnia 12 września 1977 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). W okresie od 1 października 1977 roku do 30 listopada 1977 roku wnioskodawca wraz z J. G. i J. K. był zatrudniony w Zakładach (...) w K. Pracowni (...) z siedzibą w P. w celu opracowania projektu „ Studium (...) w P.” dla Zakładu (...). Był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku projektanta, na którym otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 4 600,00 zł + 5 % dodatku za wysługę lat + premia zgodna z regulaminem (świadectwo pracy z dnia 30 listopada 1977 roku). Od dnia 1 grudnia 1977 roku wnioskodawca podjął pracę na stanowisku projektanta z wynagrodzeniem 4 000 zł miesięcznie i prawem do premii według obowiązującego regulaminu premiowania wpłacaną kwartalnie (pismo z dnia 5 grudnia 1977 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). W okresie od 1 stycznia 1978 roku do 28 lutego 1979 roku wnioskodawca pracował w Pracowni (...) Pracowni (...) zajmując się opracowaniem projektów automatyki dla E. C. i elektrowni (...) w Czechosłowacji. Z dniem 1 października 1978 roku przyznano wnioskodawcy zatrudnionemu w (...) uposażenie miesięczne w wysokości 4 300 zł + premia według regulaminu premiowania w (...) (angaż z 14 października 1978 roku – przyznanie wyższego wynagrodzenia). Z dniem 1 marca 1979 roku powierzono wnioskodawcy obowiązki głównego projektanta w Pracowni (...) i przyznano mu wynagrodzenie miesięczne w wysokości 5 000 zł + dodatek funkcyjny w wysokości 1 000 zł miesięcznie (angaż – powołanie na wyższe stanowisko ze zmianą wynagrodzenia z dnia 26 lutego 1979 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). W okresie od 1 czerwca 1980 roku do 27 grudnia 1980 roku wnioskodawca pracował na budowie w A. - w firmie (...) w W.. Z dniem 12 stycznia 1981 roku przyznano wnioskodawcy wynagrodzenie według grupy 15, tj. w wysokości 5 500 zł wraz z dodatkiem funkcyjnym 1 000 zł (angaż – powołanie na wyższe stanowisko ze zmianą wynagrodzenia z dnia 12 stycznia 1981 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). Przed dniem zwolnienia wnioskodawca zajmował stanowisko głównego projektanta. Z dniem 1 kwietnia 1982 roku przyznano wnioskodawcy wynagrodzenie miesięczne w wysokości 6 000 zł + dodatek funkcyjny 1 000 zł + premia według regulaminu (...) średnia (angaż z dnia 1 kwietnia 1982 roku - przyznanie wyższego wynagrodzenia). Z dniem 1 maja 1982 roku przeniesiono wnioskodawcę z (...) Zakład (...) do (...) z zachowaniem dotychczasowego uposażenia. W rocznej karcie ewidencji obecności pracy za 1982 rok odnotowano, co do okresu od 1 maja do 31 grudnia, że od 14 września do 31 grudnia 1982 roku wnioskodawca korzystał ze zwolnienia lekarskiego. W okresie od 1 maja 1982 roku do 13 września 1982 roku wnioskodawca świadczył pracę, z tym, że w dniach 1 i 22 czerwca oraz od dnia 5 do dnia 9 lipca 1982 roku korzystał z urlopu wypoczynkowego. Wnioskodawca był niezdolny do pracy nieprzerwanie do 18 lutego 1983 roku, co odnotowano również w rocznej karcie ewidencji pracy za 1983 rok. Z dniem 1 sierpnia 1982 roku przyznano wnioskodawcy uposażenie zasadnicze w wysokości 7 000 zł + premia do 70 % (angaż z dnia 4 października 1982 roku - przyznanie wyższego wynagrodzenia). Z dniem 1 grudnia 1982 roku przyznano wnioskodawcy zajmującemu stanowisko starszego projektanta uposażenie zasadnicze w wysokości 7 700 zł + premia uznaniowa 55 % (angaż z dnia 21 grudnia 1982 roku - przyznanie wyższego wynagrodzenia). W dniu 4 marca 1983 roku zawarto między Zakładami (...) w P. a wnioskodawcą umowę o pracę na okres 12 miesięcy licząc od dnia podjęcia pracy w dniu 16 