V RC 368/14

V RC 368/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 19 maja 2014r. N. Z. wniósł o obniżenie alimentów na małoletniego syna D. Z., lat 11 (ur. (...)) z kwoty 1.500zł do 900zł i o udzielenie zabezpieczenia do kwoty 1.000zł. W uzasadnieniu wskazał, że od dnia 14.11.2013r., tj. od daty wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny zmieniający wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 04.01.2013r. w sprawie XXIV C 137/10 o rozwód, nastąpiła zmiana stosunków związana z ponoszeniem przez powoda opłat związanych z mieszkaniem służbowym byłej żony – przedstawicielki małoletniego pozwanego, przy ul. (...) w W., w kwocie 516zł, którą to kwotę przelewa byłej żonie jako udział w kosztach utrzymania mieszkania. Wcześniej była żona K. C., choć nie mieszkała już w tym lokalu, to ponosiła całość opłat eksploatacyjnych tego lokalu, jako że lokal ten został jej przydzielony z Policji, gdzie pracowała. Nadto powód wskazał w uzasadnieniu pozwu, że przedstawicielka małoletniego pozwanego wiele rzekomych wydatków na dziecko, które deklarowała w sprawie o rozwód, nie czyni w praktyce (znacznie ogranicza dietę dziecka, sporadycznie kupuje odzież, nie chodzi z dzieckiem do teatru) i koszty realizacji potrzeb dziecka uległy obniżeniu do kwoty 1.521zł miesięcznie. Nadto powód wskazał, że organizuje synowi wakacje i wyjazdy i koszty te nie powinny być uwzględnione, jako że każda ze stron ponosi owe wydatki we własnym zakresie podczas wyjazdów z dzieckiem i przewiduje, że w wakacje 2014r. koszt ten będzie wynosił 8.000zł. Powód wskazał też, że przedstawicielka małoletniego pozwanego nadal zarabia o ok. 1.500zł więcej od powoda i to ona powinna być obciążona odpowiednio udziałem w kosztach utrzymania dziecka. Postanowieniem z dnia 27 maja 2014r. sąd oddalił wniosek o zabezpieczenie (k.13). W odpowiedzi na pozew z dnia 13.10.2014r. przedstawicielka K. C., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Wskazała, m.in. że od września 2010r. do listopada 2013r. ponosiła osobiście koszty utrzymania mieszkania, które nigdy nie było wspólne, że nie zamieszkiwała w tym lokalu (uciekła z domu z dzieckiem), a do tego dodatkowo pokrywała koszty związane z wynajmem mieszkania o pow. 40m 2, w którym mieszka z synem (ok. 2.000zł). Wskazała także, że powód wbrew temu co twierdzi, posiada środki finansowe, gdyż stać go na inicjowanie spraw sądowych, m.in. o podział majątku, o rozszerzenie kontaktów, zwroty za przegrane sprawy, nadto płaci 200zł za prywatny parking pod domem, a mógłby parkować za darmo na chodniku pod blokiem. Zaprzeczyła też twierdzeniom powoda o nieodpowiedniej diecie dla dziecka, braku zakupu nowych ubrań, wyjść do teatru z dzieckiem, czy kosztów utrzymania syna wskazanych przez powoda na kwotę 1.521zł; dodając że koszty utrzymania syna wzrosły w związku z naturalnym rozwojem dziecka. Podniosła też, że rozwód orzeczono z winy powoda. Pismem z dnia 4 marca 2015r. (k.146) powód rozszerzył powództwo poprzez obniżenie alimentów z kwoty 1.500zł do 800zł miesięcznie, uzasadniając stanowisko niższym wynagrodzeniem w 2014r. w porównaniu z rokiem 2013r., a także koniecznością ponoszenia obecnie całej opłaty czynszowej- czynszu odszkodowawczego z tytułu bezumownego zajmowania lokalu przy ul. (...) w W., gdyż była małżonka wypowiedziała stosunek najmu i dąży do zdania lokalu służbowego – stąd jego koszty utrzymania są znacznie wyższe niż były w trakcie wydawania wyroku o rozwód przez Sąd Okręgowy. