← Polska

III Ca 1345/15

Sygn. akt III Ca 1345/15 UZASADNIENIE Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu 7 maja 2014r. wniósł o ujawnienie Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości w księdze wieczyste

§ 2k.p.c.

rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Sąd ma obowiązek zbadać zarówno treść wniosku, dołączony do niego dokument oraz treść księgi wieczystej na chwilę złożenia wniosku o wpis. Wszystkie powyższe przesłanki z cytowanego przepisu muszą być spełnione łącznie. Treść księgi wieczystej (na chwilę złożenia wniosku) nie może stać w opozycji wobec złożonego wniosku i dokumentu, stanowiącego podstawę do dokonania wpisu. Badanie treści księgi wieczystej odnosi się do stanu prawnego ujawnionego w tejże księdze wieczystej w chwili złożenia wniosku o wpis. Rola sądu wieczystoksięgowego jest zatem jednoznacznie określona przez cytowany przepis art.

§ 2k. p.

c. Sąd wieczystoksięgowy nie jest władny, w zakresie swej kognicji, rozstrzygać jakichkolwiek sporów, w tym sporów co do prawa własności, bowiem jego zakres działania jest uwarunkowany treścią wyżej cytowanego przepisu art.

§ 2k.p.c.

Sąd może jedynie wtedy dokonać wpisu, gdy wniosek, dołączone do niego dokumenty oraz treść księgi wieczystej pozostają ze sobą spójne. W przedmiotowej sprawie wniosek o wpis prawa własności złożył Skarb Państwa wywodząc swe prawo własności z orzeczenia o wywłaszczeniu. Sąd musiał zatem zbadać, czy zasługuje na uwzględnienie wniosek o wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Wniosek pozostawał spójny ze złożonym orzeczeniem o wywłaszczeniu, a orzeczenie wskazywało na nieruchomość objętą przedmiotową księgą wieczystą. Skarga nie podlega uwzględnieniu, a zawarte w niej argumenty nie znajdują uzasadnienia w dokumentach znajdujących się w aktach księgi wieczystej, stanowiących podstawę do dokonania wpisu. Zaskarżony wpis został dokonany prawidłowo. Podstawą przedmiotowego wpisu była ostateczna decyzja administracyjna, w której stwierdzono wywłaszczenie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Postępowanie wieczystoksięgowe jest swoistym postępowaniem rejestrowym, mającym na celu ujawnianie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, w oparciu o przedstawione dokumenty. Skarżące nie złożyły zaś żadnych dokumentów, które pozwalałyby Sądowi stwierdzić, iż w sprawie wpis został dokonany nieprawidłowo. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniosły G. Z., B. N. i B. P.. Skarżące zarzuciły rozstrzygnięciu : 1.naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 k.c. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprzyjęcie, że Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Ł. nadużył swojego prawa podmiotowego przez to, że pomimo toczącego się w trybie nadzwyczajnym postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie skargi na orzeczenie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., z dnia 18 października 2013r. ( sygn. akt I SA/Łd 937/13), oddalające skargę na decyzję Wojewody (...) z dnia 30 sierpnia 1993r., nr (...)- 2/50/93, w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przedwcześnie dokonał wpisu z pokrzywdzeniem skarżących ; 2.naruszenie prawa procesowego tj. art. 518 1 § 3 k.p.c. w związku z art. 177§1 pkt 3 k.p.c. poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że art. 518 1 § 3 k.p.c. wyklucza możliwość zawieszenie postępowania przez sąd jeżeli – tak jak ma to miejsce w sprawie niniejszej – rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej. W konkluzji skarżące wniosły o : 1.zmianę zaskarżonego postanowienie poprzez wydanie orzeczenia oddalającego wniosek Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie wykreślenia jako współwłaściciela nieruchomości gruntowej B. Z. i wpisanie w to miejsce Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł.; 2.ewentualnie skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania wszczętego wnioskiem Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Ł. Nr Dz. Kw. 19867/14 do czasu zakończenia postępowania wszczętego na skutek wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., Wydziału II z dnia 18 października 2013r. sygn. akt II SA /Łd 937/13. Nadto skarżące wniosły o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skarżących podniesionym w apelacji, Sąd I instancji prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego jak i procedury cywilnej. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ściśle zdefiniowana w art.

