§ III ust. 5, klient zobowiązany jest osobiście dostarczyć towar do siedziby firmy na koszt własny.”, co narusza przepisy art. 2 ust. 1 i 3 w zw z art. 17 ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny i stwierdził zaniechanie jej stosowania z dniem 6 listopada 2012 r.; VI. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy ochronie konkurencji i konsumentów nałożył się na (...) V., w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy w zakresie opisanym w: - pkt I sentencji decyzji, karę pieniężną w wysokości 17.860 zł, - pkt II sentencji decyzji, karę pieniężną w wysokości 66.975 zł, - pkt III sentencji decyzji, karę pieniężną w wysokości 66.975 zł, - pkt IV sentencji decyzji, karę pieniężną w wysokości 22.325 zł, - pkt V sentencji decyzji, karę pieniężną w wysokości 22.325 zł. (...) sp. z o.o. sp.k. z/s w P. w złożonym odwołaniu zaskarżyła decyzję Prezesa UOKiK w części, to jest w zakresie pkt I a, pkt I b zdanie 1: „Kupujący zawiadomi Sprzedawcę o zmianie nazwiska, adresu zamieszkania, miejsca pracy pod rygorem odpowiedzialności za powstałą szkodę”, pkt I d, pkt II, pkt IV, oraz pkt VI 1, 2, 3, 4 i
§ III ust. 5, klient zobowiązany jest osobiście dostarczyć towar do siedziby firmy na koszt własny.”, g) „Kupujący, który odstępuje od umowy trybie § II ust.
§ III ust. 5 zapłaci sprzedawcy opłatę zryczałtowaną 500,00 złotych”. Z informacji przestawionych przez powoda w postępowaniu wyjaśniającym i postępowaniu w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wynika, że: - postanowienia wymienione w pkt a, c oraz d były stosowane do dnia 1 listopada 2012 r., - postanowienia wymienione w pkt f oraz g były stosowane do dnia 6 listopada 2012 r., - postanowienia wymienione w pkt b oraz e były stosowane do dnia 15 sierpnia 2013 r. Ponadto przedsiębiorca przy zawieraniu umów poza lokalem przedsiębiorstwa nie doręczał konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Z przedstawionych przez powoda w odwołaniu informacji wynika, że formularz oświadczenia o odstąpieniu od umowy został wykorzystany przez konsumenta w dniu 30 kwietnia 2013 r. (k. 39 akt sąd) i dotyczył odstąpienia od umowy zawartej w dniu 27 kwietnia 2013 r. Do odwołania powód dołączył ponadto dwa egzemplarze oświadczenia o odstąpieniu od umów zawartych w dniach 4 i 5 maja 2013 r. W postępowaniu administracyjnym powód, przy piśmie z dnia 15 maja 2013 r. przedstawił wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy (k. 373 verte akt adm.). Na tej podstawie Prezes UOKiK przyjął, że z dniem 15 maja 2013 r. powód zaniechał stosowania praktyki polegającej na niedoręczaniu konsumentom przy zawieraniu umowy poza lokalem przedsiębiorstwa wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Prezes UOKiK, w zw. z wszczęciem postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy działanie (...) V. nie narusza zbiorowych interesów konsumentów, wezwał przedsiębiorcę do przekazania określonych dokumentów i informacji. Po zapoznaniu się z dokumentami i informacjami przedstawionymi przez (...) V., w szczególności stosowanymi przez przedsiębiorcę wzorcami umownymi wykorzystywanymi w stosunkach z konsumentami oraz indywidualnymi skargami konsumentów i zawiadomieniami, które wpłynęły w toku postępowania wyjaśniającego Prezes UOKiK, postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez (...) V. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zaliczył w poczet dowodów w postępowaniu materiały zebrane w toku postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania (...) V. przy pismie z dnia 15 maja 2013 r. złożyła informację o wysokości przychodu osiągniętego w roku 2012, wzór umowy, z którego zostały usunięte kwestionowane w postępowaniu postanowienia, oraz wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy (k.370- 373 akt adm.).W aktach administracyjnych znajdują się również, złożone przez konsumentów i Powiatowego Rzecznika Konsumentów zawiadomienia o podejrzeniu stosowania przez (...) V. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów ( k. 375, 387, 453 akt adm.). W roku 2012 (...) sp. z o.o. sk. w P. uzyskała przychód w wysokości (...)