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w dniu 5 marca 2015r. powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podtrzymał swoje stanowisko o obniżenie alimentów z kwoty 1.500zł do 800zł. Pełnomocnik strony pozwanej wniósł o oddalenie powództwa w całości. Sąd ustalił następujący stan faktyczny Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 04.01.2013r. w sprawie XXIV C 137/10 orzeczono rozwód z winy N. Z.. Udział pozwanego w kosztach utrzymania małoletniego określił w kwocie 1.500zł. Ustalił też kontakty, które zostały zmienione na skutek apelacji N. Z. wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14.11.2013r. N. Z. wnosił o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy żony. Apelując wyrok o rozwód wnosił, m.in. o ustalenie alimentów na syna D. Z. w kwocie 750zł, uznając że zasądzona kwota 1.500zł jest zbyt wygórowana, nieadekwatna do potrzeb małoletniego oraz zdolności zarobkowych pozwanego, które są niższe niż zdolności zarobkowe żony. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14.11.2013r. w sprawie I ACa 108/13 ustalił koszty utrzymania 9-letniego syna stron na kwotę 2.838,17zł (k.144). Sąd ten wskazał, że przy zarobkach N. Z. 4.500zł netto, kwota 1.500zł alimentów jest adekwatna do jego możliwości zarobkowych, przy czym nie ponosił on żadnych kosztów utrzymania lokalu, w którym mieszkał, może więc partycypować w kosztach utrzymania dziecka bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Małoletni pozwany był wówczas uczniem kl. II szkoły podstawowej. Jego matka K. Z. (po rozwodzie powróciła do nazwiska panieńskiego C.) w dacie orzekania rozwodu miała 36 lat, wykształcenie wyższe, była zatrudniona jako funkcjonariusz Policji w Komendzie Głównej Policji i zarabiała 5.700zł netto miesięcznie. Mieszkała z synem w wynajmowanym lokalu i równolegle najpierw w całości, potem w części partycypowała w kosztach utrzymania własnego mieszkania służbowego, w którym pozostał pozwany. N. Z. miał wówczas 48 lat, wykształcenie wyższe, był zatrudniony jako funkcjonariusz Straży Granicznej, z wynagrodzeniem 4.500zł. Aktualnie sytuacja stron jest następująca. Powód N. Z. nadal pracuje w Straży Granicznej, jako funkcjonariusz i w 2014r. jego dochód wyniósł wraz z dodatkami 61.391,64zł, co daje miesięcznie kwotę 5.116zł netto (zaświadczenie k.147). Miesięczne uposażenie powoda bez dodatków wynosi 5.653,40zł brutto, netto 4.631,59zł. Powód jest współwłaścicielem z rodzicami samochodu marki H. (...), rocznik 2012, zakupiony jako nowy w 2013r. Rodzice powoda posiadają jeszcze drugi samochód. Koszty użytkowania samochodu to 200zł parking, 200zł koszt paliwa. Lokal służbowy byłej żony o pow. 57m 2, w którym pozostał powód, został przekazany przez Komendanta Głównego Policji miastu stołecznemu W.. Pomimo wypowiedzenia umowy najmu tego lokalu przez byłą żonę, powód nie wyprowadził się stamtąd i zajmuje ten lokal bez tytułu prawnego i w marcu 2015r. zwrócił się do właściciela lokalu o umożliwienie bezumownego zajmowania lokalu z naliczeniem czynszu odszkodowawczego, który wynosi 1.047zł plus media, łącznie ok. 1.200zł miesięcznie. Powód jest jedynakiem. Jego rodzice mają dom na B. w W. o pow. 250m 2, gdzie powód ma swój pokój oraz posiadają dom w N., który