Sygn. akt VI1 U 359/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2015r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku Sekcja ds. Ubezpieczeń Społecznych w VI Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Ewa Dawidowska - Myszka Protokolant: stażysta Joanna Malek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy A. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o odszkodowanie z odwołania od decyzji z dnia 11 lutego 2014 r., znak (...) z udziałem strony zainteresowanej (...) Sp. z o.o. w G. 1. Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy A. G. prawo do jednorazowego odszkodowania w kwocie 1408 zł ( jeden tysiąc czterysta osiem złotych) tytułem 2 % uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy w dniu 18 listopada 2013r. 2. Zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. na rzecz wnioskodawcy A. G. kwotę 60 złotych( sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VI 1 U 359/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 lutego 2014 roku znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. G. przyznania prawa do odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że z protokołu ustalenia okoliczności wypadku przy pracy wynika jednoznacznie, że naruszone zostały przepisy BHP przez ubezpieczonego tj. w momencie „gdy A. G. zaczął ciągnąć lewą ręką blachę do przodu w miejscu zabronionym, gdzie nie wolno pracownikowi zbliżać rąk”. W związku z udowodnieniem, że ubezpieczony naruszył przepisy dotyczące ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek niedbalstwa, świadczenie mu nie przysługuje stosownie do art. 21 ustawy z dnia 30.10.202 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Od powyższej decyzji ubezpieczony A. G. wniósł odwołanie domagając się zmiany decyzji poprzez przyznanie mu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy. Wniósł również o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że do zaistnienia zdarzenia przyczynili się również przełożeni, którzy kazali rękoma ciągnąć blachę, a wałki umieszczono dopiero po wypadku tak, aby nie stwarzały niebezpieczeństwa. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania wnioskodawcy i w uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 25 marca 2014 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego (...) spółkę z o.o. w G.. Postanowienie k. 6 Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. G. był zatrudniony od dnia 1 listopada 2013 roku w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G., na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 31 października 2015 roku, na stanowisku operator linii profilarek. Okoliczność bezsporna, nadto potwierdzona dowodem: ⚫ Umowa o prace k. 30 ⚫ Zeznania wnioskodawcy k. 68-70,74 A. G. odbył w dniach od 19 sierpnia 2013 roku do 20 sierpnia 2013 roku instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy na stanowisku operator linii profilarek. A. G. posiadał również zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku operator linii profilarek z terminem ważności badań do dnia 30 sierpnia 2016 roku. Okoliczność bezsporna, nadto potwierdzona dowodem: ⚫ Karta szkolenia wstępnego k. 31 ⚫ Zaświadczenie lekarskie k. 29, 32 A. G. pracował w systemie zmianowym. Zazwyczaj na zmianie pracował razem z innym operatorem profilarki D. S.. Wspólnie musieli wykonywać czynności w taki sposób, aby zapewnić ciągłość produkcji bez jej zatrzymania. Do obowiązków A. G. i innych operatorów profilarki należało wprowadzanie blachy do profilarki. Czynności te polegały na zamontowaniu rolki blachy ważącej od 5-10 ton przy pomocy wózka widłowego na sztaplarkę. Następnie przy pomocy sztaplarki umieszczano rolkę blachy w maszynie. Po włożeniu blachy pracownik musiał rozwinąć około 2-3 metry blachy i umieścić ją w prowadnicy profilarki. Czynność tę pracownicy wykonywali rękoma. Z prowadnicy umieszczano blachę między bębny (wałki (...)) podające. Wprowadzanie blachy odbywało się przy ruchu maszyny (profilarki), przeciągając ręcznie blachę w kierunku maszyny i łączeniem taśmą dwóch końców blachy z osobnych kręgów tj blachy w maszynie z zakładanym kręgiem blachy do maszyny i następnie dociśnięcie bębnów do siebie celem nadania wprowadzonej do maszyny blachy ruchu do przodu za pomocą gałki ze stacjonarnego pulpitu sterowniczego maszyny. W okresie 10 miesięcy były trzech pracowników uległo wypadkom przy pracy podczas obsługi profilarki. Dowód: ⚫ Zeznania wnioskodawcy A. G. k. 68-70,74 ⚫ Zeznania świadka D. S. k. 70-71 ⚫ Zeznania świadka R. K., k. 73--74 W dniu 18 listopada 2013 roku A. G. rozpoczął pracę na trzeciej zmianie o godzinie 22.00 na dotychczasowym stanowisku tj operatora linii produkcyjnej. O godzinie 4.00 A. G. przygotował kolejną blachę do produkcji paneli do profilarki. W momencie, gdy blacha znajdowała się między