marca 1983 roku (...) B. na stanowisku starszego projektanta – kierownika grupy – projektowanie w Zakładach (...). Określono, że począwszy od dnia rozpoczęcia do dnia zakończenia pracy w (...) wnioskodawca będzie otrzymywał wynagrodzenie w następującej wysokości: wynagrodzenie walutowe w kwocie 1 770 (...) (...), wynagrodzenie złotowe w kwocie 4 200 zł. Od 1 stycznia 1984 roku przedłużono wnioskodawcy powyższą umowę o pracę do 30 czerwca 1984 roku. Wynagrodzenie złotowe pozostało bez zmian. Natomiast przyznano wnioskodawcy wynagrodzenie walutowe miesięczne w wysokości: część stała 1 415 M. (...), część ruchoma 355 M. (...), łącznie 1 770 M. (...) (aneks do umowy w aktach osobowych wnioskodawcy). Z dniem 1 sierpnia 1984 roku powierzono wnioskodawcy obowiązki głównego projektanta i przyznano wynagrodzenie dewizowe w wysokości 1 870 M. (...)+ dodatek funkcyjny w wysokości 170 M. (...) + wynagrodzenie w kraju 4 300 zł miesięcznie, część stała 1 360 (...) oraz część ruchoma 340 (...) (powołanie na wyższe stanowisko ze zmianą wynagrodzenia z dnia 5 października 1984 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). Z dniem 1 stycznia 1985 roku przyznano wnioskodawcy dodatek funkcyjny w wysokości 177 M. (...) (angaż z dnia 19 września 1985 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). Aneksem z dnia 14 sierpnia 1985 roku do umowy o pracę, przedłużono wnioskodawcy umowę o pracę na budowie w (...) do 30 września 1985 roku. Wynagrodzenie złotowe pozostało bez zmian. Natomiast od 1 lipca 1985 roku przyznano wnioskodawcy wynagrodzenie walutowe miesięczne w wysokości: część stała 1 440 (...), część ruchoma 360 (...), dodatek funkcyjny 180 (...), wynagrodzenie łącznie 1 980,00 (...) Pismem z dnia 17 października 1985 roku wnioskodawca wystąpił do pracodawcy – Dyrektora Naczelnego (...) z wnioskiem o udzielenie urlopu bezpłatnego w okresie od 5 listopada 1985 roku do 3 stycznia 1986 roku w związku z wyjazdem na wyprawę w Himalaje. Jednocześnie w ww. piśmie wskazał, że „urlop dewizowy” przysługujący mu po zakończeniu kontraktu zakończy w dniu 4 listopada 1985 roku. Pracodawca udzielił wnioskodawcy urlopu bezpłatnego zgodnie z żądaniem, tj. w okresie od 5 listopada 1985 roku do 3 stycznia 1986 roku. Przed rozpoczęciem pracy w (...) wnioskodawca pracował w pionie (...) w dziale (...) (wniosek wnioskodawcy z dnia 10 października 1985 roku w aktach osobowych wnioskodawcy). Świadek J. S. ur. (...) był zatrudniony w (...) S.A. z siedzibą w P. w okresie od 16 maja 1970 roku do 31 maja 2002 roku w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach: asystenta projektanta, Kierownika Pracowni Zespołu (...), Kierownika Pracowni, starszego projektanta (świadectwo pracy z dnia 31 maja 2002 roku). Od 17 grudnia 2011 roku świadek ma prawo do emerytury (decyzja z dnia 13 stycznia 2012 roku). Do wniosku o emeryturę świadek załączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku ZUS Rp-7 z dnia 21 maja 2002 roku, w którym wykazano zarobki za lata 1970-2002. J. S. nie był kierowany do pracy za granicę. Sąd Okręgowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy wskazał dokładnie na podstawie, jakich dokumentów ustalił stan faktyczny - którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił tego przymiotu. Sąd Okręgowy dał w całości wiarę zeznaniom J. K. i A. D., a jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia w sprawie uznał zeznania A. P.. Jedynie w części Sąd dał wiarę natomiast zeznaniom wnioskodawcy oraz J. S.. Zeznania wnioskodawcy Sąd uznał za wiarygodne, co do tego, że w okresie od 1 stycznia 1978 roku do 28 lutego 1979 roku pracował on w