(k. 371 akt adm.). Na podstawie dokonanych ustaleń Sąd Okręgowy zważył co następuje: Bezsporne w sprawie jest, że (...) V. w prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystywała w stosunkach z konsumentami wzorzec umowny zawierający postanowienia wskazane w pkt I zaskarżonej decyzji. Strony były zgodne, iż w toku postępowania administracyjnego przed wydaniem zaskarżonej decyzji (...) V. zaprzestała stosowania wszystkich postanowień, których dotyczyło postępowanie. Z wyjątkiem postanowienia wymienionego w pkt II decyzji również daty, w których Spółka zaprzestała stosowania poszczególnych postanowień nie były przez powoda kwestionowane w postępowaniu odwoławczym i nie były przedmiotem sporu. W świetle dokonanych ustaleń powyższe okoliczności nie budziły również wątpliwości Sądu. Przy rozstrzyganiu sporu należało mieć na uwadze, że w odniesieniu do praktyki określonej w pkt I. zaskarżonej decyzji z akt administracyjnych i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że (...) V. była stroną pozwaną w postępowaniu sądowym o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone a wymienione w tej części zaskarżonej decyzji postanowienia stosowane przez powoda, na podstawie prawomocnego wyroku sądu zostały uprzednio wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 kpc. W odwołaniu i odpowiedzi na odwołanie żadna ze stron postępowania nie twierdziła, że klauzule umowne wykorzystywane przez powoda w stosunkach z konsumentami były kiedykolwiek przedmiotem oceny sądu i w wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego zostały uznane za abuzywne. Należy zauważyć, iż z utrwalonego obecnie orzecznictwa Sądu Najwyższego, dotyczącego skutków wyroku wydanego w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, zakończonego wpisem konkretnego postanowienia do rejestru klauzul niedozwolonych wynika, że zarówno wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jak i wpis danego postanowienia do rejestru nie ma mocy wiążącej w sprawach dotyczących innego przedsiębiorcy, nawet jeżeli kwestionowane w sprawach dotyczących stosowania praktyki określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik postanowienia wzorca umowy mają brzmienie tożsame z postanowieniami uznanymi za niedozwolone i wpisanymi do prowadzonego przez Prezesa UOKiK rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (wyroki Sądu Najwyższego z 20 września 2013 r., II CSK 708/12; z 23 października 2013 r., IV CSK 142/13; postanowienia Sądu Najwyższego z 16 września 2011 r., I CSK 676/10; uchwały Sądu Najwyższego z 7 października 2008 r., III CZP 80/08, OSNC 2009 nr 9, poz. 118; z 13 stycznia 2011 r., III CZP 119/10, OSNC 2011 nr 9, poz. 95). W wyroku z dnia 12 kwietnia 2011 r., III SK 44/10, uwzględniającym stanowisko SN przyjęte w uchwałach z 7 października 2008 r. III CZP 80/08 oraz z 13 stycznia 2011 r., III CZP 119/10 Sąd Najwyższy doprecyzował pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały SN z 13 lipca 2006 r., III SZP 3/06 stwierdzając, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może być dalsze stosowanie postanowienia, którego treść jest identyczna z treścią postanowienia wpisanego do rejestru, tylko przez tego samego przedsiębiorcę, który był pozwanym w postępowaniu zakończonym wpisem do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Jednocześnie Sąd Najwyższy wskazał, że z uwagi na zasady ustalania niedozwolonego charakteru postanowienia wzorca umowy nie jest możliwe traktowanie jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt1 uokik zachowania innego przedsiębiorcy, polegającego na stosowaniu postanowień wpisanych do rejestru klauzul umownych uznanych za niedozwolone i nakładanie na niego z tego tytułu kar pieniężnych. Przedstawiona linia orzecznicza zbieżna jest z dominującym w piśmiennictwie poglądem, iż wyrok uwzględniający powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone obejmuje swoim skutkiem tylko pozwanego przedsiębiorcę oraz podmioty, którym przysługiwałaby legitymacja czynna do wytoczenia