Odnośnie zarzutu naruszenia art. 6 ust. 3 usdg Prezes Urzędu uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do niniejszej sprawy, gdyż w tej sprawie organ na podstawie art. 13 ust. 7a utk uprawniony był do żądania od Spółki (...) wszelkich informacji dla celów regulacji, kontroli i monitorowania rynku transportu kolejowego, a Spółka zobowiązana była te dane lub informacje na żądanie Prezesa przedstawić w wymaganej a nie dowolnej formie. Zdaniem organu, wobec tego, że w postępowaniu przed Prezesem UTK stosuje się przepisy k.p.a., do składania pism przed tym organem należy stosować wymogi określone w tej ustawie, zatem zgodnie z art.
k.p.a., przy czym Prezes zaprzeczył, jakoby żądał od (...) przedłożenia oryginału zaświadczenia. Stwierdził bowiem, że Spółka mogła złożyć odpis dokumentu poświadczony za zgodność z oryginałem przez notariusza albo występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradca podatkowym. Według Prezesa, załączony przez (...) do wiadomości elektronicznej skan zaświadczenia z KRK nie spełniał wymogu odpisu dokumentu z art.
Organ stwierdził również, że przesłane przez Spółkę wraz z pismem z dnia 27 listopada 2012 r. wydruki ww. skanów zaświadczeń z KRK poświadczone zostały za zgodność z oryginałem przez osobę nieuprawnioną według przywołanego przepisu k.p.a. Ustosunkowując się do ostatniego zarzutu, wskazując na art. 13 ust. 7a utk, Prezes UTK stwierdził, że skoro jego żądanie udzielenia informacji powinno zawierać wskazanie terminu ich udzielenia (nie krócej niż 3 dni) to nieudzielenie informacji w terminie (udzielenie ich po terminie), jak i udzielone w niewłaściwej formie (e-mailem zwykłym) jest niezgodne z żądaniem, a więc jest niewypełnieniem obowiązku przewidzianego ustawą (art. 66 ust. 1 pkt 2 lit. a utk). Według Prezesa, obowiązek „przewidziany ustawą” jest bowiem w tym przypadku konkretyzowany „żądaniem Prezesa UTK”, a więc jego wykonanie niezgodnie z tym żądaniem jest niewypełnieniem obowiązku. Organ zauważył również, decyzja wydana w związku z niewykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 7a utk, ma charakter związany a nie uznaniowy. W niniejszej sprawie poza sporem jest istnienie po stronie Spółki (...) obowiązku przedłożenia Prezesowi UTK w określonym terminie dokumentów, zgodnie z żądaniem organu zawartym w piśmie z dnia 17 września 2012 r., którego podstawę prawną stanowił art. 13 ust. 4 i 7a utk. W myśl powyższej regulacji, Prezes Urzędu jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów i realizacji decyzji oraz postanowień z zakresu kolejnictwa, a w związku z zadaniami określonymi w ust. 1, 2, 4, 6 i 7 może żądać od zarządców, przewoźników kolejowych i organizatorów publicznego transportu kolejowego udzielenia wszelkich informacji dla celów regulacji, kontroli i monitorowania rynku transportu kolejowego, może również żądać informacji, o których mowa w art. 5b. Informacje powinny być udzielone w terminie wskazanym przez Prezesa UTK, nie krótszym niż 3 dni. W analizowanym przypadku obowiązek dotyczył przedstawienia regulatorowi - w terminie od 1 do 31 października, raz na dwa lata, poczynając od dnia 1 października 2012 r. - wydanego przez właściwy sąd, zaświadczenia dla członków organu zarządzającego spółki o nieskazaniu prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne. Powyższe zaświadczenie o niekaralności ma na celu wykazanie przez przedsiębiorcę spełnienia jednej z przesłanek udzielenia licencji, mianowicie przesłanki „dobrej reputacji” (art. 46 pkt 1). Zgodnie z art. 47 ust. 1 i 2 utk, przedsiębiorca ubiegający się o przyznanie licencji powinien przedstawić Prezesowi UTK dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań określonych w ustawie, przy czym wymagania dotyczące dobrej reputacji uznaje się za spełnione, jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby prowadzącej sprawy spółki w spółce jawnej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, a w przypadku innego przedsiębiorcy – osoby prowadzącej działalność gospodarczą nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub prawom osób wykonujących pracę zarobkową oraz przestępstwa skarbowe. Kwestia sporna sprowadzała się w niniejszej sprawie do tego, czy Spółka (...) wykonała powyższy obowiązek w wyznaczonym terminie, czy też nie. Strona odwołująca argumentowała wykonanie obowiązku tym, że w zakreślonym przez organ terminie przesłała skan wymaganych dokumentów e-mailem, na adres Urzędu Transportu Kolejowego. Z kolei Prezes Urzędu prezentował stanowisko, że przesłanie dokumentów drogą elektroniczną, zwykłym e-mailem, nie stanowi wykonania obowiązku, ponieważ nie spełnia określonych w k.p.a. wymogów wnoszenia pism w formie pisemnej albo drogą elektroniczną. Rozstrzygając powyższą kwestię należy stwierdzić, że zgodnie z art. 14 ust. 4 utk, do postępowania przed Prezesem UTK stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do art. 63 § 1 k.