Pracowni (...) nad opracowaniem projektów automatyki dla E. C. i elektrowni (...) w Czechosłowacji oraz że w okresie od 1 czerwca 1980 roku do 27 grudnia 1980 roku pracował na budowie w Austrii. Sąd wskazał jednak, że w sprawie brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających okres od 28 grudnia 1980 roku do 11 stycznia 1981 roku, zatem niemożliwym było w ocenie Sądu Okręgowego uznanie tego okresu za okres podlegający wliczeniu do stażu pracy wnioskodawcy. W dalszej kolejności Sąd Okręgowy wskazał, że dał wiarę zeznaniom wnioskodawcy, że w 1982 roku korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Jednakże, co wynika z rocznych kart ewidencji obecności w pracy za 1982 rok i 1983 rok, znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy, wnioskodawca korzystał ze zwolnienia lekarskiego poczynając od 14 września 1982 roku aż do 18 lutego 1983 roku, a nie od przełomu maja/ czerwca 1982 roku. Natomiast w okresie od 1 maja 1982 roku do 13 września 1982 roku wnioskodawca świadczył pracę. Tym samym Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawcy, że już od stycznia 1983 roku przebywał na kontrakcie w (...). Mając na uwadze treść dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych wnioskodawcy, Sąd Okręgowy uznał również, że w okresie od 16 marca 1983 roku do 4 listopada 1985 roku wnioskodawca pracował za granicą w grupie projektantów w Zakładach (...) w B., po czym od dnia 5 listopada 1985 roku do dnia 3 stycznia 1986 roku korzystał z urlopu bezpłatnego. W ocenie Sądu treść świadectwa pracy z dnia 10 października 1990 roku wskazuje, że macierzysty zakład pracy udzielił wnioskodawcy urlopu bezpłatnego na okres skierowania do pracy za granicę w celu realizacji budownictwa eksportowego do 6 listopada 1985 roku, a nie do 30 września 1985 roku. W sprawie, w ocenie Sądu Okręgowego brak jest niewątpliwych danych za okres od 19 lutego 1983 roku do 15 marca 1983 roku, mimo, że w rocznej karcie ewidencji obecności w pracy za 1983 rok nie odnotowano za ten okres nieobecności wnioskodawcy w pracy. Brak tez jest innych dokumentów, pozwalających poczynić pewne ustalenia, co do okresu od 19 lutego 1983 roku do 15 marca 1983 roku i tym samym niemożliwym było uznanie tego okresu za okres podlegający wliczeniu do stażu pracy wnioskodawcy. Mając na uwadze dokonane ustalenia, Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie J. T. należało częściowo uzasadnić. Poza sporem w sprawie pozostawało to, że wnioskodawca spełnił warunki określone w art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu nabycia prawa do emerytury t.j. Dz. U. z 2009 roku Nr 153, poz. 1227- dalej ustawa emerytalna), albowiem J. T. osiągnął wiek emerytalny ((...) lat ukończył w dniu (...) r.) i legitymuje się, co najmniej 25 letnim okresem składkowym i nieskładkowym. W ocenie Sądu Okręgowego organ rentowy obliczył wysokość świadczenia odwołującego na podstawie art. 53 i 26 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i nie podjął wypłaty emerytury ustalonej w myśl art. 53, gdyż jej wysokość jest mniej korzystna od emerytury ustalonej na zasadach określonych w art. 26 ustawy emerytalnej. W dalszej kolejności Sąd Okręgowy zacytował treść przepisów określających zasady na podstawie, których oblicza się wysokość emerytury, tj. art. 15 ust. 1-5 w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 25 ust. 1 w zw. z art. 174 ust. 1-3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy wskazał także, że do właściwego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie istotne były również unormowania obowiązujące w czasie realizacji przez wnioskodawcę