zamierzają sprzedać. Powód ma też możliwość wystąpienia do Komendanta Straży Granicznej o przydział kwatery mieszkalnej. W toku jest postępowanie z wniosku powoda o podział majątku wspólnego, gdzie powód wnosi o ustalenie jego udziału w 98%w dwóch działkach . K. C. nadal pracuje jako funkcjonariusz Policji w Komendzie Głównej Policji i jej dochód w 2014r. wraz z dodatkami wyniósł 81.784,46zł, co daje miesięcznie kwotę 6.815zł netto (k.118). Od 2010r. użytkuje samochód przekazany przez rodziców, marki P. (...). W grudniu 2004r. zakupiła mieszkanie o pow. 57m 2, kredytowane w 80%, raty płatne przez 25 lat, wynoszą 2.165zł plus ok. 200zł ubezpieczenie, czynsz 600zł plus media, co łącznie daje kwotę 2.979,60zł. Od marca 2015r., po wypowiedzeniu umowy najmu lokalu przy ul. (...), nie uiszcza już części opłat za ten lokal. Małoletni pozwany D. Z. ma obecnie 11 lat i jest w kl. IV szkoły podstawowej. Koszt jego utrzymania matka określiła na kwotę 3.800 – 3.900zł miesięcznie (zestawienie wydatków k.31), tj. o kwotę 400 – 500zł więcej niż w czasie poprzedniego orzekania przez sąd. Przed Sądem Rejonowym dla Warszawy M. toczy się postępowanie z wniosku N. Z. o rozszerzenie kontaktów o sygn. V Nsm 656/

1. Sąd zważył co następuje Powództwo jest niezasadne i podlega oddaleniu w całości. Zgodnie z art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zdaniem Sądu Rejonowego zmiana taka nie nastąpiła. Powód nie wykazał, że istnieją okoliczności uniemożliwiające mu płacenie alimentów w dotychczasowej wysokości. Mija się z prawdą wskazując, że jego zarobki w 2014r. obniżyły się w porównaniu z 2013r., gdyż z zaświadczeń wynika, że są wyższe, uwzględniając dodatki do pensji. Sąd Apelacyjny, tak jak Sąd Okręgowy w sprawie o rozwód, ustalił kwotę 1.500zł alimentów od powoda przy dochodach pozwanego w kwocie 4.500zł netto. Obecnie dochody powoda wynoszą średnio z roku 2014r. - 5.116zł netto. Oczywistym jest, że powód po rozwodzie zaczął ponosić część opłat za lokal służbowy byłej żony w kwocie 516zł, co jednak nadal nie obciążało powoda ponad miarę, gdyż pozostawała mu kwota 3.100zł netto (5.116zł minus 1.500zł alimenty minus 516zł czynsz = 3.100zł). Obecnie powoda stać na płacenie czynszu odszkodowawczego za bezumowne korzystanie z lokalu o pow. 57m 2 przy ul. (...) w kwocie 1.200zł, choć posiada swój pokój w domu rodziców na B., czy też w domu w N., może też wystąpić o przydział kwatery do Komendanta Straży Granicznej. Powód nie podejmuje tych inicjatyw, licząc ciągle na możliwość pozostania w lokalu przy ul. (...), a przyszłościowo dokonania wykupu tego lokalu (za kwotę około 200.000zł). Zapewne dopóki sprawa związana z tym lokalem przy ul. (...) się nie wyjaśni, jak też nie zakończy się sprawa o podział majątku między byłymi małżonkami, powód pozostanie w tym lokalu. To wybór powoda i nie może skutecznie podnosić, że dodatkowy koszt czynszu odszkodowawczego podwyższa znacznie jego koszty, co miałoby skutkować obniżeniem alimentów na małoletniego pozwanego. Nawet jednak przy uwzględnieniu tych kosztów, po zapłacie kwoty 1.500zł alimentów i 1.200zł czynszu z mediami, pozostanie powodowi kwota 2.416zł miesięcznie (przy średniej wynagrodzenia z roku 2014zł – 5.116zł). Powód koncentruje się przede wszystkim na uzyskaniu dla siebie korzystnego rozstrzygnięcia kwestii mieszkaniowych kosztem potrzeb dziecka. Tymczasem będąc