wałkami profilarki, A. G. zacisnął wałki i prawą ręką włączył z pulpitu profilarki ruch do przodu blachy. Ruch do przodu nie zadziałał. Wówczas A. G. chciał sprawdzić, czy działa ruch do tyłu i go włączył. Ruch do tyłu zadziałał. Wobec działania ruchu do tyłu, wnioskodawca ponownie włączył ruch do przodu, jednak ten ponownie nie zadziałał. Z powodu nie działania włącznika ruchu do przodu blachy, A. G. zaczął ciągnąć lewą ręką blachę do przodu i w tym samym momencie przypadkowo włączył ruch blachy do tyłu. Wówczas lewa dłoń wnioskodawcy została wciągnięta między obracające się rolki profilarki w kierunku przesuwającej się do tyłu blachy. A. G. sam wyłączył profilarkę, zaś D. S. i inni pracownicy uwolnili zaklinowaną rękę wnioskodawcy spod rolek profilarki. Następnie wnioskodawca został odwieziony do Miejskiej (...) przy ul. (...) w G., gdzie poszkodowanemu udzielono pomocy medycznej. Rozpoznano u wnioskodawcy stłuczenie i obrzęk lewej dłoni, bez oznak złamania skutkujące zwolnieniem od 19 listopada 2013 roku do 17 grudnia 2013 roku. Dowód : ⚫ Zeznania wnioskodawcy A. G. k. 68-70,74 ⚫ Zeznania świadka D. S. k. 70-72 ⚫ Protokół nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy akta zus Zachowanie wnioskodawcy nie było wyłączną przyczyną wypadku. Do zdarzenia przyczyniły się : -brak urządzeń ochronnych maszyny. Strefa niebezpieczna maszyny nie była w żaden sposób zabezpieczona urządzeniami ochronnymi np. osłonami, kurtynami. Producent maszyny wyposażył ją w urządzenia ochronne i nie dopuszczał do eksploatacji maszyny bez tych urządzeń ochronnych. -niewłaściwa sygnalizacja zagrożenia. Zagrożenie związane z pochwyceniem części ciała poprzez pracujące w ruchu obrotowym nie było sygnalizowane poprzez umieszczenie w bezpośrednim obrębie tej strefy znaków bezpieczeństwa. -nieprawidłowości projektowo-konstrukcyjne maszyny. Profilarki, na których pracował także A. G. posiadały wady projektowo – konstrukcyjne. Załadunek z blachy pierwszego rozwijaka na dolny poziom maszyny odbywał się ręcznie, która to blacha dostarczana była w przestrzeń poza bębny podające (...), a następnie poprzez dociśnięcie bębnów w kierunku maszyny. Pomiędzy powierzchnią styku bębnów z blachą a następnie punktem poboru w postaci krążnika wykonanego z pokrytego gumą wałka była odległość wynosząca około 60 cm, na którą to odległość pracownicy podtrzymywali ręcznie od spodu blachę, która miała znaleźć następny punkt podporu na wspomnianym krążniku. Podtrzymywanie blachy rękoma było czynnością standardową wykonaną przez pracowników spowodowaną brakiem dostatecznego rozstawu punktów podporu blachy oraz różnicą w poziomie styku powierzchni bębnów i wysokością położenia znajdującego się za bębnami krążnika. -tolerowanie przez osoby sprawujące nadzór odstępstwa od przepisów i zasad bezpieczeństwa pracy -niewłaściwe przygotowanie zawodowe pracownika. Wnioskodawca nie znał zasad działania maszyny, nie został przeszkolony. Dowód: ⚫ Opinia w zakresie przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy k. 179-247 W protokole nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, pracodawca uznał zdarzenie z dnia 18 listopada 2013 roku jako wypadek przy pracy. Wypadek ten spełnia w ocenie pracodawcy wymogi zdefiniowane w ustawie o świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Wskazano, że bezpośrednią przyczyną wypadku, któremu uległ wnioskodawca było naruszenie przez wnioskodawcę przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia tj operowanie lewa ręka w strefie zagrożenia, manipulowanie lewą ręka w sposób zabroniony przy włączonej profilarce, brak doświadczenia zawodowego zakresie nadzoru i obsługi profilarki, pośpiech poszkodowanego. Dowód : Protokół akta ZUS k. 4-5 Biegła neurolog B. W. W. na podstawie badania neurologicznego wnioskodawcy stwierdziła uszkodzenie obwodowej gałązki czuciowej nerwu łokciowego co stanowi 2% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Biegła wskazała, że w badaniu neurologicznym stwierdziła obniżenie u wnioskodawcy czucia skórnego i spaczone odbieranie bodźców czuciowych w obszarze ręki lewej unerwionej obwodowo przez nerw łokciowy. Jednocześnie biegła nie stwierdziła uszkodzenia części ruchomej nerwu łokciowego oraz zaburzenia funkcji chwytnych i manipulacyjnych lewej ręki. W następstwie urazu miażdżącego rękę lewą doszło do obrażeń tkanek miękkich z wtórnym obrzękiem dłoni i przedramienia oraz krwiakiem w okolicy śródręcza. Nie ma podstaw do ustalenia wyższego uszczerbku na zdrowiu, gdyż doszło wyłącznie do izolowanego uszkodzenia części czuciowe nerwu łokciowego Dowód: ⚫ Opinia biegłego neurologa k. 110-111 , 128 Biegły chirurg J. K. rozpoznał u wnioskodawcy przebyty uraz zmiażdżeniowy dłoni lewej prawidłowo leczony zachowawczo. Skutkuje obecnością niewielkiej zmiany o charakterze zrostu z niewielkimi