Sygn. akt I ACa 699/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Elżbieta Bieńkowska (spr.) Sędziowie : SA Elżbieta Borowska SA Jadwiga Chojnowska Protokolant : Sylwia Radek - Łuksza po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa - (...) przeciwko (...) Spółce z o.o. w G. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt I C 806/13 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. (...) UZASADNIENIE Powód Skarb Państwa – Wojewoda (...)- (...) wnosił o zasądzenie od pozwanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwoty 124.537,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 maja 2013 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu. Podał, że na żądaną kwotę składa się wynagrodzenie wypłacone pozwanej w wysokości 107.932,50 zł oraz kwota 16.605 zł z tytułu kary umownej za niewykonanie umowy polegającej na opracowaniu dokumentacji projektowej przebudowy (...) Przejścia G. w B.. Pozwana (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. w odpowiedzi na pozew, kwestionując roszczenie powoda, wnosiła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie uwzględnił w całości żądanie pozwu. Zasądził też od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Olsztynie kwotę 6.227 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, od uiszczenia których powód był zwolniony z mocy ustawy. Orzeczenie to zapadło w oparciu o następujące ustalania faktyczne. W dniu 27 września 2012 roku (...)- (...) Urząd Wojewódzki ogłosił postępowanie o udzieleniu zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem było opracowanie dokumentacji projektowej przebudowy (...) Przejścia G. w B.. Bazą do projektowania była Koncepcja przebudowy (...) Przejścia G. w B. stanowiąca załącznik do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (w skrócie (...)). Koncepcja została opracowana w dwóch wariantach. Zamawiający wskazał w (...), że realizacji podlega wariant I koncepcji stanowiącej załącznik nr (...). W toku prowadzonego postępowania przetargowego ofertę zgłosiła (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G.. Wymieniona Spółka, pomimo braku przejrzystości oraz jednoznaczności zapisów odnośnie przedmiotu zamówienia, nie zwróciła się do zamawiającego o ich wyjaśnienie w trybie art. 38 ustawy Prawo zamówień publicznych. Na przełomie października/listopada 2012 roku na teren kolejowego przejścia kolejowego w B. przybyli przedstawiciele firmy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. celem zapoznania się z infrastrukturą przejścia pod kątem, m.in. zaprojektowania systemu monitoringu od stacji B. do granicy. Wymienieni nie zgłaszali żadnych uwag, ani zastrzeżeń. W dniu 8 listopada 2012 roku, w wyniku rozstrzygnięcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, Skarb Państwa Wojewoda (...)- (...) zawarł z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. umowę nr (...), na mocy której pozwana Spółka zobowiązała się opracować za wynagrodzeniem ryczałtowym w wysokości 166.050 zł brutto do dnia 30 kwietnia 2013 roku dokumentację projektową przebudowy (...) Przejścia G. w B., której zakres – zgodnie z wariantem I koncepcji stanowiącej załączniki nr (...)do specyfikacji istotnych warunków zamówienia – obejmował adaptację budynków przy ul. (...) i ul. (...) na potrzeby służb granicznych, lokalizację skanera RTG z bramkami radiometrycznymi, budowę garażu (...)