Sygn. akt VII U 2259/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2015 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia S.O. Lucyna Stąsik-Żmudziak Protokolant: sekretarz sąd. Małgorzata Gruza po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 roku w Lublinie sprawy S. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o prawo do emerytury na skutek odwołania S. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 11 września 2014 roku znak (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala S. G. prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szkodliwych od dnia (...)roku; II. stwierdza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie prawa do świadczenia w terminie. Sygn. akt VII U 2259/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 września 2014 roku, znak:(...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił S. G. prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.), z uwagi na to, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie udowodnił co najmniej 15 - letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Do stażu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy nie uwzględnił okresu zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 23 czerwca 1995 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w C. z uwagi na łączne zatrudnienie na stanowisku zbrojarza oraz stanowisku betoniarza, która to okoliczność w ocenie Zakładu wyłączała możliwość spełnienia świadczenia pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu, przewidzianym dla danego stanowiska pracy (decyzja – k. 25 akt rentowych). W odwołaniu S. G. nie zgodził się ze wskazaną decyzji podnosząc, że w zakwestionowanym przez organ rentowy okresie wykonywał pracę w szczególnych warunkach stale i wy pełnym wymiarze jako zbrojarz i betoniarz (odwołanie – k. 2 – 2v. akt sądowych). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, podnosząc argumenty, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 6 - 7 a.s.). Na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2015 roku ubezpieczony wnosił o uwzględnienie w stażu pracy w szczególnych warunkach okresów zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w K. od dnia 1 września 1971 roku do dnia 31 marca 1978 roku jako zbrojarz, w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. od dnia 14 kwietnia 1978 roku do dnia 18 marca 1980 roku jako zbrojarz, w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym od dnia 6 czerwca 1980 roku do dnia 31 sierpnia 1988 roku jako monter konstrukcji żelbetonowych oraz w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w C. od dnia 20 kwietnia 1993 roku do dnia 20 listopada 1993 roku jako zbrojarz – betoniarz (protokół – k. 18v. – 19v. a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: S. G., urodzony (...), w dniu (...)roku złożył wniosek o emeryturę, w którego treści zawarł oświadczenie o tym, że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego równocześnie składając wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom w wymiarze 26 lat, 1 miesiąca i 26 dni, w tym 25 lat, 11 miesięcy i 24 dni okresów składkowych oraz 2 miesięcy i 2 dni okresów nieskładkowych. Do stażu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy nie uwzględnił żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego (okoliczności bezsporne). Z dniem 1 września 1971 roku S. G. został zatrudniony na podstawie umowy o pracę w ramach nauki zawodu w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w K. w zawodzie zbrojarza i w okresie od dnia zatrudnienia do dnia 20 czerwca 1973 roku uczył się w (...) Szkole Budowlanej dla pracujących. Program nauki przewidywał 3 dni nauki oraz 3 dni pracy. Po ukończeniu szkoły ubezpieczony w dniu 3 sierpnia 1973 roku przeszedł badania lekarskie na podstawie których stwierdzono zdolność do pracy na stanowisku zbrojarza. W związku z tym w dniu 4 sierpnia 1973 roku S. G. przystąpił do wykonywania pracy na stanowisku zbrojarza w filii zakładu pracy w T.. Podstawę zatrudnienia stanowiła zawarta w dniu 16 maja 1973 roku umowa o pracę na czas nieokreślony. Od tego dnia skarżący pracował na budowie fabryki samochodów marki F. przy zbrojeniach fundamentów pod maszyny oraz hale. Praca ubezpieczonego polegała na układaniu zbrojenia w szalunkach, co sprowadzało się do wiązania drutem wiązałkowym od 0,2 do 0,5 zbrojenia. Opisane obowiązki wykonywał w głębokich wykopach, w tym poniżej 3 metrów. W okresie od dnia 26 stycznia 1974 roku do dnia 20 grudnia 1975 roku ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową, po zakończeniu