Stosownie do treści art. 709 1 kc przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. Zgodnie z art.
Jeżeli korzystający dopuszcza się zwłoki z zapłatą co najmniej jednej raty, finansujący powinien wyznaczyć na piśmie korzystającemu odpowiedni termin dodatkowy do zapłacenia zaległości z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu może wypowiedzieć umowę leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba że strony uzgodniły termin wypowiedzenia. Postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystającego są nieważne. Tak przepis ustawy, jak również stanowiący właściwie jego powtórzenie zapis OWUL, które były przecież integralną częścią umowy stron, zobowiązywały korzystającego do uiszczania raty leasingowych w terminach umówionych. Pozwana nie przeczyła, opóźnieniu w płatności rat. Dlatego, w myśl art.
k.c., finansujący wezwał leasingobiorcę do zapłaty zaległych należności w wyznaczonym terminie, z zastrzeżeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu wypowie umowę ze skutkiem natychmiastowym. Skoro więc korzystający w trakcie trwania umowy zalegał z zapłatą należności, to powód był uprawniony w oparciu o wskazane regulacje prawne, do wezwania go do zapłaty w terminie 7 dni pod rygorem wypowiedzenia umowy leasingu ze skutkiem natychmiastowym, co też finansujący uczynił pismem z dnia 16 października 2013 r. (k.136). Z treści Ogólnych Warunków Umowy Leasingu, stanowiących integralną jej część przyjętą do stosowania przez pozwanego (§4 pkt 8), wynikało uprawnienie powoda do naliczania od opóźnionych rat, ale również innych płatności wynikających z zawartej między stronami umowy, w tym kosztów windykacji bez dodatkowego wezwania, odsetek za opóźnienie w wysokości nie przekraczającej odsetek maksymalnych w rozumieniu przepisu art. 359§2 1 k.c, Korzystający mimo wezwania nie uregulował zaległości, dlatego umowa została mu wypowiedziana, przy czym skoro do wypowiedzenia doszło z uwagi na zwłokę w zapłacie rat leasingowych, to nie może być wątpliwości, że rozwiązanie umowy nastąpiło na skutek okoliczności, za które to korzystający ponosił odpowiedzialność. Jeśli więc wypowiedzenie przez finansującego umowy leasingu nastąpiło na skutek okoliczności, za które ponosił odpowiedzialność korzystający, to finansujący mógłby żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie, a nie zapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązaniem umowy leasingu. Takie uprawnienie wynika wprost z art.709 15 k.c., którego powtórzeniem jest wprowadzony do OWUL i zaakceptowany przez strony §9.3 OWUL. Tym niemniej powód zażądał jedynie zapłaty rat leasingowych za okres trwania umowy. W związku z tym nie był on zobowiązany do realizacji dyspozycji z art. 709 15 kc. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność sprzedaży przedmiotu leasingu, ustalenie jego wartości. Zachowania powoda nie można było również potraktować jako działania sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, skoro przed wypowiedzeniem umowy wysyłał najpierw wezwanie do zapłaty, dając jeszcze szansę pozwanym na spłatę. Zobowiązanie do zapłaty rat leasingowych wynikało z samej regulacji w kodeksie cywilnym oraz umowie leasingu. Tym niemniej w ocenie Sądu powód nie był uprawniony do żądania od pozwanej zapłaty kwoty 615 zł z tytułu opłaty manipulacyjnej za podpisanie aneksu. W dacie jego sporządzenia tj. w dniu 20 grudnia 2012 r. E. P. nie była już wspólnikiem przedmiotowej spółki jawnej. Powód niezasadnie żądał również zapłaty z tytułu trzech opłat serwisowych, z których każda opiewała na kwotę 298,89 zł, bowiem aneks do umowy nie przewidywał takiej opłaty. Każda z tych trzech opłat serwisowych dotyczyła należności za okres po podpisaniu aneksu do umowy leasingu. Z treści aneksu jednoznacznie wynika, iż wykreślono zapis umowy przewidujący obowiązek uiszczania opłat serwisowych (§ 1.5 umowy). Z tych też względów Sąd uznał za niezasadne żądanie w zakresie odsetek od ww. kwot wynikających z faktury: korygującej VAT nr 190/KU/12/12 w wysokości 62,23 zł, faktury VAT nr (...) w wysokości 61,87 zł, faktury VAT nr (...) w wysokości 125,81 zł, faktury VAT nr (...) w wysokości 56,50 zł. Odnosząc się do zarzutu potrącenia zgłoszonego przez pełnomocnika pozwanej w piśmie z dnia 16 października 2015 r. w pierwszej kolejności należy ocenić, czy oświadczeniu temu można przypisać jedynie charakter zgłoszenia procesowego zarzutu potrącenia, czy także skutki materialnoprawne przewidziane w Kodeksie cywilnym (art. 498 i 499 k.c.). Od potrącenia jako czynności materialnoprawnej odróżnić trzeba zarzut potrącenia będący czynnością procesową. Oświadczenie o potrąceniu, o którym mowa w art. 499 k.c., jest czynnością materialnoprawną, powodującą - w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c. - odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności (art. 498 § 2 k.c.), natomiast zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na żądaniu oddalenia powództwa w całości lub w części z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie objęte żądaniem pozwu wygasło wskutek potrącenia. Oświadczenie o potrąceniu stanowi zatem materialnoprawną podstawę procesowego zarzutu potrącenia. Do dokonania potrącenia