powództwa w sprawie o uznanie tego postanowienia w tym konkretnym wzorcu za niedozwolone a więc tylko konsumentów związanych postanowieniami tego wzorca umowy. Z powyższego wynika, że na gruncie przepisów obowiązującej obecnie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007 roku, zachowania polegającego na stosowaniu przez innego przedsiębiorcę postanowień wzorca umowy wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt1 tej ustawy, nie można uznać za bezprawne. Nie jest to bowiem zachowanie sprzeczne z ukształtowanymi w kpc zasadami funkcjonowania rejestru i skutkami wyroku uznającego postanowienie wzorca umowy, w ramach tzw. abstrakcyjnej kontroli wzorców umów za niedozwolone. Oznacza to, że art. 24 ust. 2 pkt1uokik znajduje zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorcy, który nie zastosuje się do orzeczonego w odniesieniu do niego zakazu wykorzystywania niedozwolonych postanowień umowy. W konsekwencji należy stwierdzić, że w odniesieniu do powoda, w stosunku do którego nie wydano prawomocnego wyroku zakazującego stosowania określonych klauzul umownych, brak również podstaw do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczących nałożenia kary pieniężnej z tytułu stosowania niedozwolonej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów wobec niewystąpienia takiej praktyki. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r. III SK 18/13. Określona w pkt II zaskarżonej decyzji zakazana praktyka powoda naruszająca zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 uokik polegała na naruszeniu przepisów ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Sam fakt stosowania tej praktyki nie był przez powoda w odwołaniu kwestionowany. Powód wskazał jednak, że stosowania praktyki polegającej na niewręczaniu konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zaprzestał przed dniem przyjętym przez Prezesa UOKiK w zaskarżonej decyzji. Z przedstawionego przy odwołaniu dowodu w postaci wypełnionego przez konsumenta oświadczenia o odstąpieniu od umowy wynika, że powód zaprzestał stosowania stwierdzonej praktyki z dniem 27 kwietnia 2013 r. Mając na uwadze, że przedstawiony przez powoda dowód nie był przez pozwanego kwestionowany w odpowiedzi na odwołanie Sąd, na podstawie art. 230 kpc uznał okoliczność wcześniejszego zaprzestania stosowania przez (...) V. praktyki polegającej na niewręczaniu konsumentom oświadczenia o odstąpieniu od umowy za przyznaną. Z powyższych względów Sąd oddalił zgłoszony w tym zakresie przez powoda wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania prokurenta spółki. Odnośnie zarzutu powoda dotyczącego pkt IV zaskarżonej decyzji wskazać należało, że zgodnie z art. 1 ust.2 uokik do stwierdzenia stosowania zakazanej praktyki wystarczające jest wykazanie, iż działanie przedsiębiorcy mogło wywołać określone negatywne skutki u konsumentów. W przypadku kwestionowanej praktyki nie można wykluczyć, że treść postanowienia, w którym (...) V. dopuszcza wydłużenie terminu ustawowego na udzielenie konsumentowi odpowiedzi na reklamację, może wyrobić u przeciętnego konsumenta, który nie posiada stosownej wiedzy błędne przekonanie, iż mimo upływu 14-dniowego terminu od zgłoszenia reklamacji i braku zajęcia przez przedsiębiorcę stanowiska w sprawie reklamacji, przedsiębiorca może odmówić uwzględnienia reklamacji a po stronie konsumenta nie powstaje uprawnienie do wystąpienia z roszczeniem o realizację żądania zawartego w reklamacji. Dla stwierdzenia stosowania wymienionej w pkt IV decyzji praktyki nie ma znaczenia przedstawione w odwołaniu stanowisko, iż zamieszczona we wzorcu powoda klauzula nakładała wyłącznie na (...) V. określony w niej obowiązek, oraz że postanowienie to nie ma związku z art. 8 ust.3 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego i nie zmierzało do wyeliminowania wynikającego z tego przepisu domniemania. Wobec istnienia przedstawionych powyżej, wynikających z art.1 ust.2 uokik skutków prawnych przedstawione przez powoda w odwołaniu stanowisko nie zasługiwało na uwzględnienie. Z tego względu Sąd uznając, że