k.c., Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu oględzin, szczegółowo oznaczył możliwe warianty przebiegu trasy, przedstawione w opinii biegłego geodety uprawnionego M. S. (k.89-92), a następnie porównał je z ustawowymi przesłankami (korzystając w tym zakresie z wiadomości specjalnych - opinii biegłego z zakresu budownictwa i szacowania nieruchomości – biegłego M. N.
i wariant ten został podzielony przez Sąd Rejonowy. Ze względów podniesionych przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu do zaskarżonego postanowienia i zaakceptowanych przez Sąd Okręgowy, ustanowiony szlak służebny stanowi najmniejsze obciążenie nieruchomości skarżącej. Działka nr(...)jest działką niezabudowaną, wytyczona droga przebiega wzdłuż granicy z działką (...) pasem niezagospodarowanym ani nasadzeniami ani budynkami, o minimalnej możliwej szerokości, została już urządzona przez wnioskodawcę przez jej utwardzenie, nie wymaga usunięcia żadnych budowli, nasadzeń. Wbrew zarzutowi apelacji ustanowiona służebność nie narusza interesu społeczno-gospodarczego współwłaścicieli tej nieruchomości, nie utraciła one bowiem swojego przeznaczenia i może być nadal wykorzystana na cele budowlane. W ten sposób nastąpiło prawne usankcjonowanie uprzednio zawartej między wnioskodawcą i uczestniczkami umowy, o korzystaniu przez wnioskodawcę z części działki nr (...) jako dojazd do działki nr (...). Zgoda ta została wprawdzie cofnięta, lecz wytyczenie szlaku drogi koniecznej w dotychczasowym miejscu nie zmieniło sposobu korzystania przez wnioskodawcę z tego pasa gruntu. Należy również zaznaczyć, że w zarządzeniu z dnia 25 kwietnia 2014r. o doręczeniu odpisu opinii biegłego M. N. wnioskodawcy oraz uczestnikom postępowania, zostali oni także zobowiązani do ustosunkowania się do treści opinii, zgłoszenia zastrzeżeń, pytań, uwag, wniosków, w terminie tygodniowym pod rygorem ich pominięcia (k.140). Odpis opinii wraz ze zobowiązaniem doręczono skarżącej uczestniczce I. Ś. w dniu 26 kwietnia 2014r. (k.141). W zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 5 maja 2014r. (dzień 3 i 4 maja 2014r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy), uczestniczka nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do opinii, aż dopiero w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2014r., złożonym w biurze podawczym Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej w dniu 3 czerwca 2014r. bez podania przyczyń opóźnienia (k.165). Wobec dokonania podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) już po wydaniu orzeczenia przez Sąd Rejonowy, Sąd Okręgowy odebrał od biegłego N. uzupełniające wyjaśnienia na okoliczność tego, czy i ewentualnie jak, opisany podział działki nr(...)na działki nr(...) i nr (...) o powierzchni 0,0411 ha, wpłynie na wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności w wariancie przyjętym przez Sąd Rejonowy, jak również czy ma to wpływ na wybór dokonanego przez Sąd Rejonowy wariantu przebiegu drogi koniecznej. W swojej opinii, przedstawionej na rozprawie apelacyjnej w dniu 16 października 2015r., biegły M. N. stwierdził, iż podział działki nie ma żadnego wpływu na wysokość wynagrodzenia a nadto nie zmieni się uzasadnienie celowości przeprowadzenia drogi przez dawną działkę nr (...). Co prawda w wyniku podziału nieruchomością obciążoną będzie już tylko nowopowstała po podziale działka (...)i powierzchnia służebności będzie stanowić większy procent tej działki, niż działki (...) sprzed podziału, jednak za utrzymaniem służebności według wariantu przyjętego przez Sąd Rejonowy przemawiają