-stanowiskowego na terenie działki przy ul. (...), remont i rozbudowę zwyżki – kładki zlokalizowanej nad torami do kontroli pociągów, drogi i chodniki, przyłącza wody i kanalizacji oraz przebudowę elementów związanych, przyłącze energetyczne oraz przebudowę elementów związanych, przyłącze do sieci teletechnicznych, przebudowę (...) i rozdzielni NN, oświetlenie i system monitoringu terenu, ogrodzenie terenu inwestycji, program inwestycji zgodny z wymogami określonymi w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2010 roku w sprawie szczegółowego sposobu i trybu finansowania inwestycji z budżetu państwa. Z treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wraz z mapą i opisem technicznym wynikało, że przedmiot zamówienia obejmował również budowę ogrodzenia o wysokości minimum 2,2 m na terenie od linii granicy polsko-rosyjskiej do przejazdu na ul. (...) w B., na którym miało zostać również wykonane oświetlenie oraz pełen monitoring. Obszar inwestycji określono na działki (...) obręb B.. W § 1 ust. 3 pkt 2 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku przewidziano, że w skład dokumentacji projektowej mają wejść: projekt budowlany wraz z projektami wykonawczymi, opracowany na podstawie wariantu I koncepcji przebudowy (...) Przejścia G. w B. ze wszystkimi niezbędnymi uzgodnieniami oraz uzyskaniem w imieniu zamawiającego decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto w § 5 ust. 2 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku wskazano na konieczność organizacji spotkań zamawiającego z wykonawcą raz w miesiącu, w siedzibie zamawiającego lub innym uzgodnionym miejscu, celem przedstawienia postępu prac oraz dokonania uzgodnień w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonania przedmiotu umowy. Stosownie zaś do treści § 5 ust. 2 przedmiotowej umowy pozwana była obowiązana również do uzgodnienia ze służbami działającymi na Kolejowym Przejściu G. w B. kompletnej dokumentacji projektowej. Wykonawca na mocy umowy z dnia 8 listopada 2012 roku zobowiązał się wykonać przedmiot umowy zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej, obowiązującymi przepisami oraz obowiązującymi normami i normatywami. Na wypadek niewykonywania lub nienależytego wykonywania umowy przez wykonawcę, zamawiający miał również prawo odstąpić od umowy za siedmiodniowym okresem wypowiedzenia, co nie zwalniało wykonawcy z zapłacenia kary umownej. Wykonawca nie miał natomiast prawa do wynagrodzenia za wykonany do dnia odstąpienia od umowy przedmiot umowy (§ 8 ust. 3 umowy). W piśmie z dnia 19 grudnia 2012 roku Izba Celna, na zapytanie pozwanej, zwróciła się o uwzględnienie przy sporządzeniu dokumentacji projektowej wymogów w odniesieniu do systemów teleinformatycznych oraz standardów dla obiektów budowlanych określonych Zarządzeniem nr 24/FR/2011 Ministra Finansów. Wskazane wytyczne zostały przesłane przez pozwaną powodowi do zapoznania się. Dodatkowo w dniu 11 stycznia 2013 roku pozwana zwróciła się do strony powodowej o wyjaśnienie, w związku z otrzymanymi od Izby Celnej wymogami, problematycznych kwestii w systemie łączności. Na podstawie wystawionej przez pozwaną, zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 2 pkt 1 umowy z dnia 8 listopada 2013 roku, faktury nr (...) z dnia 21 grudnia 2012 roku z tytułu opracowania dokumentacji projektowej przebudowy (...) Przejścia G. w B., powód uiścił 31 grudnia 2012 roku wynagrodzenie częściowe w wysokości 107,932,50 zł. Wedle protokołu zdawczo-odbiorczego stan zaawansowania prac, w tym rozbudowy i przebudowy budynku przy ul. (...) i ul. (...) w B., budowy budynku obsługi skanera, rozbudowy zwyżki i ogrodzenia oraz oświetlenia i monitoringu wzdłuż torów od przejazdu na ul. (...) w B. do granicy państwa określono na 70%. W dniu 18 stycznia 2013 roku pozwana wystąpiła do Izby Celnej o uzgodnienie lokalizacji obiektu – skanera RTG wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Izba Celna przedstawiła w związku z powyższym 28 stycznia 2013 roku szczegółowe wytyczne w omawianym przedmiocie, w tym dotyczące zmian parametrów budynku obsługi skanera. Pozwana uwzględniła uwagi odnośnie powiększenia powierzchni budynku na obsługę skanera, albowiem zmiana ta nie miała charakteru istotnego. Pismami z dnia 15 lutego 2013 roku i 4 