art. 21 ust 2 Konstytucji - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, zgodnie z którymi Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, co wyraża m.in. zasadę pewności prawa oraz zasadę nie działania prawa wstecz oraz zasadę zaufania obywateli do działań Państwa w zakresie stanowienia i stosowania prawa - które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w związku z tym, że Sąd I instancji stwierdził w drodze wykładni że art. 292 k.c. w związku z art. 285 k.c. pozwala na zasiedzenie służebności gruntowej o treści służebności przesyłu które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; 3) obrazę i naruszenie art. 64 ust 2. i ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 31 ust.
ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - zgodnie z którymi własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tyko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności przy uwzględnieniu zasadę równej dla wszystkich ochrony własności i innych praw majątkowych - które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w związku z tym, że Sąd I instancji stwierdził w drodze wykładni że art. 292 k.c. w związku z art. 285 k.c. pozwala na zasiedzenie służebności gruntowej o treści służebności przesyłu które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; 4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 285 §
w zw. z art. 145 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 285 §
w zw. z art. 145 k.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanką nabycia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu przez zasiedzenie jest spełniona także wówczas, gdy służebność gruntowa ułatwia funkcjonowanie przedsiębiorstwa przesyłowego, podczas gdy przesłanką nabycia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu przez zasiedzenie jest zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej, co wymaga oznaczenia nieruchomości władnącej zgodnie art. 285 §
w zw. z art. 145 k.c.; 5) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 292 k.c., art. 305 4 k.c., art. 348 k.c., art. 352 § 2 k.c., art. 176 § l k.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że doszło do nieprzerwanego ciągu przeniesień posiadania służebności przesyłu oraz służebności gruntowej na prawach służebności przesyłu pomimo braku w aktach sprawy decyzji przekazujących posiadanie linii energetycznej i służebności pomiędzy poszczególnymi poprzednikami prawnymi uczestnika postępowania, pomimo braku w aktach sprawy umów przekazujących posiadanie służebności i linii energetycznej, pomimo braku w aktach sprawy protokołów zdawczo - odbiorczych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że może nastąpić przeniesienie posiadania linii energetycznej oraz że może nastąpić przeniesienie posiadania służebności przesyłu i służebności gruntowej na podstawie samego tylko przepisu bez sporządzenia decyzji przekazujących posiadanie linii energetycznej i służebności, bez sporządzenia umów przekazujących posiadanie służebności i linii energetycznej, bez sporządzenia protokołów zdawczo -odbiorczych. W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wnieśli o zmianę w całości punktu l zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Mławie poprzez uwzględnienie wniosku o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu i ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu zgodnie z żądaniem określonym w punkcie l wniosku o ustanowienie służebności oraz zasądzenie od wnioskodawcy (...) S.A. w G. na rzecz uczestników postępowania A. P. oraz R. P. wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu zgodnie z żądaniem wniosku; o zmianę w całości punktu 2 zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Mławie poprzez zasądzenie na rzecz uczestników postępowania A. P. oraz R. P. od wnioskodawcy (...) S. A. kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; ewentualnie wnoszę o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postepowania za II instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Część zarzutów