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno spełniać łącznie następujące warunki (art. 63 § 3a): 1) być uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji (…); 2) zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru; 3) zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie. W ocenie Sądu Okręgowego, w analizowanym przypadku przesłanie wymaganych dokumentów drogą elektroniczną, tj. zwykłym e-mailem na adres elektroniczny UTK, nie pozwala na przyjęcie, że zachowano ww. wymogi formalne, gdyż po pierwsze - nie zastosowano mechanizmów pozwalających na identyfikację podmiotu wnoszącego pismo, tj. podpisu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym certyfikatem albo profilu zaufanego ePUAP. Po drugie, dla zachowania formy „drogi elektronicznej” wymagane jest kierowanie korespondencji na elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie strona odwołująca wysłała swoje pismo i skany dokumentów na adres UTK: utk@utk.gov.pl. W toku postępowania Prezes Urzędu zanegował natomiast, by była to droga korespondencji pozwalająca na zachowanie formy wymaganej przepisami prawa. Tym samym należy przyjąć, iż Prezes zaprzeczył, by wyżej wskazany adres elektroniczny stanowił adres elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej w rozumieniu przywołanych przepisów. Z drugiej natomiast strony, Spółka (...) nie wykazała w żaden sposób, by tenże adres elektroniczny był adresem wskazanym przez UTK do prowadzenia korespondencji z petentami, tj. by korespondencja wysłana na ten adres spełniała wymogi formalne określone w przepisach k.p.a. Dodatkowego argumentu, przemawiającego za słusznością powyższego stanowiska Sądu, dostarcza treść § 4 art. 63 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej jest obowiązany potwierdzić wniesienie podania przez doręczenie urzędowego poświadczenia odbioru na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. W niniejszej sprawie, Spółka nie przedstawiła natomiast dowodu dokonania przez Prezesa UTK takiego potwierdzenia, co świadczy o tym, że adres elektroniczny, na który (...) wysłała dokumenty, nie stanowił adresu elektronicznej skrzynki podawczej organu. Ponadto, z pisma (...) do Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 27 listopada 2012 r. wynika jednoznacznie, iż Spółka miała świadomość co do tego, iż zakwestionowana przez Prezesa forma przekazania dokumentów zwykłym e-mailem, nie spełnia wymaganych przepisami prawa wymogów. Wskazuje na to okoliczność, iż strona dodatkowo wysłała wymagane dokumenty pocztą: „ Jednocześnie wysłaliśmy do Państwa dnia 17 października 2012 r. tradycyjną pocztą ten sam dokument z pismem przewodnim, bez polecenia nadania. W związku z nieotrzymaniem w/w korespondencji, jeszcze raz przesyłamy do Państwa rzeczowe dokumenty”. Powyższe wskazuje niezaprzeczalnie, iż Spółka była świadoma tego, że droga zwykłej korespondencji „e-mailowej” nie była wystarczająca dla zachowania wymogów prawa administracyjnego. Natomiast z drugiej strony, (...) nie wykazała faktu wysłania wymaganych dokumentów Prezesowi UTK, za pośrednictwem tradycyjnej poczty, jak również faktu otrzymania tej korespondencji przez organ, np. poprzez wysłanie pisma za potwierdzeniem odbioru, czy przedstawienie potwierdzenia nadania pisma. Zdaniem Sądu Okręgowego, w tym stanie rzeczy należy uznać, że Spółka (...) nie wykonała obowiązku przedstawienia regulatorowi w zakreślonym terminie zaświadczenia dla członków organu zarządzającego spółki o nieskazaniu prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne. Niezależnie od powyższej argumentacji należy również wskazać, że zgodnie z przywołanym wcześniej przepisem art. 