marca 2013 roku. (...) Oddział Straży Granicznej, odpowiadając na zapytanie pozwanej z 31 stycznia 2013 roku, przedstawił wymagania w zakresie budowy ogrodzenia oraz oświetlenia i monitoringu wzdłuż torów kolejowych od przejazdu przy ul. (...) do granicy państwa, a nadto dróg pieszych. W dniu 20 lutego 2013 roku pozwana wskazała, że propozycje Straży Granicznej nie przystają do postanowień umowy z dnia 8 listopada 2012 roku, albowiem nie zostały opisane w I wariancie koncepcji przebudowy (...) Przejścia G. w B.. O zgłaszanych przez Izbę Celną i Straż Graniczną zastrzeżeniach pozwana informowała powoda przesyłając mu korespondencję w tym przedmiocie. Powód od stycznia 2013 roku starał się nawiązać kontakt z pozwaną celem uzyskania informacji o zaawansowaniu prac i dokonaniu niezbędnych uzgodnień w tym zakresie. Pismem z dnia 5 marca 2013 roku zwrócił się do pozwanej z propozycją spotkania celem przedstawienia wykonanych prac oraz dokonania uzgodnień w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonania umowy. Pozwana w piśmie z dnia 6 marca 2013 roku wskazała powodowi, że z uwagi na przedstawione przez służby graniczne wymagania, które nie znajdują odzwierciedlenia w wariancie I koncepcji przebudowy (...) Przejścia G. w B., a których uwzględnienie konieczne jest do opracowywania dokumentacji projektowej, zasadne jest rozszerzenie zakresu przedmiotu umowy z dnia 8 listopada 2013 roku na: poprowadzenie kabli światłowodowych, doprowadzenie sygnału wizyjnego z kamer wzdłuż torów kolejowych prowadzących od granicy państwa do ul. (...), zlokalizowanie urządzenia typu skaner numerów wagonów kolejowych, ogrodzenie torowiska od ul. (...) do granicy państwa oraz poprowadzenie dróg patrolowych wzdłuż torów. Ponadto wystąpiła o ustalenie wysokości wynagrodzenia na poziomie 319.800 zł. Jednocześnie pozwana w dacie tej wstrzymała prace nad wykonaniem dokumentacji projektowej do czasu podpisania stosownego aneksu uwzględniającego zgłoszone przez nią wymogi. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 7 marca 2013 roku powód ponowił prośbę o spotkanie z pozwaną, na którym miały zostać omówione zgłaszane przez nią sporne zagadnienia. Jednocześnie wskazano, że przedstawione przez (...) sp. z o.o., a zgłaszane przez służby graniczne rozwiązania, mieszczą się w zakresie zleconych do wykonania prac projektowych w umowie z dnia 8 listopada 2012 roku. W piśmie z dnia 13 marca 2013 roku (...) Sp. z o.o. wskazała, że prace projektowe zostaną wznowione po uzyskaniu akceptacji zamawiającego dla zmian umowy w zakresie proponowanym przez pozwaną. W odpowiedzi z dnia 19 marca 2013 roku powód ponownie zwrócił się z propozycją spotkania w celu ustalenia zakresu wykonanych prac oraz dokonania uzgodnień w zakresie niezbędnym do prawidłowego zrealizowania przedmiotu umowy, jak również omówienia zagadnień zgłoszonych przez pozwaną, a dotyczących przedmiotu umowy. W piśmie z dnia 20 marca 2013 roku strona pozwana wezwała stronę powodową, aby ta w terminie siedmiu dni doręczyła rysunek pt. Koncepcja w skali 1:1000 obszar D wariant I wraz z opisem oraz z dodatkowymi wytycznymi pod rygorem odstąpienia od umowy na podstawie art. 640 k.c. W dniu 28 marca 2013 roku strona powodowa ustosunkowując się do pisma pozwanej wskazała na postanowienia przedstawionej w ramach zamówienia publicznego dokumentacji, znajdującej się w posiadaniu pozwanej, obejmujące sporny zakres prac (stanowiących załącznik do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, Rysunku Pz-l oraz Koncepcji P. (...) Przejścia G. w B. Opis Techniczny Projekt Zagospodarowania Terenu). Jednocześnie poinformowano o braku podstaw do odstąpienia od umowy przez pozwaną i wezwano ją do kontynuowania prac w celu terminowego wykonania umowy. W następstwie powyższego pozwana przedstawiła zakres prac na dzień ich wstrzymania, tj. 