zaburzeniami czucia w tej części, blizna po przebytym urazie prawidłowo wygojona( ledwie widoczna), brak jakichkolwiek zmian czynnościowych w ruchach dłoni lewej. Dowód: ⚫ Opinia biegłego chirurga k. 80-81 Sąd zważył co następuje: Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd oparł się na załączonych do akt sprawy dokumentach, których autentyczność i prawdziwość nie była kwestionowana w toku procesu przez strony, ich prawdziwość i rzetelność nie budziła również wątpliwości Sądu, dlatego Sąd uznał je w całości za wiarygodne i uwzględnił dokonując rekonstrukcji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Sąd poczynił ustalenia faktyczne na podstawie zeznań wnioskodawcy oraz świadka D. S. i R. K. uznając je za wiarygodne, albowiem są logiczne, szczegółowe i wzajemnie się uzupełniają. P. treść zeznań tych osób znajduje potwierdzenie w opinii biegłego z zakresu przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do odmowy zeznaniom tych osób przyznania waloru prawdziwości i wiarygodności. Sąd zaś uznał zeznania K. L. za niewiarygodne, albowiem nie znajdują one potwierdzenia w zeznaniach wnioskodawcy jak i zeznaniach świadka D. S. i R. P. zeznania K. L. są sprzeczne z wnioskami biegłego z zakresu przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W ocenie Sądu świadek jako brygadzista zainteresowany był w złożeniu zeznań zaprzeczających zeznaniom wnioskodawcy i świadków, tak aby nie potwierdzić nieprawidłowości funkcjonujących na terenie zakładu. Świadek bowiem jako przełożony wnioskodawcy miał obowiązek zapewnienia pracownikom warunków pracy zgodnie z zasadami ochrony życia i zdrowia. Logicznym zatem jest, że świadek nie przyznał okoliczności, które potwierdzałyby nieprzestrzeganie przez pracowników jak i ich przełożonych zasad BHP. W niniejszej sprawie, zaszła konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych, Sąd dopuścił więc dowód z opinii biegłego z zakresu ortopedii oraz neurologii B. W. W. w celu ustalenia czy wnioskodawca doznał na skutek zdarzenia z dnia 18 listopada 2013 roku stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, a także biegłego z zakresu bezpieczeństwa pracy na okoliczność ustalenia czy wnioskodawca A. G. w związku z wypadkiem w dniu 18 listopada 2013 roku naruszył przepisy bezpiecznej i higienicznej pracy , jeśli jak to jakie; czy zachowanie wnioskodawcy było wyłączną przyczyną wypadku czy też do wypadku przyczyniły się inne czynniki, jeśli tak to jakie. Sąd uznał, że opinie zostały wykonane w sposób rzetelny i obiektywny, zgodnie z zasadami wiedzy fachowej i wymogami przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego, w oparciu o własne badania przeprowadzone przez biegłego. Sąd nie posiada wiadomości specjalnych i nie jest w stanie merytorycznie kwestionować wniosków biegłego, jednakże opinia podlega ocenie sądu z punktu widzenia logiczności, fachowości, rzetelności ( por. wyrok. SN z 19.12.1990, I PR 148/90, OSP1991/11/300). W ocenie Sądu wnioski zawarte w opiniach biegłych są uzasadnione logicznie i przekonujące dla osoby nie posiadającej wiadomości specjalnych. Nadto wnioski w nich zawarte zostały należycie umotywowane i nie budzą zastrzeżeń. Mając powyższe na uwadze Sąd oparł się na przedmiotowym środku dowodowym dokonując na jego podstawie rekonstrukcji stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Przechodząc do merytorycznej podstawy rozstrzygnięcia należy się oprzeć na ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. 2015 poz. 1242). Zgodnie z art. 3 ust 1 tej ustawy za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą 1)podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych; 2)podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia; 3)w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie przesłanki zdarzenia określone w cytowanym przepisie nie były podstawą sporu. W następnej kolejności należało ustalić, czy zachodzi sytuacja przewidziana w art. 21 ust 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zgodnie z którym świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było udowodnione naruszenie przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Powołany przepis jest w swej treści zbieżny z art. 8. ust 1 ustawy z dnia 12.06.1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy, w drodze do lub z pracy oraz chorób zawodowych, w rezultacie w całości zastosowanie znajdzie orzecznictwo Sądu Najwyższego, które zostało wypracowane pod rządami tej ustawy. Przypomnieć trzeba za J. Steliną w glosie do wyroku SN z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 687/98, OSP 2001/2/34), iż przepis art. 8 ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. wyodrębnia trzy przesłanki wyłączające prawo do świadczeń przewidzianych ustawą. Są nimi:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.