której powrócił do pracy na uprzednio zajmowane stanowisko w dniu 21 stycznia 1976 roku. Po wskazanym dniu pracę świadczył w dalszym ciągu na budowie fabryki samochodów wykonując wyżej opisane czynności. Pracował również na budowie bloku w czasie której wykonywał czynności związane ze zbrojeniem na wysokości. Praca była świadczona w systemie jednozmianowym przez 8 godzin dziennie. Stosunek pracy ubezpieczonego ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę z dniem 31 marca 1978 roku. Z dniem 14 kwietnia 1978 roku ubezpieczony został zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku zbrojarza w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M.. Przedmiotem działalności zakładu pracy była budowa wysokich bloków. Skarżący na zajmowanym stanowisku pracował na budowie wieżowców wykonując zbrojenia fundamentów. W sytuacji wydania polecenia służbowego wykonywał również czynności związane z betonowaniem. W okresie od dnia 7 lutego 1979 roku do dnia 12 lutego 1980 roku świadczył pracę na budowach kontraktu 437 farm w Libii jako zbrojarz w brygadzie stropowców. Wykonywał czynności zbrojarskie przy fundamentach, słupach oraz stropach w związku z budową pomieszczeń mieszkalnych, obór i wiat. Po zakończeniu pracy w Libii ubezpieczony powrócił do pracy w macierzystym zakładzie pracy na uprzednio zajmowane stanowisko i w okresie od dnia 14 lutego 1980 roku do dnia 18 marca 1980 roku przebywał na urlopie wypoczynkowym i rozłąkowym. Stosunek pracy skarżącego ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę z dniem 18 marca 1980 roku. Z dniem 6 czerwca 1980 roku ubezpieczony został zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym w C. na podstawie umowy o pracę na 2 – tygodniowy okres próbny w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montażysty. Od dnia 20 czerwca 1980 roku podstawę zatrudnienia stanowiła umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony o analogicznych postanowieniach w zakresie stanowiska i wymiaru czasu pracy co uprzednio obowiązująca. Zakład pracy zajmował się budową bloków mieszkalnych z wielkiej płyty na terenie C., K. i W.. Na zajmowanym stanowisku skarżący wykonywał w rzeczywistości czynności betoniarskie, zbrojarskie oraz związane z montażem płyt żelbetowych. Pracę świadczył w 5 osobowej brygadzie, która otrzymywała zlecenie na budowę bloku i wykonywała kompleksowo w tym zakresie wszystkie prace od podstaw, systematycznie przystępując do kolejnego etapu robót. W pierwszej kolejności wykonywano prace przy wykopach na różnej głębokości, szalunek, wylewano fundamenty przy których wiązano zbrojenia, stawiono płyty na specjalnych śrubach, kładziono strop w którym wybijano dziurę w celu połączenia ich ze ścianami przy wykorzystaniu kotew, szalowano wieniec, który zalewano betonem wytwarzanym przez członków brygady w betoniarce i ustawiono kolejna kondygnację z płyt. Jako monter konstrukcji żelbetonowych ubezpieczony zajmował się wybijaniem dziur w żelbetowych płytach stopowych i ich skręcaniem tzw. montażówki na wysokości przy budowie do 5 – kondygnacyjnych budynków. Płyty podawał dźwig. W okresie od dnia 25 listopada 1984 roku do dnia 26 maja 1986 roku ubezpieczony świadczył pracę na rzecz Przedsiębiorstwa (...) w W. na budowie eksportowej (...) N. w Iraku w Zakładzie (...) w charakterze zbrojarza przy produkcji i montażu zbrojeń belek typu (...) i U oraz innych robót zbrojarskich. Na czas pracy na budowie eksportowej macierzysty zakład udzielił skarżącemu urlopu bezpłatnego. Po zakończeniu pracy na budowie eksportowej wykorzystywał w okresie od dnia 28 maja 1986 roku do dnia 22 sierpnia 1986 roku przysługujący mu z tytułu zatrudnienia za granicą urlop wypoczynkowy w wymiarze 41 dni oraz dni wolne z tytułu skrócenia tygodnia pracy w wymiarze 31 dni. Do pracy w macierzystym zakładzie pracy powrócił z dniem 23 sierpnia 1986 roku na stanowisko montażysty konstrukcji żelbetowych i wykonywał czynności jak przed wyjazdem za granicę. Stosunek pracy ubezpieczonego ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę z dniem 31 sierpnia 1988 roku. W okresie od dnia 20 kwietnia 1993 roku do dnia 20 listopada 1993 roku ubezpieczony był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w C. na stanowisku zbrojarza – betoniarza. Przedmiotem działalności zakładu pracy była budowa bloków. Z dniem 23 czerwca 1995 roku ubezpieczony został zatrudniony w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w C. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony do dnia 31 lipca 1995 roku w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku zbrojarza – betoniarza. W okresach od dnia 1 sierpnia 1995 roku do dnia 30 września 1995 roku oraz od dnia 1 października 1995 roku do dnia 31 grudnia 1995 roku podstawę zatrudnienia skarżącego we wskazanym zakładzie pracy stanowiły kolejne dwie umowy o pracę określające warunki zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy i stanowiska jak w pierwszej z umów. Od dnia 1 stycznia 1996 roku podstawę zatrudnienia ubezpieczonego na stanowisku zbrojarza – betoniarza w pełnym wymiarze czasu pracy stanowiła umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony. Zakład pracy zajmował się budową kanałów, oczyszczalni ścieków oraz bloków. W okresie od dnia 23 czerwca 1995 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku skarżący świadczył pracę przy budowie oczyszczalni ścieków w C.. Zasadniczo zajmował się wykonywaniem czynności związanych ze zbrojeniem a jedynie sporadycznie z betonowaniem. Praca ubezpieczonego polegała na przygotowaniu elementów do zbrojenia, tj. pocięciu i wygięciu strzemion oraz elementów nośnych przy wykorzystaniu nożyc i giętarek mechanicznych a następnie montażu tych elementów na obiekcie. Przy przygotowaniu zbrojenia było duże zapylenie, związane z gięciem stali, która się odpryskiwała. Montaż zbrojenia polegał na tym, że każdy pręt był przytrzymywany ręcznie na rusztowaniach. Pręty montowano zarówno poziomo jak i pionowo. Montaż elementów zbrojenia wykonywany był w wykopach do 4 metrów, albo na wysokości, w zależności od etapu prac budowalnych. Elementy nośne ścian były zbrojone od podstaw, aż do zwieńczenia budynku. Praca była świadczona w ramach 8 – godzinnej normy czasu pracy, ale ze względu na okoliczność niemożności przerwania montażu zbrojeń, często trwała dłużej. Opisane obowiązki ubezpieczony wykonywał do dnia 31 grudnia 1998 roku. (umowy o pracę – k. 3, 4, pisma ws. urlopu bezpłatnego – k. 18, 19, 23, opinia służbowa – k. 22, zaświadczenie o pracy na budowie eksportowej – k. 26, opinia – k. 27, pismo – k. 28; świadectwo pracy – k. 32 akt osobowych – k. 28 a.s.; świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej – k. 3, umowy o pracę – k. 4, 5, 6, 8 akt osobowych – k. 28 a.s.; świadectwo pracy – k. 1, karta – k. 2, karta powołania – k. 10, karta szkolenia wstępnego – k. 13, oświadczenie – k. 14, orzeczenie lekarskie – k. 15, umowa o pracę – k. 16, upoważnienie dla oddziału finansowego – k. 21 akt osobowych – k. 36 a.s.; umowa o pracę – k. 10, opinia – k. 14, świadectwo pracy – k. 19 akt osobowych – k. 40 a.s.; zaświadczenia – k. 4, 5 a.k.; świadectwo pracy – k. 12 a.k.; zeznania S. G. – k. 18v. – 19v., 52v. – 53v. a.s.; zeznania świadka M. T. – k. 53v. – 54 a.s.; zeznania świadka J. K. – k. 61v. – 62 a.s.; zeznania świadka B. I. – k. 62 a.s.; zeznania świadka K. P. – k. 62 – 62v. a.s.) Przystępując do oceny dowodów osobowych należy stwierdzić, że przesłuchani w sprawie świadkowie to osoby obce dla ubezpieczonego. Świadek M. T. pozostawał w zatrudnieniu w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym w C. w okresie od 1971 roku do 1994 roku, początkowo jako operator żurawia wieżowego, a od 1983 roku jako majster i kierownik budowy. Świadek zeznał, że pracował wspólnie z ubezpieczonym na tej samej budowie. Świadek J. K. pracował we wskazanym zakładzie pracy w okresie od 1980 roku do 1986 roku jako montażysta. Zeznał, że pracował z ubezpieczonym wspólnie na montażu. Świadek B. I. był zatrudniony w zakładzie pracy skarżącego w okresie od 1972 roku do 1994 roku również w charakterze montażysty. Natomiast świadek K. P. pozostawał w zatrudnieniu w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w okresie od 1976 roku do 2002 roku jako zbrojarz – betoniarz pełniąc funkcję brygadzisty w której pracował również ubezpieczony. Okoliczności te w ocenie Sądu pozwalają na przyjęcie wniosku, iż świadkowie posiadają niezbędne wiadomości dotyczące okoliczność zatrudnienia ubezpieczonego w okresach w jakich ich zatrudnienie pokrywa się z okresami objętymi sporem, tj. w odniesieniu do świadków M. T., J. K. oraz B. I. co do okresu od dnia 6 czerwca 1980 roku do dnia 31 sierpnia 1988 roku a w odniesieniu do świadka K. P. co do okresu od dnia 23 czerwca 1995 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku. Świadkowie szczegółowo opisali zakres obowiązków ubezpieczonego oraz warunki w jakich były one wykonywane. Zeznania świadków są logiczne, spójne oraz korelują z zeznaniami ubezpieczonego, wobec czego Sąd uznał je za wiarygodne. Poza tym należy wskazać, że organ rentowy nie podniósł okoliczności które mogłyby godzić w wiarygodność ich