6 marca 2013 roku, dalej utrzymując, że wstrzymanie prac nastąpiło z winy powoda. Ponownie wskazała, że bez uwzględnienia jej stanowiska dotyczącego modyfikacji umowy z dnia 8 listopada 2012 roku brak jest podstaw do przeprowadzenia spotkania z powodem. W dniu 3 kwietnia 2013 roku pozwana wysłała do powoda pismo informując o odstąpieniu od umowy z dnia 8 listopada 2013 roku z winy zamawiającego w oparciu o art. 640 k.c. Jako powód swej decyzji wskazała brak współpracy ze strony powoda w zakresie dokonania – postulowanych w oparciu o wytyczne służb granicznych przekraczających zakres umowy – zmian w umowie. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2013 roku powód ponownie zwrócił się do pozwanej o przekazanie informacji o wznowieniu prac projektowych związanych z realizacją umowy z dnia 8 listopada 2012 roku oraz nadesłanie informacji o dalszym postępie prac, zarazem zastrzegając ostatecznie termin 7 dni na przedstawienie tych informacji. Pismem z dnia 12 kwietnia 2013 roku powód odstąpił za 7-dniowym okresem wypowiedzenia od umowy z dnia 8 listopada 2012 roku w oparciu o § 8 ust. 3 tejże umowy z uwagi na uchybienie przez pozwaną postanowieniom § 5 ust. 2 Umowy z dnia 8 listopada 2012 roku oraz nieuzasadnione wstrzymanie przez nią prac projektowych. Powód wskazał nadto, że wykonane do dnia odstąpienia od umowy i przekazane mu prace projektowe nie posiadają wymaganych uzgodnień i pozwoleń, do których pozwana była zobowiązana w oparciu o postanowienia § 3 umowy. Odstępując od umowy powód wskazał zatem, że przekaże pozwanej uzyskaną dotychczas dokumentację projektową w terminie 7 dni od dnia zwrotu przez wymienioną na podany rachunek bankowy kwoty 107.932,50 zł z tytułu pobranego wynagrodzenia oraz wypłaty 16.605 zł z tytułu kar umownych. Przedmiotowe pismo zostało doręczone pozwanej w dniu 16 kwietnia 2013 roku. Pismem z dnia 7 maja 2013 roku powód wysłał pozwanej dodatkowe wezwanie do zapłacenia kwoty 124.536,50 zł w terminie ostatecznym do dnia 24 maja 2013 roku (data doręczenia – 13 maja 2013 roku). Pomimo odstąpienia przez powoda od umowy z dnia 8 listopada 2012 roku i zaproponowania przez niego zwrotu dotychczas uzyskanej dokumentacji, pozwana nie dokonała zwrotu uzyskanego dotychczas świadczenia. Pismem z dnia 17 kwietnia 2013 roku pozwana przesłała powodowi opracowane do dnia 6 marca 2013 roku dokumenty z żądaniem uiszczenia za nie zapłaty w brakującej części, tj. 18.081 zł. Odpowiadając na powyższe pismo powód podtrzymał swe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 roku. W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd uznał roszczenie pozwu za zasadne w całości. Wskazał, iż z analizy dokumentacji załączonej do akt sprawy wynikało, że zawarte w niej zapisy dotyczące przedmiotu zamówienia charakteryzował duży stopień ogólności i brak precyzji, w tym wskazania dokładnych parametrów. W ich świetle nie ulegało jednak wątpliwości – wbrew odmiennemu stanowisku pozwanej, w tym W. P. – że zgodnie z § 1 ust. 2 i 3 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku oraz uzupełniającym je postanowieniom (...) oraz wariantu I koncepcji, wykonawca został zobowiązany do opracowania dokumentacji przebudowy (...) Przejścia G. w B., w tym m.in. wykonania projektów budowlanych: budynku wielofunkcyjnego na potrzeby służb granicznych, budynku do obsługi skanera, dróg i chodników, infrastruktury telekomunikacyjnej oraz sieci światłowodowej i miedzianej, przyłącza do sieci teletechnicznych oraz systemu monitoringu wizyjnego C. i pogrodzenia terenu inwestycji, który miał obejmować działki (...) obręb B.. Sąd zauważył, że powyższe potwierdził również świadek P. T., dokonujący na przełomie października/listopada 2012 roku wizji lokalnej na odcinku od stacji kolejowej do przejścia granicznego. Wprawdzie świadek ten negował, aby przedmiotem