Sygn. akt III AUa 80/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jacek Zajączkowski Sędziowie: SSA Mirosław Godlewski SSA Joanna Baranowska ( spr. ) Protokolant: st. sekr. sąd. Patrycja Stasiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. w Ł. sprawy J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury lub renty (z wyłączeniem rolników i służb mundurowych) na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt IV U 668/14 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 80/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11.07.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Odział w Ł. odmówił J. S. przyznania emerytury w oparciu o art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy argumentował, że osobie, której przyznano jakąkolwiek emeryturę obliczoną na dotychczasowych zasadach, nie przysługuje prawo do zastosowania art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS J. S. złożyła odwołanie wnosząc o zobowiązanie ZUS do wyliczenia emerytury na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, bowiem spełniła wszystkie warunki do wyliczenia korzystniejszej emerytury kapitałowej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania podtrzymując dotychczasową argumentację. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014r. w sprawie sygn.. akt IV U 668/14 Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do obliczenia wysokości emerytury na podstawie art. 26 w zw. Z art. 55 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następująco ustalonego przez Sąd pierwszej instancji bezspornego stanu faktycznego: J. S., ur. (...), wystąpiła z wnioskiem o emeryturę w dniu 06.03.1998r., po ukończeniu 55 lat. Decyzją z 16.03.1998r. ZUS przyznał J. S. prawo do emerytury od 01.03.1998r. Do ustalenia wysokości emerytury przyjęto 32 lata, 6 miesięcy okresów składkowych oraz 4 lata i 10 miesięcy okresów nieskładkowych. Do podstawy wymiaru przyjęto wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 9 lat kalendarzowych od 01.01.1989 – 31.12.1997; (...) wyniósł 250%. Po nabyciu prawa do emerytury ubezpieczona kontynuowała zatrudnienie w związku z czym kolejnymi decyzjami organ rentowy dokonywał przeliczenia świadczenia w związku ze zwiększaniem stażu ubezpieczeniowego . Po rozpoznaniu wniosku z 13.08.1999r., organ rentowy zawiesił wnioskodawczyni wypłatę emerytury z powodu osiągnięcia przychodu w kwocie przekraczającej 130% przeciętnego wynagrodzenia . Na podstawie składanych przez stronę wniosków, kolejnymi decyzjami organ rentowy dokonywał przeliczenia świadczenia. W dniu 02.03.2009r., J. S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne przeliczenie emerytury na podstawie art. 110 ustawy emerytalno – rentowej i podjęcie jej wypłaty od 01.03.2009r., w związku z wejściem w życie ustawy z 21.11.2008r. o emeryturach kapitałowych. Decyzją z dnia 26.03.2009r. organ rentowy ponownie ustalił wnioskodawczyni wysokość świadczenia oraz podjął wypłatę emerytury od 01.03.2009r. Do ustalenia podstawy wymiaru przyjęto wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych, tj. od 01.1991 – 12.2000; (...) wyniósł 263,58% i został ograniczony do 250%. Wysokość emerytury brutto wyniosła 4.466,19zł. Kolejnymi decyzjami organ rentowy dokonywał przeliczenia świadczenia w związku ze zwiększeniem stażu ubezpieczeniowego. W dniu 30.09.2011r. J. S. wystąpiła z wnioskiem o niezawieszanie emerytury w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z dniem 1.10.2011r. i przeliczenie świadczenia. Do wniosku załączyła świadectwo pracy z 30.09.2011r., kartę zasiłkową, Rp – 7, pismo z 3.09.2011r. w sprawie (...) . Decyzją z dnia 10.10.2011r., odmówiono J. S. przeliczenia emerytury z uwzględnieniem nowo wyliczonej podstawy wymiaru . W dniu 03.07.2014r. ubezpieczona wystąpiła z wnioskiem o obliczenie emerytury na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS . Decyzją z dnia 11.07.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Odział w Ł. odmówił wnioskodawczyni przyznania emerytury w oparciu o art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Od 01.09.2011r., wysokość emerytury wnioskodawczyni obliczonej na dotychczasowych zasadach wynosi 5040,56zł. brutto. Natomiast wysokość świadczenia obliczona na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS na dzień złożenia wniosku o jej przeliczenie, to jest na dzień 01.07.2013r. wynosiłaby 9.021,88zł. