stanowi podstawę dla umorzenia postępowania wobec nieusunięcia braków pozwu uprzednio złożonego w formie elektronicznej, tak w oparciu o art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 2 k.p.c. Sąd podejmuje się decyzję o umorzeniu postępowania wobec cofnięcia pozwu. Sąd II instancji zważył, że artykuł 203 stanowi realizację zasady rozporządzalności środkami procesowymi ochrony prawnej bowiem kwestię cofnięcia pozwu pozostawia w gestii powoda (wnioskodawcy). Cofnięcie pozwu jest wyrazem rezygnacji z zamierzenia wyłuszczonego w treści pozwu i ewentualnego stanowiska wyrażonego w toku postępowania, poprzedzającego to cofnięcie (por.: T. Żyznowski, Komentarz do art. 203 Kodeksu postępowania cywilnego [w:] H. Dolecki (red.), T. Wiśniewski (red.), I. Gromska-Szuster, A. Jakubecki, J. Klimkowicz, K. Knoppek, G. Misiurek, P. Pogonowski, T. Zembrzuski, T. Żyznowski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1-366, LEX nr 147168). Przechodząc do analizy zasadności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego o zwrocie opłaty od pozwu Sąd Okręgowy zważył, iż zgodnie z treścią art. 79 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w okolicznościach przewidzianych w tym przepisie, sąd z urzędu dokonuje zwrotu uiszczonych opłat w całości lub w części. Korzyści, jakie uzyskuje strona przez zwrot opłaty, nie mają związku z jej sytuacją materialną i są następstwem zachęty do ugodowego finalizowania spraw oraz premiowania czynności dyspozytywnych prowadzących do usprawnienia i potanienia postępowania sądowego. Istotną przesłanką jest także nieobciążanie strony fiskalnymi skutkami oczywistego naruszenia prawa przez organ orzekający (Antoni Górski, Komentarz do art. 79 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Lex 2015). Sąd Okręgowy miał także na uwadze, że swoboda decyzyjna sądu w fazie zwrotu opłaty jest ograniczona do ujawnienia uiszczenia opłaty przez stronę i zbadania przesłanek zwrotu. Cofnięcie pisma przez stronę prowadzi zazwyczaj do umorzenia postępowania (art. 355 § 1 k.p.c.). Przesłankę zwrotu opłaty stanowi wówczas czynność dyspozytywna strony podjęta w określonym czasie. Obowiązek zwrotu powstaje natomiast z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania (Antoni Górski, jw.). Sąd Okręgowy miał na względzie, że zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 pkt 1) lit.
k.p.c., gdyby powód nie uzupełnił braków formalnych pozwu w zakreślonym terminie, a pismo cofające pozew wpłynęłoby po upływie terminu do uzupełnienia tych braków. Pismo procesowe z dnia 20 lutego 2015 r. wniesiono do Sądu Rejonowego w dniu 24 lutego 2015 r. (k. 14), a zatem już po zaktualizowaniu się podstawy do umorzenia postępowania w oparciu o art.
Z pieczęci biura podawczego Sądu Rejonowego w (...) wynika, że pismo zostało złożone w jednym egzemplarzu z dwoma załącznikami, co istotne na pieczęci uczyniono zapis „+k”, co sugerowałoby, że pismo zostało złożone w kopercie. W aktach sprawy brak jednakże koperty. Wobec powyższego na tym etapie brak możliwości ustalenia, czy oświadczenie o cofnięciu pozwu nie mogło być skuteczne w tym sensie, by stanowiło ono podstawę decyzji o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 2 k.p.c. taką decyzję zaś stanowi. Jest to okoliczność istotna dla oceny czy powodowi należało zwrócić opłatę od pozwu wobec jego cofnięcia czy też nie. Gdyby jako pierwsza zaktualizowała się przesłanka do umorzenia postępowania wskazana w art.
79 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 z późn. zm.) (dalej jako u.k.s.c.) nie był usprawiedliwiony. Przedmiotowa regulacja stanowi bowiem, że sąd z urzędu zwraca stronie całą uiszczoną opłatę od pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu pisma innym stronom, a w braku takich stron - przed wysłaniem zawiadomienia o terminie posiedzenia. Jeżeli bowiem pismo procesowe – pozew –zostałoby cofnięte po zaktualizowaniu się przesłanek z (...) § 1 k.p.c., to cofnięty pozew nie mógłby doprowadzić do zwrotu opłaty na mocy art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Okręgowy podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2014 r., iż ustawa z 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie przewiduje możliwości zarządzenia zwrotu opłaty sądowej w razie umorzenia postępowania. Art. 79 u.k.s.s.c. zawiera enumeratywne wyliczenie zdarzeń, które uzasadniają zwrot opłaty. Umorzenie postępowania nie mieści się w dyspozycji tego przepisu (por.: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2014 r., I Acz 977/13, LEX nr 1425517). Postanowienie Sądu Rejonowego w zaskarżonej części zostało jednakże wydane przedwcześnie tj. przed ustaleniem czy pismo cofające pozew zostało złożone przed upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych pozwu, czy też po jego terminie. Z tych względów ostać się nie mogło. Sąd Okręgowy na mocy art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art.. 397 § 2 k.p.c. uchylił zatem postanowienie Sądu Rejonowego w punkcie 2 i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę, w zakresie w jakim została ona uchylona i przekazana Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, rzeczą Sądu Rejonowego będzie wyjaśnienie czy pismo cofające pozew zostało złożone przed upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych pozwu, czy też po jego terminie. W przypadku wyjaśnienia, że pismo cofające pozew zostało złożone przed upływem tego terminu Sąd Rejonowy winien na mocy art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwrócić powodowi całą opłatę od pozwu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.