zainteresowania był obszar nieobjęty wariantem I koncepcji – wielkości około 500 metrów oddzielający stację kolejową w B. od przejścia granicznego – tym niemniej powyższe nie zasługiwało na podzielenie. Pozostawało bowiem w opozycji do jego zeznań, w których wskazywał, że przedmiotem zainteresowania był cały 4-kilometrowy odcinek terenu od stacji B. do granicy. Okoliczność ta – biorąc pod uwagę czas czynienia spostrzeżeń, tj. przed zawarciem umowy z dnia 8 listopada 2012 roku – winna zatem wzbudzić określone zastrzeżenia pozwanej odnośnie niespójności zapisów (...) oraz wariantu I koncepcji i skutkować podjęciem stosownych działań w celu ich wyjaśnienia. Odstąpienie od podjęcia stosownych kroków w tym kierunku należało więc zdaniem Sądu traktować jako akceptację ze strony pozwanej dla treści (...) i wynikających z niej ogólnych postanowień. Tym bardziej, że(...) stanowiło pewne ramy, w oparciu o które wykonawca winien sporządzić konkretne i szczegółowe projekty budowlane. Znajdywało to również potwierdzenie w zeznaniach świadka A. P., która podała, że na skutek zgłoszenia przez Izbę Celną dodatkowych wymogów parametrów budynku służącego do obsługi skanera, zaakceptowano powiększenie jego wymiarów zgodnie z wnioskiem. W związku z powyższym Sąd podzielił argumentację powoda, zgodnie z którą ogólny charakter zapisów (...)oraz wariantu I koncepcji, nie skutkował koniecznością automatycznego rozszerzenia przedmiotu zamówienia. Celem sporządzenia tego dokumentu było bowiem dokładne zakreślenie założeń prac, których wykonanie zlecono pozwanej. Sąd zaznaczył, że choć postanowienia (...) wraz z wariantem I koncepcji cechował pewien stopień uogólnienia, mogący skutkować rozbieżnościami co do konkretnych rozwiązań (za które z mocy art. 29 i 30 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych odpowiedzialność ponosi strona powodowa), to pozwana, będąca profesjonalistą w branży projektowej – jaki to wymóg nakładał na nią również pkt 5 ppkt 1b (...) – nie podjęła decyzji o zwróceniu się do zamawiającego – ogłaszającego przetarg o wyjaśnienie treści (...) w trybie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych. Pozwana miała bowiem nie tylko uprawnienie, lecz także obowiązek zwrócenia się do zamawiającego o wyjaśnienie (...) w kontekście występującej w jej treści niejasności i rozbieżności. Sąd podkreślił, że niezależnie od powyższego pozwana powinna zwrócić się do powoda z prośbą o wyjaśnienie postanowień (...) i jej załącznika wariantu I koncepcji także z uwagi na cel inwestycji i zapis o konieczności dokonania niezbędnych uzgodnień ze służbami działającymi na Kolejowym Przejściu G. w B.. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pozwana, jako profesjonalista miała świadomość tego, że jej założeniem było całościowe opracowanie dokumentacji projektowej przebudowy (...) Przejścia G. w B.. Sąd zwrócił również uwagę, na postawę strony pozwanej po uzyskaniu stosownych wytycznych od Izby Celnej w O. i (...) Oddziału Straży Granicznej. Mianowicie wymieniona nie tyle podjęła starania o wyjaśnienie rysujących się na ich tle rozbieżności odnośnie sposobu realizacji projektu ze stroną powodową, ale wystąpiła z żądaniem dokonania zmian – niepoddających się negocjacjom – w umowie z dnia 8 listopada 2012 roku, w tym zwiększenia kwoty należnego jej wynagrodzenia. Jednocześnie, nie czekając na odpowiedź strony przeciwnej, wstrzymała dalsze prace nad projektem. Powód zaś wielokrotnie, w tym w pismach z dnia 5, 7 i 19 marca 2013 roku, wnosił bezskutecznie o zorganizowanie w trybie § 5 pkt 2 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku spotkania – który to obowiązek nota bene ciążył na pozwanej – na którym podjęte zostałyby rozmowy mające na celu sfinalizowanie zadania. Odnosząc się natomiast do zgłoszonego przez pozwaną w piśmie z dnia 6 marca 