niezmiennie te same okoliczności, które biegły wskazał w opinii sporządzonej na zlecenie sądu rejonowego. Sąd Okręgowy podziela w całości wnioski z tej ustnej opinii co oznacza, iż okoliczność podziału działki sygnalizowana w apelacji i która zaistniała faktycznie w toku postępowania apelacyjnego nie ma wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia jako prawidłowego. Przechodząc do drugiego z zarzutów apelacji stwierdzić należy, iż jest on również nietrafny. Nie ma racji skarżąca zarzucając, iż Sąd Rejonowy wytyczając przebieg drogi koniecznej nie uwzględnił istniejącego pomiędzy wnioskodawcą i uczestniczką I. Ś. konfliktu. Należy bowiem wskazać, że sam konflikt pomiędzy zainteresowanymi nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej odmowę wytyczenia drogi koniecznej przez nieruchomość uczestniczki, o ile za tym szlakiem przemawiają szczególne względy natury społeczno-gospodarczej (por. post. SN z dnia 26 stycznia 2004r. IV CK 398/02, Lex nr 602388, post. SN z dnia 12 października 2011r. II CSK 94/11, Lex nr 1044002). Zatem sama niechęć, czy nawet wrogość I. Ś. wobec wnioskodawcy, wywołana tym, że przejeżdża przez jej działkę, nie może stanowić powodu, wykluczającego wytyczenie szlaku drogi koniecznej przez działkę nr(...) Skonfliktowanie apelującej i wnioskodawcy nie stanowi wystarczającego argumentu za poprowadzeniem drogi koniecznej w inny sposób, w sytuacji, gdy jak słusznie uznał Sąd Rejonowy, wariant przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest najlepszy z punktu widzenia wszystkich pozostałych przesłanek określonych w art.145 §
mających wpływ na wybór określonego wariantu usytuowania służebności. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu obszernie i prawidłowo przytoczył te okoliczności, a także szczegółowo rozważył wszystkie możliwe warianty przebiegu służebności. Sąd Okręgowy wywody te w całości podziela. Koncentrując się na porównaniu wybranego przez Sąd pierwszej instancji wariantu a tego, za którym optuje apelująca wskazać należy ponownie, iż urządzenie drogi koniecznej w wariancie przez działkę (...) wymaga jej fizycznego wykonania, co wiąże się z dodatkowymi kosztami (opinia biegłego N., k.- 129). Tymczasem droga przez działkę apelującej jest już urządzona, bowiem wnioskodawca od dłuższego czasu najpierw grzecznościowo za jej zgodą a potem bez pozwolenia I. Ś. z niej korzystał. Zaznaczyć przy tym należy, iż przyjęcie tego wariantu nie może być odbierane jako sankcjonowanie faktu, iż M. K. przez pewien czas bez zgody I. Ś. korzystał z drogi. Jego przyjęcie nie oznacza aprobaty dla zachowania wnioskodawcy, który samowolnie przejeżdżał i przechodził przez działkę apelującej, bowiem wariant ten jest korzystniejszy z punktu widzenia kryteriów, jakie należy wziąć pod uwagę przy ustanawianiu służebności. Oprócz braku konieczności urządzania drogi, kolejnym argumentem przemawiającym za przeprowadzeniem drogi jak w postanowieniu Sądu Rejonowego jest również okoliczność, iż w tym wariancie nie będzie konieczna likwidacja żadnych nasadzeń, jak w przypadku opcji za która opowiada się uczestniczka. Nadto nie będzie konieczności instalowania nowej bramy lub przesuwania istniejących bram w inne miejsce a tym samym przebudowy ogrodzenia. Reasumując, przyjęty przez Sąd pierwszej instancji sposób przeprowadzenia służebności drogi koniecznej najlepiej uwzględnia potrzeby nieruchomości władnącej i nie stanowi nadmiernego obciążenia nieruchomości obciążonej, a zatem stanowi najbardziej optymalny wariant w świetle art. 145 §
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.