może dojść zarówno w ramach postępowania sądowego, jak i poza nim; w trakcie postępowania sądowego uprawniony może połączyć złożenie oświadczenia woli o potrąceniu z podniesieniem zarzutu potrącenia. Zgłoszenie zarzutu potrącenia w toku sprawy cywilnej jest przede wszystkim instytucją prawa procesowego, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Czynności procesowe są czynnościami prawnymi mającymi cechy szczególne, które wynikają z ich charakteru, dlatego należy podkreślić, że wywołują określone skutki prawne przewidziane przez prawo procesowe, jeżeli dokonywane są w wymaganej formie, w oznaczonym czasie oraz przez uprawnione i zdolne do powzięcia woli i jej przejawienia podmioty procesowe. Wskazać należy, iż pozwana nie złożyła powodowi oświadczenia o potrąceniu, które miałoby materialnoprawny charakter. Natomiast pełnomocnik pozwanej jest pełnomocnikiem procesowym uprawnionych do podejmowania czynności procesowych a nie składania oświadczeń o charakterze materialnoprawnym. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 20 października 2004 r. I CK 204/04 (OSNC 2005 nr 10, poz. 176). pełnomocnictwo o zakresie przewidzianym w art. 91 k.p.c. nie uprawnia pełnomocnika do złożenia w imieniu mocodawcy materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu, gdyż żadne z przewidzianych przez ustawę uprawnień, nawet uprawnienie do wniesienia powództwa wzajemnego, nie daje podstaw do takiego wniosku. Zarzut potracenia nie został skutecznie dokonany również z uwagi na fakt, iż oświadczenie to zostało przyjęte przez pełnomocnika procesowego powodowej spółki, a powoda (art. 61 § 1 k.c.). Nawet jednak, gdyby powyższego poglądu nie podzielić, to i tak zarzut potrącenia nie byłby uzasadniony. Ponownie podkreślić bowiem należy, iż powód nie dochodzi roszczeń w oparciu o art. 709 15 k.c., który obligowałby powoda do pomniejszenia swojego roszczenia o wartość zbytego przedmiotu leasingu. Pozwanej nie przysługuje wierzytelność przedstawiona do potrącenia; nie ona bowiem była właścicielem przedmiotu leasingu, zbywcą tej rzeczy czy też osobą uprawnioną do otrzymania zapłaty z tytułu sprzedaży przedmiotu umowy leasingu. Za chybiony uznać należy również zarzut przedawnienia roszczenia. Czym innym jest przedawnienie roszczenia ze stosunku podstawowego, a czym innym przedawnienie wekslowe. Obie instytucje różnią się istotnie między innymi, co do początku biegu przedawnienia. Termin przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego, zgodnie z regułą art. 120 k.c., rozpoczyna bieg od dnia, w którym świadczenie ze stosunku podstawowego stało się wymagalne. Początek biegu terminu przedawnienia roszczenia z weksla własnego skierowanego przeciwko wystawcy weksla własnego, zgodnie z art. 70 w związku z art. 103 i 104 ustawy Prawo wekslowe, liczy się od dnia płatności weksla. Tę samą zasadę stosuje się do weksli in blanco. Przedawnienie praw z weksla in blanco nie rozpoczyna biegu do czasu jego wypełnienia. Przedawnienie roszczenia z weksla wręczonego bez wypełnienia daty płatności i bez zastrzeżeń, co do tej daty, rozpoczyna się z dniem płatności wpisanym na wekslu przez wierzyciela wekslowego. Treścią upoważnienia zawartego w deklaracji wekslowej towarzyszącej wystawieniu weksla in blanco, wręczanego dla zabezpieczenia określonego roszczenia, jest objęte uzupełnienie weksla przed upływem terminu przedawnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu. Odnosi się to również do przypadków użycia w deklaracji wekslowej zwrotu przewidującego możliwość wypełnienia weksla w każdym czasie oraz opatrzenia go datą płatności według uznania wierzyciela (por. wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r. w Ł. sygn. akt I ACa 1364/12 wyrok s.apel. 2013-04-11) Zgodnie z art. 70 ustawy prawo wekslowe roszczenia wekslowe przeciwko akceptantowi ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od daty płatności weksla. Odpowiedzialność akceptanta wekslowego jest tożsama z odpowiedzialnością akceptanta weksla trasowanego. Stosowanie do treści art. 103 prawa wekslowego w stosunku do weksla własnego należy stosować przepisy o wekslu trasowanym. Roszczenie wekslowe przeciwko poręczycielowi ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia płatności weksla, co odnosi się także do weksla in blanco, w którym data płatności została wpisana przez wierzyciela wekslowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007 r. sygn. akt V CSK 323/07). Z akt sprawy wynika, że weksel jest płatny w przedmiotowej sprawie w dniu 03 kwietnia 2014 r. (wezwanie do wykupu weksla zostało wystawione w dniu 26 marca 2014r. ze wskazaniem daty wykupu weksla do dnia 03 kwietnia 2014 r. - tożsamą z datą płatności na wekslu), pozew natomiast został wniesiony w dniu 10 września 2014 r. Tym samym roszczenie powoda oparte na wekslu nie uległo przedawnieniu. Nie uległo przedawnieniu również roszczenie oparte na stosunku podstawowym. Termin ten – również 3 – letni z mocy art. 118 kc. – rozpoczął bieg z dniem wypowiedzenia umowy leasingu tj. z dniem 6 listopada 2013 r. Mając na uwadze powyższe Sąd w pkt 1 wyroku na mocy art. 6 kc w zw. z art. 32 ustawy prawo wekslowe w zw. z art. 709
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.