← Polska

VI U 122/15

Sygn. akt VI U 122/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Płocku VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Han

§ 1k.p.c.

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia. Na podstawie art.

§ 3k

.p.c., jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli więc odwołanie( skargę na bezczynność) wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ rentowy do wydania decyzji w określonym terminie. Zgodnie z tezą reprezentowaną w orzecznictwie, w postępowaniu cywilnym w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego jej treść wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sądu (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000, nr 15, poz. 601). Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. III AUa 3832/12, LEX nr 1428237 kognicja sądu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 477 9 i

k.p.c.) i w tym tylko zakresie podlega ono kontroli sądu zarówno pod względem formalnej, jak merytorycznej zasadności. Na podstawie art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13.10. (...). o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2015r. poz.121) zwanej dalej ustawą systemową Zakład wydaje decyzje m.in. w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, zaś od tych decyzji przysługuje odwołanie do sądu. Na podstawie art.83 ust.3 ustawy systemowej odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 10 1998 r. ustawy systemowej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu i rentowym podlega osoba prowadząca działalność gospodarczą. Z kolei z art. 13 pkt 4 powołanej ustawy wynika, że osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają tym ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. P. M. wniósł skargę na bezczynność organu rentowego w zakresie nierozpoznania wniosku o umorzenie składek na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność ( Dz. U. z 2012 r. poz. 1551). W ocenie Sądu doszło do bezczynności organu rentowego, który mając wiedzę o prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o podleganie ubezpieczeniom społecznym wnioskodawcy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie III AUa 1081/11, powinien wydać w terminie 2 miesięcy decyzję odpowiadającą na wniosek odwołującego. Nie było zasadne przedłużanie postępowania z powodu toczącego się innego postępowania sądowego po dacie wyroku z dnia 12 kwietnia 2012 r. W świetle art. 363 § 1 k.p.c. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Artykuł 363 § 1 k.p.c. rozróżnia w ramach zwykłych środków zaskarżenia: środki odwoławcze (apelacja i zażalenie) oraz inne środki zaskarżenia (np. sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty co do nakazu zapłaty, skarga na czynności komornika w postępowaniu egzekucyjnym). Kryterium podziału stanowi dewolutywność, co oznacza, że środek zaskarżenia podlega rozpoznaniu przez sąd wyższej instancji nad sądem, który wydał orzeczenie. Skarga o wznowienie postępowania nie mieści się katalogu środków odwoławczych i środków zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, prawomocne orzeczenie z dnia 12 kwietnia 2012 r. zakończyło postępowanie w sprawie zagadnienia prejudycjalnego. Toczące się w Sądzie Apelacyjnym w Łodzi postępowanie pod sygn. akt III AUa 1598/12 o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie III AUa 1081/11 nie uzasadniało dalszego zawieszania postępowania. W świetle art. 97§1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przepisie tym chodzi o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego jego zakończenia. Natomiast w trakcie postępowania została wydana decyzja z dnia 29 stycznia 2015 r. określająca warunki umorzeniu składek, która uwzględnia skargę odwołującego na bezczynność organu rentowego. W świetle art. 477 13§ 1 k.p.c. zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy. Wobec powyższego, w ocenie Sądu Okręgowego, zaszła podstawa do umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność organu rentowego, bowiem żądanie strony zostało uwzględnione. Odnośnie zarzutów do decyzji nr (...) z dnia 29 stycznia 2015 r., to nie podlegają one uwzględnieniu. Organ rentowy zasadnie przyjął okresy podlegania ubezpieczeniu, określając warunku umorzenia za okresy objęte decyzją. Natomiast wady decyzji administracyjnej zarzucone w odwołaniu, nie są przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd meriti podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11.09.2013 r., sygn. akt III AUa 209/13, LEX nr 1441510, zgodnie z którym: od momentu wniesienia odwołania do sądu rozpoznawana sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych staje się sprawą cywilną, podlegającą rozstrzygnięciu według reguł właściwych dla tej kategorii. Odwołanie pełni rolę pozwu. Jego zasadność ocenia się zatem na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Postępowanie sądowe, w tym w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się zatem na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. W postanowieniu z dnia 11 lutego 1999 r., II UKN 468/98 (OSNAPiUS 1999, nr 12, poz. 7, wkładka) Sąd Najwyższy również podkreślił, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych przepisy k.p.a. nie mają zastosowania, a zarzut ich naruszenia przez organ rentowy nie stanowi podstawy kasacyjnej. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art.

§1k.p.c.

oddalił odwołanie do decyzji nr (...) z dnia 29 stycznia 2015 r.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.