bez znaczenia w sprawie byłaby wyrażona przez pracownika spółki opinia dotycząca celu zamieszczenia przez powoda we wzorcu oraz wykorzystywania w konkretnych przypadkach kwestionowanego postanowienia, oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z przesłuchania prokurenta spółki. Ponadto, bez względu na cel, jaki stanowił podstawę dla zamieszczenia w treści wzorca kwestionowanego postanowienia wskazać należało, że w odwołaniu powód nie wykazał, iż nie miało ono charakteru wprowadzającego konsumentów w błąd i nie zmierzało do ominięcia określonego w art.8 ust.3 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego terminu ustawowego do udzielenia odpowiedzi na reklamację konsumenta. W tym stanie za trafne należało uznać stanowisko Prezesa UOKiK, że kwestionowane postanowienie naruszało art.8 ust.3 w zw. z art.11 w/w ustawy i jako bezprawne stanowiło, wymienioną w art. 24 ust. 2 uokik niedozwoloną praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Zarzuty powoda dotyczące naruszenia przez pozwanego art.24 ust.1 i 2 uokik poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędu w ustaleniach faktycznych odnośnie praktyki wymienionej w pkt IV decyzji należało wiec uznać za bezzasadne. W świetle przedstawionych ustaleń za zasadne Sąd uznał żądanie odwołania dotyczące kary pieniężnej określonej w pkt VI.1 zaskarżonej decyzji, a częściowo za zasadne żądnie dotyczące kary nałożonej w pkt VI.2 decyzji, obniżając stosowanie nałożoną z tego tytułu karę pieniężną. Odnośnie praktyki określonej w pkt IV decyzji należało, że w uzasadnieniu decyzji Prezes UOKiK szczegółowo wymienił okoliczności mające wpływ na wysokość nałożonej z tego tytułu kary pieniężnej. Przy ustalaniu wysokości kary pozwany przyjął jako kwotę bazową równowartość (...)przychodu powoda w 2012 r. i uwzględnił występującą w przypadku tej praktyki okoliczność łagodzącą. Zdaniem Sądu kara pieniężna z tytułu stosowania praktyki wymienionej w pkt IV decyzji, określona w wysokości (...) przychodu powoda nie jest wygórowana i stanowi zagrożenia dla zdolności finansowej spółki. Dokonując oceny zarzutów powoda dotyczących kar pieniężnych nałożonych z tytułu stosowania praktyk wymienionych w pkt III i V zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż wobec niekwestionowania przez powoda faktu stosowania tych praktyk podniesiona w odwołaniu argumentacja dotycząca wysokości kary nie zasługuje na uwzględnienie. Przy ustalaniu wysokości kar w związku ze stosowaniem obu wymienionych praktyk Prezes UOKiK uwzględnił brak okoliczności obciążających oraz występowanie okoliczności łagodzących. Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga, że powód prowadzi działalność profesjonalną i podnoszony w odwołaniu argument, że do momentu wszczęcia przez Prezesa UOKiK postępowania nie miał świadomości, iż stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów nie zasługuję na uwzględnienie. W ocenie Sądu ustalając wysokość kar pieniężnych w pkt VI.3 i VI.5 decyzji Prezes UOKiK prawidłowo uwzględnił określone w art. 111 uokik dyrektywy wymiaru kary. Powód w odwołaniu nie wykazał, że działanie pozwanego w tym zakresie było nieprawidłowe lub bezzasadne. Zarzuty powoda dotyczące naruszenia art.42 Konstytucji oraz art. 111 uokik nie zasługiwały z tego względu na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę, że kara musi spełniać funkcję represyjną, prewencyjną oraz edukacyjną uznać należało, iż kara pieniężna ustalona na poziomie (...) przychodu powoda nie jest wygórowana i wobec tego brak podstaw do jej obniżenia. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 479 31a § 3 kpc, orzekł jak w sentencji, uchylając jakkolwiek z innych niż wskazane w odwołaniu przyczyn zaskarżoną decyzję w części, zmieniając ją w zakresie pkt VI.2 i oddalając odwołanie w pozostałej części zgodnie z art. 479 31a § 1kpc, wobec braku podstaw do jego uwzględnienia. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 98 w zw. art. 100 kpc stosownie do wyniku sporu. SSO Witold Rękosiewicz.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.