§ 2

k.p.c., zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Sąd ma obowiązek zbadać zarówno treść wniosku, dołączony do niego dokument oraz treść księgi wieczystej na chwilę złożenia wniosku o wpis. Wszystkie powyższe przesłanki z cytowanego przepisu muszą być spełnione łącznie. Treść księgi wieczystej (na chwilę złożenia wniosku) nie może stać w opozycji wobec złożonego wniosku i dokumentu, stanowiącego podstawę do dokonania wpisu. Badanie treści księgi wieczystej odnosi się do stanu prawnego ujawnionego w tejże księdze wieczystej w chwili złożenia wniosku o wpis. Rola sądu wieczystoksięgowego jest zatem jednoznacznie określona przez cytowany przepis art.

§ 2k. p.

c. Sąd wieczystoksięgowy nie jest władny, w zakresie swej kognicji, rozstrzygać jakichkolwiek sporów, w tym sporów co do prawa własności. Rozstrzyganie tego rodzaju sporu, jak też czynienie własnych ustaleń w tym zakresie pozostaje poza kognicją sądu w postepowaniu wieczystoksięgowym. W tym stanie rzeczy całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 5 k.c. Z uwagi na ukształtowaną w art.

§ 2k.p.c.

kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, poza zakresem tej kognicji pozostaje badanie przesłanek opisanych dyspozycja art. 5 k.c. Kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest uregulowana przepisem szczególnym , który wyłącza stosowanie zasad ogólnych. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o wpis prawa własności wywodząc swoje prawo z orzeczenia o wywłaszczeniu, które nie zostało uchylone. W tej sytuacji brak jest podstaw do twierdzenia, że sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym może odmówić dokonania wpisu, w sytuacji, gdy wnioskodawca złożył dokument stanowiący postawę wpisu prawa własności, a treść księgi wieczystej i treść wniosku są spójne. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania cywilnego tj. art. 518 1 § 3 k.p.c. w związku z art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. Wbrew subiektywnemu przekonaniu skarżących, brak jest podstawy prawnej do zawieszenia postępowania wieczystoksięgowego do czasu rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na orzeczenie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. w sprawie I SA/Łd 937/13 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Bezzasadność tego zarzutu wynika z zasad rządzących postępowaniem wieczystoksięgowym. Przedmiotem rozpoznania sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest wniosek, załączone do wniosku dokumenty oraz treść księgi wieczystej. Na chwilę obecną decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości jest decyzją ostateczną, prawnie wiążąca dla sądu prowadzącego księgę wieczystą. W toku prowadzonych postępowań odwoławczych, stwierdzono jedynie, że została ona wydana z naruszeniem prawa, jednak nie stwierdzono jej nieważności. Kolejno utrzymano w mocy orzeczenie o wywłaszczeniu - decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 20 listopada 2008 r. z dnia 23 listopada 2010 r. oraz wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 sierpnia 2011 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2013 r. Jeżeli decyzja w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości dotknięta jest wadą -wydania jej z naruszeniem prawa, lecz bez stwierdzenia jej nieważności, to w konsekwencji takiej oceny decyzja ta nadal wywołuje skutek prawny w postaci wywłaszczenia nieruchomości. Odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja wywołała. Wywłaszczenie nieruchomości pozostaje zatem w mocy, a Skarb Państwa na tej podstawie jest właścicielem nieruchomości. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w przypadku zmiany okoliczności faktycznych i prawnych do księgi wieczystej można złożyć stosowny wniosek, z żądaniem nowego wpisu, załączając do niego dokument, który będzie mógł stanowić podstawę takiego wpisu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.