po rozwodzie, żyjąc samotnie, mógłby powrócić do domu rodzinnego na B. i jego koszty utrzymania w zakresie mieszkania byłyby znacznie niższe. Zresztą powód, widując się z synem, bardzo często spędza czas u swoich rodziców w domu na B.. Zauważyć należy też sprzeczność w zeznaniach powoda, gdzie z jednej strony wskazuje, że rodzice zamierzają sprzedać dom w N. z uwagi na trudności finansowe, z drugiej zaś strony w 2013r. kupują drugi nowy samochód marki H. (...), którego wartość ówcześnie wynosiła ok. 110.000zł. Nie są zatem wiarygodne zeznania powoda, że jego rodzice znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Pozostałe argumenty powoda związane z niższymi kosztami utrzymania syna i wyższym wynagrodzeniem byłej żony są jedynie polemiką z ustaleniami dokonanymi już przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny rozpoznający sprawę o rozwód. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że wraz z wiekiem dziecka, koszty utrzymania rosną. Małoletni pozwany ma obecnie 11 lat, jest w okresie intensywnego rozwoju i jego koszty utrzymania nie uległy obniżeniu w okresie
2. roku i
3. miesięcy od rozwodu rodziców. Wprawdzie K. C. nie wykazała, że koszty te wzrosły o 400 – 450zł od rozwodu, to powód nie wykazał że koszty te obniżyły się do kwoty 1.521zł. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z 14.11.2013r. w sprawie I ACa 107/13 szczegółowo wyliczył koszty utrzymania małoletniego syna stron, wskazując je na kwotę 2.838,17zł i nawet jeśli małoletni pozwany nie uczęszcza obecnie na zajęcia dodatkowe, to wzrosły inne koszty jego utrzymania związane z wyżywieniem, odzieżą, obuwiem i koszty te ostatecznie równoważą się. Powód w toku postępowania nie krył rozczarowania, skrzywdzenia przez sądy obu instancji co do orzeczonej kwoty alimentów w wysokości 1.500zł miesięcznie, jak też ustalenia kontaktów z synem na niezadowalającym poziomie. Wskazał, że w tej sprawie złożył też pismo do Ministra Sprawiedliwości. To samo dotyczy wyższego od powoda wynagrodzenia przedstawicielki małoletniego pozwanego, które było i jest wyższe od powoda, co też było uwzględniane przez sądy obu instancji w sprawie o rozwód. Tylko zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 kro może być podstawą obniżenia alimentów, nie zaś koszty utrzymania dziecka odmiennie wyliczone przez powoda aniżeli uczynił to sąd. K. C. obecnie ponosi wyższe koszty związane z utrzymaniem mieszkania z uwagi na kupno w grudniu 2014r. w kredycie mieszkania o pow. 57m 2, gdzie rata kredytu z opłatami eksploatacyjnymi wynosi 2.972,60zł, co również obciąża znacząco jej budżet. Jeśli w toczącym się postępowaniu z wniosku N. Z. o zmianę kontaktów przez ich rozszerzenie o sygn. akt V Nsm 656/14, sąd prawomocnym orzeczeniem znacząco rozszerzy kontakty ojca z małoletnim synem D. Z., ur. (...), to nie można wykluczyć, że nastąpi zmiana stosunków z art. 138 kro, która może uzasadniać zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości alimentów. Orzeczenie oparto o przepis art. 138 kro w związku z art. 133 § 1 i 135 § 1 kpc. O kosztach zwrotu K. C. kosztów zastępstwa procesowego orzeczono zgodnie z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Wartość przedmiotu sporu wynosi 8.400zł ( 700zł pomnożone przez 12 miesięcy). Koszty zastępstwa adwokackiego od wartości przedmiotu sporu od 5.000 do 10.000 zł wynoszą 1.200zł.