2013 roku żądania zwiększenia wynagrodzenia Sąd stwierdził, że poprzez odstąpienie od podjęcia przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. działań w oparciu o art. 38 ustawy – Prawo zamówień publicznych, przejęła ona na siebie ryzyko, iż określone umową z dnia 8 listopada 2012 roku wynagrodzenie ryczałtowe (§ 4 pkt 1) obejmuje wszystkie koszty związane z realizacją prac objętych dokumentacją. Jednocześnie według Sądu pozwana nie wykazała – a to na niej jako stronie wywodzącej z danej okoliczności skutki prawne, ciążył ten obowiązek – aby sporny zakres prac nie został ujęty w dokumentacji dotyczącej udzielonego przez powoda zamówienia publicznego i aby nie miała, ani nie mogła mieć, o nim wiedzy w dacie zawarcia umowy z dnia 8 listopada 2012 roku. Z tego też względu Sąd podzielił zapatrywanie strony powodowej, że odstąpienie przez pozwaną od umowy z dnia 8 listopada 2012 roku na podstawie art. 640 k.c. nie miało oparcia w obiektywnych przesłankach, a zatem było bezskuteczne. Rozważając z kolei, czy strona powodowa uprawniona była w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 roku do odstąpienia od umowy z dnia 8 listopada 2012 roku z winy pozwanej, Sąd powołał się na zapis § 8 ust. 3 umowy, zgodnie z którym w razie niewykonywania, bądź nienależytego wykonywania umowy przez Wykonawcę, Zamawiający ma prawo odstąpić od umowy za 7-dniowym wypowiedzeniem, co nie zwalnia Wykonawcy z zapłacenia kary umownej. Jednocześnie zdaniem Sądu z uwagi na fakt, że strony umowy nie wskazały terminu odstąpienia od umowy, zastosowanie powinien znaleźć art. 635 k.c., zgodnie z treścią którego, jeżeli przyjmujący zamówienie (wykonawca) opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający (inwestor) może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła. W sprawie nie budziło zaś wątpliwości, że pozwana miała możliwość zapoznać się z treścią oświadczenia o odstąpieniu od umowy jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła, tj. 16 kwietnia 2013 roku. Pozwana tymczasem nie zrealizowała umowy w całości i to z przyczyn leżących po jej stronie. Nie tylko bowiem nie zapoznała się wnikliwie z dokumentacją stanowiącą podstawę umowy z dnia 8 listopada 2012 roku, ale również nie dążyła do wyjaśnienia rozbieżności zaistniałych na tle interpretacji jej zapisów w toku realizacji prac projektowych, a w dniu 6 marca 2013 roku zaprzestała jakichkolwiek działań mających na celu ich wykonanie. Nie miała więc ona woli wywiązania się z zobowiązania do dnia 30 kwietnia 2013 roku, czego dowodzi wprost treść jej pism z 13 i 20 marca 2013 roku, w których to wyrażała brak podstaw do kontynuacji prac. W świetle powyższego Sąd uznał zatem, że powód był uprawniony do złożenia oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy na mocy § 8 ust. 3 tejże umowy. Nie tylko bowiem wedle treści przedmiotowej umowy, ale również na podstawie art. 494 k.c., miał on prawo wystąpić do pozwanej o zwrot świadczeń, które uzyskała dotychczas w wyniku realizacji dzieła, tj. częściowego wynagrodzenia w kwocie 107.932,50 zł. Jednocześnie w ocenie Sądu słusznie została również naliczona przez powoda kara umowna w oparciu o § 8 pkt 1 ppkt 1 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku. Przesłanką jej naliczenia było bowiem zaistnienie okoliczności odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, bez konieczności ustalania zawinienia w wystąpieniu takich przyczyn. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie przepisu art. 635 k.c., art. 483 § 1 k.c., art. 484 k.c. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem wraz z ustawowymi odsetkami. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od tego wyroku wniosła pozwana, która – zaskarżając wyrok w całości – sformułowała następujące zarzuty: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.