47 ust. 1 i 2 utk, przedsiębiorca ubiegający się o przyznanie licencji powinien przedstawić Prezesowi UTK dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań określonych w ustawie, przy czym w przypadku wymagania dotyczącego dobrej reputacji, konieczne jest przedłożenie organowi stosownego zaświadczenia o niekaralności osób, o których mowa w ust. 2. Zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego ma w tym przypadku walor dokumentu urzędowego. Zgodnie z art. 76 k.p.a., dokumentem urzędowym jest dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Według stanu prawnego aktualnego na datę powstania obowiązku Spółki (...), takim dokumentem urzędowym było zaświadczenie o niekaralności, tzw. informacja o osobie, wydana w oparciu o art. 20 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym, zgodnie z którym informacja o osobie, sporządzona na podstawie danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze, zawiera: 1)dane identyfikujące osobę - nazwisko, w tym także przybrane, imiona, nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, imiona rodziców, obywatelstwo, nazwisko rodowe matki, miejsce zamieszkania, zawód wyuczony, a także numer PESEL; 2)dane osobowe w zakresie objętym zapytaniem lub wnioskiem albo stwierdzenie, że osoba nie figuruje w Rejestrze; 3)datę wydania; 4)nazwisko i imię oraz podpis osoby upoważnionej do jej wydania; 5)pieczęć urzędową. Należy podkreślić, iż dokument posiada walor dokumentu urzędowego tylko wówczas, gdy zostanie przedstawiony organowi administracji w oryginale lub w postaci odpisu dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym (art.
Wobec tego, w niniejszej sprawie nie można zatem mówić o wykonaniu przez Spółkę (...) ciążącego na niej obowiązku, poprzez wysłanie zaświadczenia o niekaralności jako skanu, zwykłym e-mailem. Taka forma nie stanowi bowiem ani oryginału dokumentu - skoro oryginał zaświadczenia istniał w postaci papierowej - ani jego odpisu. Tym samym, Prezes UTK trafnie uznał, że strona nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku informacyjnego, wynikającego z art. 13 ust. 7a utk. Jedynie na marginesie Sąd pragnie zauważyć, iż w wyniku nowelizacji ustawy o KRK, od 1 lipca 2014 r. informacje z Rejestru mogą być udzielane także w formie elektronicznej (art. 19a ustawy o KRK), zatem jeżeli strona uzyska informację z KRK w takiej postaci, to będzie mogła ją przekazać w tej samej formie PUTK, przy założeniu, że odpis będzie spełniał wymogi odpisu dokumentu sporządzonego w formie elektronicznej w rozumieniu art. 76 § 2a k.p.a. Reasumując, niewywiązanie się przez Spółkę (...) z obowiązku informacyjnego, wynikającego z art. 13 ust. 7a utk, oznacza, że spełnione zostały przesłanki nałożenia na nią kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 pkt 2 lit.a utk, karze pieniężnej podlega zarządca lub przewoźnik kolejowy, który nie udzielił informacji, o których mowa w art. 13 ust. 7a. Zdaniem Sądu Okręgowego, brzmienie powyższego przepisu nie budzi wątpliwości, co do istnienia po stronie Prezesa UTK obowiązku nałożenia kary w razie zaistnienia wskazanych w ustawie okoliczności. Wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie podlega zatem uznaniu organu. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest trafna, a Prezes Urzędu uwzględnił wszystkie przesłanki, stanowiące podstawę wymierzenia kary. Strona odwołująca nie podniosła natomiast żadnych merytorycznych zarzutów, wskazujących na konieczność miarkowania orzeczonej kary. Według Sądu Okręgowego, wymierzona Spółce kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności sprawy, zakresu naruszenia przepisów prawa, dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, a także jego możliwości finansowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 479 75 § 1 k.p.c., odwołanie podlegało oddaleniu. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu przyjmując, że na koszty należne Prezesowi UTK złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 360 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 3 pkt 3 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. ws. opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013 r., nr 490 j.t). SSO Jolanta de Heij - Kaplińska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.