zatrudnienia na budowach eksportowych w Austrii w 1980 roku i w NRD w latach 1983 – 1985, a więc art. 298 kp – nieobowiązujący od dnia 1 stycznia 2004 roku, w którym Rada Ministrów została upoważniona do określenia niektórych praw i obowiązków pracowników zatrudnionych przez polskie przedsiębiorstwa za granicą, przez ustanowienie między innymi niezbędnych odstępstw od przepisów Kodeksu pracy w zakresie czasu pracy i wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, oraz – wydane w wykonaniu tej delegacji rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 roku w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (dwukrotnie opublikowane w jednolitym tekście: Dz. U. z 1986 roku Nr 19, poz. 101 i Dz. U. z 1990 roku Nr 44, poz. 259). Sąd Okręgowy zacytował treść przepisów w oparciu, o które, zgodnie z tym rozporządzeniem w okresie od 1.11.1975 r. do 31.12.1981 r. oraz w okresie od 28.12.1984 r. do 30.01.1986 r. ustalane były zasady delegowania pracowników do pracy za granicę. Mając na względzie cytowane przepisy, Sąd Okręgowy stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie dał podstawy do uwzględnienia w stażu pracy wnioskodawcy dodatkowo, jako okresy składkowe: - okresu od 1 października 1977 roku do 30 listopada 1977 roku (wnioskodawca był wówczas zatrudniony w Zakładach (...) w K. (...) z siedzibą w P.), - okresu od 1 stycznia 1978 roku do 28 lutego 1979 roku (wnioskodawca pracował wówczas w Pracowni (...) (...) - okresu od 1 czerwca 1980 roku do 27 grudnia 1980 roku (wnioskodawca był zatrudniony za granicą w Austrii - w firmie (...) w W.), - okresu od 1 maja 1982 roku do 18 lutego 1983 roku: w okresie od 1 maja 1982 roku do 13 września 1982 roku (wnioskodawca świadczył pracę, po czym od dnia 14 września 1982 roku do 18 lutego 1983 roku był niezdolny do pracy), - okresu od 16 marca 1983 roku do 4 listopada 1985 roku (wnioskodawca był zatrudniony za granicą w (...) w Zakładach (...) w B.). Wnioskodawca w okresie od 1 czerwca 1980 roku do 27 grudnia 1980 roku i od 16 marca 1983 roku do 4 listopada 1985 roku został oddelegowany z macierzystego zakładu pracy do wykonywania pracy za granicą na budowach eksportowych w (...) i (...). W tym czasie pracodawca udzielał mu urlopu bezpłatnego, który jak stanowi § 3 ust. 4 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 1974 roku wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Powyższe oznacza, że w czasie pracy na kontrakcie w (...) i (...) wnioskodawca pozostawał de facto w dwóch stosunkach pracy, tj. pierwszy wynikał z umowy o pracę zawartej z macierzystym zakładem pracy, drugi natomiast z terminowego kontraktu zawartego z jednostką kierującą do pracy za granicą. Sąd Okręgowy wskazał natomiast, że nie uwzględnił do stażu pracy okresów: - od 28 grudnia 1980 roku do 11 stycznia 1981 rok i od 19 lutego 1983 roku do 15 marca 1983 roku, albowiem w sprawie brak było dokumentów, pozwalających poczynić pewne ustalenia, co do tych okresów, tym samym niemożliwym było uznanie tych okresów za okresy podlegające wliczeniu do stażu pracy wnioskodawcy. - od 5 listopada 1985 roku do 31 grudnia 1985 roku, bowiem okres urlopu bezpłatnego nie jest wymieniony ani w art. 6 ustawy, jako okres składkowy, ani w art. 7 ustawy, jako okres nieskładkowy. Nadto urlop ten, co jednoznacznie wynika z dokumentów opisanych wyżej nie był urlopem bezpłatnym udzielonym na okres skierowania do pracy za granicą. Sąd Okręgowy wskazał także, że nie miał podstaw do przyjęcia, tak jak domagał się tego wnioskodawca, aby za okres od 1970 roku do 1990 roku, w tym za okres kontraktu od 1973 roku do 1977 roku, przy ustalaniu wysokości