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne i poczynił następujące rozważania prawne: Zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009, Nr 153, poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu emerytury po dniu 31.12.2008r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53 tej ustawy. Cytowany przepis jest skierowany do osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949r., które po ukończeniu wieku emerytalnego osiągały po wejściu w życie ustawy z 1998r. o emeryturach i rentach z FUS na tyle wysokie zarobki, że ich emerytura obliczona na nowych zasadach będzie wyższa od obliczonej na podstawie art. 53 u.e.r.f.u.s. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, zdaniem Sądu Okręgowego, że odwołująca spełniła warunki do uzyskania emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, bowiem urodziła się przed 1.01.1949r., kontynuowała ubezpieczenie emerytalne i rentowe po osiągnięciu wieku emerytalnego, a z wnioskiem o przyznanie emerytury wystąpiła po dniu 31.12.2008r. Uprawnienie do przeliczenia emerytury na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 u.e.r.f.u.s. przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu przed dniem 31 grudnia 1948r., który wystąpił o emeryturę po dniu 31 grudnia 2008 r., niezależnie od tego czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę, czy nie. Sam fakt wcześniejszego złożenia wniosku o emeryturę nie może wpłynąć na uprawnienie tej grupy osób do uzyskania emerytury kapitałowej w wyniku rozszerzającej wykładni art. 55 u.e.r.f.u.s.(por. wyrok SA w Łodzi z 19.02.2014r., III AUa 703/13, wyrok SA w Rzeszowie z 9.07.2013r., III AUa 302/13, wyrok SA w Gdańsku z 18.03.2014r., III AUa 1223/13,). Sąd Okręgowy w pełni podzielł stanowisko SN wyrażone w wyroku z 4.07.2013r., (...) że ubezpieczony urodzony przed dniem 31 grudnia 1948r., który kontynuował ubezpieczenie i wystąpił o emeryturę po dniu 31 grudnia 2008 roku, ma prawo do jej wyliczenia na podstawie przepisu art. 26 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezależnie od tego, czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą. Emeryt pobierający emeryturę przyznaną i obliczoną niezgodnie z wnioskiem emerytalnym (wadliwie) na dotychczasowych zasadach (art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) nie traci prawa do ustalenia korzystniejszej wysokości emerytury kapitałowej ( art. 26 powyższej ustawy ), jeżeli kontynuuje ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a z wnioskiem o przyznanie emerytury obliczonej w systemie kapitałowym wystąpił po 31 grudnia 2008r. (art. 55 w związku z art. 114 ust.1 powołanej wyżej ustawy). Ustalenie zatem przez organ rentowy wysokości emerytury w zaniżonej wysokości na podstawie art. 27 w związku z art. 53 u.e.r.f.u.s. nie wyklucza ponownego ustalenia pobieranego świadczenia według korzystniejszej metody kapitałowej, jeżeli ubezpieczony ( także emeryt ) spełniał warunki do jej obliczenia zgodnie z art. 55 r.e.e.f.u.s. (por. wyrok SN z 4 września 2013r. II UK 23/13). Sąd Okręgowy podkreślił, że J. S. przy wniosku z dnia 2.03.2009r. wnosiła o ustalenie prawa do emerytury kapitałowej. Odmowna decyzja ZUS z 26.03.2009 r., której nie zaskarżyła, nie spowodowała utraty prawo do wyliczenia świadczenia na nowo przy zastosowaniu reguł wymienionych w art. 55 ustawy. Prawomocność wadliwej decyzji emerytalnej przyznającej zaniżone świadczenie, której osoba uprawniona nie zaskarżyła, nie wywołuje utraty prawa do zweryfikowania tego świadczenia w wysokości zgodnej z prawem, jeżeli organ rentowy wydaje kolejne decyzje w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości świadczenia. Ustalenie zatem przez organ rentowy wysokości emerytury w zaniżonej wysokości na podstawie art. 27 w zw. z art. 53 ustawy emerytalnej nie wyklucza ponownego ustalenia wysokości świadczenia według korzystniejszej metody kapitałowej, jeżeli ubezpieczony spełnia warunki do jej obliczenia zgodnie z art. 55 tej ustawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4.09.2013 r., II UK 23/13). W ocenie Sądu Okręgowego J. S. spełniła wszystkie przesłanki do wyliczenia wysokości emerytury w oparciu o art. 26 w zw. z art. 55 ustawy i emerytura obliczona na podstawie art. 26 ustawy będzie nadto wyższa od obliczonej na dotychczasowych zasadach zgodnie z art. 53 ustawy. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do obliczenia wysokości emerytury J. S. na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Apelację od powyższego orzeczenia złożył organ rentowy zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 26 w związku z art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Apelujący wniósł o zmianę wyroku w całości i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z treścią art. 55 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r. może być obliczona emerytura na podstawie art. 26 jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.