zeznań. Powyższa ocena dotyczy również zeznań ubezpieczonego, skoro były one zgodne z wiarygodnymi zeznaniami świadków. Skarżący opisał wykonywane przez siebie czynności. Zdaniem Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania jego zeznań, wobec czego Sąd uznał je za wiarygodne. Również organ rentowy nie podniósł okoliczności mogących godzić w wiarygodność jego zeznań. Sąd dał również wiarę jego zeznaniom w zakresie poczynionych ustaleń co do charakteru wykonywanej pracy i rodzaju czynności w okresach co do których nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadków. Co do zasady odpowiadają one treści dokumentów dotyczących zatrudnienia w tych okresach wobec czego Sąd doszedł do przekonania, że również stanowią miarodajne źródło informacji co do okoliczności dotyczących charakteru wykonywanej pracy i rodzaju czynności wykonywanych przez skarżącego w okresie zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w K., w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. oraz w Przedsiębiorstwie Budownictwa(...) w C.. Z tym jednakże zastrzeżeniem, że Sąd nie dał wiary zeznaniom ubezpieczonego co do okoliczności rozpoczęcia pracy w ramach zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w K. na stanowisku zbrojarza bezpośrednio po zakończeniu nauki w (...) Szkole Budowlanej dla pracujących, tj. w dniu 21 czerwca 1973 roku. W tym zakresie zeznania pozostają w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym w postaci dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego, tj. karta dotyczącej okresów zatrudnienia na danych stanowiskach, karty szkolenia wstępnego, oświadczenia skarżącego oraz orzeczenia lekarskiego. Treść wskazanych dokumentów w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje na rozpoczęcie pracy na stanowisku zbrojarza dopiero w dniu 4 sierpnia 1973 roku. Stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił również w oparciu o powołane dowody z dokumentów. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie S. G. jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Do okoliczności spornej w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji, treść odwołania oraz zeznań ubezpieczonego, należy możliwość zakwalifikowania okresów zatrudnienia skarżącego w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w K. od dnia 1 września 1971 roku do dnia 31 marca 1978 roku, w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. od dnia 14 kwietnia 1978 roku do dnia 18 marca 1980 roku, w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym w C. od dnia 6 czerwca 1980 roku do dnia 31 sierpnia 1988 roku, w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w C. od dnia 20 kwietnia 1993 roku do dnia 20 listopada 1993 roku oraz w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w C. od dnia 23 czerwca 1995 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, w wymiarze 18 lat, 10 miesięcy i 10 dni, jako pracy w szczególnych warunkach, celem ustalenia, w związku z nieuznaniem przez organ rentowy żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, czy legitymuje się on 15 – letnim okresem tak kwalifikowanej pracy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 b pkt 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748) – zwaną dalej ustawą emerytalną, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego dla mężczyzn urodzonych po dniu 30 września 1953 roku co najmniej 67 lat. Ubezpieczony nie ukończył wyżej wymienionego wieku, zatem nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia mu prawa do emerytury w oparciu o powołany przepis. Natomiast w myśl art. 46 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż wskazany, jeżeli nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego i warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 roku. Przy czym wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których wymienionym osobom przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Według § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. S. G. do dnia 31 grudnia 2008 roku nie osiągnął wymaganego przez cytowany przepis wieku emerytalnego 60 lat. Jednakże zgodnie z przepisem art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według przepisu § 3 rozporządzenia Rady Ministrów okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury S. G. musiał spełnić łącznie następujące przesłanki: 1) osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny; 2) nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego; 3) na dzień i stycznia 1999 roku udowodnić:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.