podstawy wymiaru składek (wysokości zarobków odwołującego) przyjąć zarobki „porównanego” pracownika w kraju – J. S., który przebył podobną drogę zawodową jak on. W ocenie Sądu było to niemożliwe z uwagi na treść § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (t.j. Dz. U. z 1989 roku Nr 11, poz. 63 ze zm.). J. S. musiałby być w kraju zatrudniony w takim samym lub podobnym charakterze, w jakim był zatrudniony wnioskodawca przed wyjazdem za granicę. Spełnienia tej przesłanki w ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca jednak nie wykazał. Sąd Okręgowy stwierdził, że w świetle dowodów zebranych w sprawie uznać należy, że J. S. nie był zatrudniony w takim samym charakterze, co wnioskodawca. Świadczą o tym dokumenty zebrane w aktach organu rentowego (m.in. świadectwa pracy), jak i w aktach osobowych wnioskodawcy i J. S.. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy stwierdził, że wniosek J. T. o ustalenie podstawy wymiaru emerytury przy uwzględnieniu wynagrodzeń zastępczych osiągniętych przez J. S. w okresach, w jakich wnioskodawca pracował za granicą jest błędny. Reasumując Sąd Okręgowy podkreślił, że nie ma prawnej możliwości uwzględnienia w podstawie wymiaru świadczenia należności otrzymywanych przez wnioskodawcę w okresie ubezpieczenia przebytym za granicą, przy braku zapłaty składki na ubezpieczenia społeczne w Polsce. W konsekwencji, mając na uwadze treść art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej, Sąd uznał, że do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego należy przyjąć za okresy od 1 czerwca 1980 roku do 27 grudnia 1980 roku i od 16 marca 1983 roku do 4 listopada 1985 roku z uwagi na brak wynagrodzeń zastępczych obowiązujące w tych okresach wynagrodzenie minimalne. Natomiast do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego należy przyjąć za okresy: - od 1 października 1977 roku do 30 listopada 1977 roku wynagrodzenie obliczone na podstawie świadectwa pracy z dnia 30 listopada 1977 roku, tj. wynagrodzenie w wysokości 4 600 zł, - od 1 stycznia 1978 roku do 28 lutego 1979 roku wynagrodzenie ustalone na podstawie przedłożonych angaży, tj. od 1 stycznia 1978 roku wynagrodzenie w wysokości 4 000 zł, od 1 października 1978 roku wynagrodzenie w wysokości 4 300 zł, - od 1 maja 1982 roku do 18 lutego 1983 roku wynagrodzenie ustalone na podstawie przedłożonych angaży, tj. od 1 maja 1982 roku wynagrodzenie w wysokości 6 000 zł oraz dodatek funkcyjny 1 000 zł, od 1 sierpnia 1982 roku wynagrodzenie w wysokości 7 000 zł, od 1 grudnia 1982 roku wynagrodzenie w wysokości 7 700 zł. W oparciu o powyższe rozważania prawne i faktyczne oraz na podstawie zacytowanych w uzasadnieniu przepisów prawa materialnego oraz art. 477 14§ 2 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał, że należało zmienić treść zaskarżonej decyzji w części, o czym orzeczono jak w pkt I ppkt 1, 2, 3, 4 i 5. Natomiast w pozostałym zakresie odwołanie J. T. na podstawie art. 477 14 § 1 kpc podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł odwołujący J. T. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu: - naruszenie prawa materialnego w postaci § 10 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytury i rent poprzez jego niezastosowanie, czego skutkiem jest nie uwzględnienie przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy w odniesieniu do okresów pracy za granicą, kwot wynagrodzenia otrzymywanych przez J. S., który był zatrudniony w kraju w podobnym charakterze, jak wnioskodawca. - naruszenie norm postępowania w postaci art. 233 § 1 k.p.c. poprzez swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.