apelacji jest zasadnych. W pierwszej kolejności wymaga rozważenia zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jako rzutujący na możliwość oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Prawidłowo ustalona podstawa faktyczna rozstrzygnięcia, należąca do materii procesowej, jest niezbędną przesłanką dokonania jego oceny materialnoprawnej. Artykuł 233 § 1 k.p.c. dotyczy oceny dowodów. Naruszenie tego przepisu może polegać na dokonaniu przez sąd oceny dowodów z naruszeniem zasad określonych w tym przepisie. Prawidłowe postawienie takiego zarzutu wymaga zatem wskazania konkretnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, którego zarzut ten dotyczy i podania, w czym skarżący upatruje wadliwą jego ocenę. Apelujący wskazali, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by istniały podstawy do przyjęcia nieprzerwanego ciągu przeniesienia posiadania służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu, a zatem brak było podstaw do zastosowania art. 176 § 1 k.c., a w konsekwencji wnioskodawca nie wykazał upływu terminu zasiedzenia. Z zaprezentowaną w apelacji argumentacją w tym zakresie Sąd Okręgowy się zgadza. Zgodnie z treścią art. 176 § 1 k.c. jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Na gruncie tego przepisu stosowanego w odniesieniu do służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu na podstawie art. 292 zd. 2 k.c., Sąd Najwyższy w swych orzeczenia sformułował szereg wskazówek. Z orzecznictwa tego wynika przede wszystkim, że: ⚫ ustawodawca nie stworzył żadnych szczególnych zasad regulujących przeniesienie posiadania służebności w tym także o treści odpowiadającej służebności przesyłu, a zatem należy do niego stosować ogólne reguły ustalone w art. 348-351 k.c. Obowiązek wykazania, że takie przeniesienie posiadania miało miejsce obciąża osobę, która powołuje się na art. 176 § 1 k.c. Skuteczność przeprowadzenia tego dowodu należy oceniać indywidualnie, a pewne wskazówki, co do tego, jakie okoliczności mogą przemawiać za przeniesieniem posiadania służebności zostały określone przez Sąd Najwyższy w motywach postanowienia z 18 maja 2007 r. I CSK 64/07 - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2015 r. III CSK 192/14, ⚫ decyzja wydana w oparciu o art. 2 ust. 3 ustawy o zmianie u.g.g. (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464), może być uznana za dokument stwierdzający, że doszło do przeniesienia posiadania nieruchomości, której decyzja dotyczyła. Państwowa osoba prawna, która do dnia 5 grudnia 1990 r. wykonywała zarząd operatywny mieniem państwowym i z tym dniem, już jako posiadacz nieruchomości, została uwłaszczona, może wykazać przejście posiadania nieruchomości ze Skarbu Państwa na nią samą decyzją wydaną na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o zmianie u.g.g. – postanowienie Sądu Najwyższego z 18 maja 2007 r. I CSK 64/07, ⚫ do przeniesienia posiadania może dojść w każdy ze sposobów wskazanych w art. 348-351 k.c. (por. np. wyrok SN z 10 listopada 1999 r., I CKN 201/98, OSNC 2000, nr 5, poz. 93, wyrok SN z 13 kwietnia 2000 r., III CKN 859/99, wyrok SN z 23 listopada 2004 r., III CK 382/03). Stosownie do art. 348 k.c. przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy. Przeniesienie posiadania samoistnego na posiadacza zależnego albo na dzierżyciela może też nastąpić na mocy samej umowy między stronami (art. 351 k.c.) - postanowienie Sądu Najwyższego z 18 maja 2007 r. I CSK 64/07, ⚫ rolą domniemań z art. 339 i art. 340 k.c. jest jedynie określenie charakteru i czasu trwania posiadania każdego z kolejno następujących po sobie posiadaczy, nie zaś okoliczności związane ze zmianą posiadania, w szczególności przeniesienie posiadania pomiędzy kolejnymi posiadaczami. Inaczej mówiąc, art. 340 k.c. uprawnia do wniosku, że podmiot, który posiadał rzecz w różnych momentach, posiadał ją przez cały czas między datami granicznymi, nie uprawnia natomiast do wniosku, że jeśli później nieruchomość tę posiada ktoś inny, to jego posiadanie jest kontynuacją posiadania poprzednika. Formy, w jakich może nastąpić przeniesienie posiadania, stanowiące o zachowaniu jego ciągłości przewidują art. 348-351 k.c. Przy zmianie posiadacza ciągłość posiadania pozwalająca na doliczenie posiadania poprzednika do okresu zasiadywania rzeczy nie jest domniemywana lecz wymaga wykazania, że nastąpiło przeniesienie posiadania (art. 176 § 1 k.c.) lub że nastąpiło dziedziczenie posiadania (art. 176 § 2 k.c.)- postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r. V CSK 269/12, ⚫ zgodnie z art. 176 § 1 k.c. przedsiębiorca energetyczny może doliczyć do swojego (i swoich poprzedników prawnych) okresu posiadania okres posiadania Skarbu Państwa, (jako poprzednika w posiadaniu), o ile zostaną spełnione wskazane w tym przepisie przesłanki. Dotyczy to przede wszystkim obowiązku udowodnienia przez przedsiębiorcę energetycznego, że doszło do przeniesienia posiadania na rzecz jego lub jego poprzedników prawnych przez Skarb Państwa. Wymaga podkreślenia, iż nie chodzi o wykazanie, iż pozwana spółka jest następcą prawnym swojego poprzednika-przedsiębiorstwa państwowego, lecz o wykazanie przeniesienia posiadania służebności przesyłu przez Skarb Państwa na poprzednika prawnego pozwanej lub pozwaną. Skuteczność przeprowadzenia tego dowodu, jako questio facti, wymaga indywidualnej oceny sądu w każdym postępowaniu – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2014 r. II CSK 433/13, ⚫ wejście w życie przepisu o uwłaszczeniu przedsiębiorstw państwowych i odpowiednia zmiana sytuacji prawno-rzeczowej przedsiębiorstwa państwowego w odniesieniu do nieruchomości władnącej i obciążonej (służebnością gruntową), nie przesądza jeszcze o przejściu posiadania (służebności gruntowej) na rzecz uwłaszczonego przedsiębiorstwa. W judykaturze Sądu Najwyższego trafnie wyjaśniono m.in. dowodową funkcję decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.). Decyzja taka mogła stwierdzać, że przedsiębiorstwo państwowe (państwowa osoba prawna), jako wykonująca zarząd nieruchomością, kontynuowała w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadanie, które do dnia 1 lutego 1989 r. było przypisywane Skarbowi Państwa, a później bezpośrednio już temu przedsiębiorstwu. Innymi słowy, wspomniana decyzja mogła być uznana za dokument stwierdzający, że doszło do przeniesienia posiadania nieruchomości objętej decyzją – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2013 r. II CSK 10/13. Z powyższego przeglądu orzecznictwa Sadu Najwyższego wynika wniosek, że aby skutecznie zaliczyć do swego posiadania posiadanie poprzedników, obowiązkiem wnioskodawcy było wykazanie takich okoliczności, które dowodziłyby przejście posiadania służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu. Wbrew stanowisku Sadu Rejonowemu wnioskodawca temu obowiązkowi nie sprostał. Ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji w tym zakresie jest ogólnikowa i powierzchowna. A z dowodów tych wynika, że: a) wykonawcą budowy linii energetycznych i stacji transformatorowej był (...) W., a ich odbiorcą Zakłady (...), Rejon M. (karta 83, 102), b) przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakład (...) w P. powstało w wyniku podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Centralny O. Energetyczny w W. (karta 75 – 76), a więc podmiotu, którego nazwa nie odpowiada nazwie odbiorcy linii energetycznych. Zgodnie z § 2 stosownego zarządzenia Ministra Przemysłu nowopowstałemu przedsiębiorstwu państwowemu przydzielono składniki mienia zgodnie z ustaleniami komisji powołanej w trybie określonym w § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1988 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nadzwyczajnych uprawnieniach i upoważnieniach dla Rady ministrów (Dz.U. Nr 18 poz. 122). W aktach sprawy brak jest informacji o przeprowadzonej inwentaryzacji i dowodów wskazujących, że linie energetyczne i stacja transformatorowa objęte wnioskiem zostały przydzielone Przedsiębiorstwu państwowemu Zakładowi (...) w P., c) Wojewoda (...) decyzją z dnia 9.07.1993 r., Nr (...), stwierdził nabycie przez Zakład (...) z siedzibą w P. z mocy prawa w dniu 5.12.1990 r. prawa użytkowania wieczystego na okres 99 lat nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w M. przy ul. (...) o pow. 0.9060 ha oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) (nieruchomość władnąca) oraz nabycie z mocy prawa przez Zakład (...) z siedzibą w P. własności budynków i innych urządzeń znajdujących się na tej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji znajduje się informacja, że położony na wyżej wskazanej nieruchomości budynek rozdzielni został wybudowany ze środków własnych Zakładu (...). Wnioskodawca nie przedstawił jednak dowodów świadczących o tym, że objęte wnioskiem linie energetyczne wraz ze stacją transformatorową były i są podłączone do rozdzielni, położonej na wskazanej w decyzji nieruchomości, d) Sąd Rejonowy stwierdził, że Zakład (...) S.A. powstał w wyniku przekształcenia z dniem 12.07.1993 r. przedsiębiorstwa państwowego Zakład (...) w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Wnioskodawca nie przedstawił dowodów na takie przekształcenie, e) wnioskodawca (...) S.A. (wcześniej (...) S.A. w G., (...) S.A.) jest następcą prawnym Zakładu (...) S.A. w P. przejętego na podstawie art. 494 § 1 k.s.h. w wyniku połączenia tych spółek w dniu 31.12.2004 r.(karta 24 – 40 i 46 – 74). Z dowodów z dokumentów wynika zatem, że brak jest podstaw do twierdzenia, że określone we wniosku linie energetyczne wraz ze stacją transformatorową były przedmiotem przejścia posiadania pomiędzy wskazanymi wyżej osobami prawnymi. Z kolei dowody osobowe, zeznania świadków, wskazują jedynie na konserwację urządzeń elektroenergetycznych przez pracowników Zakładu (...). Z zeznań H. Ł. wynika jedynie, że linie energetyczne posadowione na nieruchomości uczestników biegną w kierunku M., co nie przesądza o tym, że są one połączone z rozdzielnią na działce położonej w M. przy ul. (...) o pow. 0.9060 ha oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...). Z zeznań tych nie wynika również status prawny władania linią przez tenże Zakład (...). Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał wszystkich przesłanek pozwalających na uwzględnienie wniosku o zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Dotyczy to przede wszystkim okresu posiadania. Z dowodów zaprezentowanych przez wnioskodawcę nie wynika by początek terminu biegi zasiedzenia można liczyć od dnia wskazanego przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a to z przyczyn wyżej wskazanych. Datą ta mogłaby być data 5.12.1990 r. (przy nieudowodnionym jednak założeniu, że linie energetyczne wraz ze stacją transformatorową są połączone z rozdzielnią na działce położonej w M. przy ul. (...) o pow. 0.9060 ha oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...), a Zakład (...) S.A. w P. jest następcą przedsiębiorstwa państwowego Zakład (...) w P.), ewentualnie data przejęcia przez wnioskodawcę (...) S.A. (wcześniej (...) S.A. w G., (...) S.A.) Zakładu (...) S.A. w P. , a więc dzień 31.12.2004 r. Od obu tych dat nie upłynął jeszcze trzydziestoletni termin zasiedzenia. Sąd Okręgowy zgadza się bowiem z wywodami Sądu Rejonowego, że w przypadku posiadania przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie mamy do czynienia z posiadaniem w złej wierze. Z uwagi na uwzględnienie przez Sąd Okręgowy zarzutów apelacji dotyczących naruszenia przepisów art. 233 § 1 k.p.c. i art. 176 § 1 k.c., powodujących zmianę zaskarżonego postanowienia, omawianie pozostałych zarzutów apelacji uznać należy za niecelowe. Zwrócić jedynie należy na oczywistą błędność podstawowych wniosków apelacji, zawartych w punktach 1 i 2 na karcie 229 verte. W ramach niniejszego postępowania Sądy obu instancji zajmowały się jedynie zasiedzeniem, a nie ustanowieniem służebności przesyłu. Dlatego sugerowana przez apelujących zmiana zaskarżonego postanowienia jest nieadekwatna do przedmiotu orzekania. Z podanych wyżej względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie o kosztach postepowania znajduje uzasadnienie w treści art. 520 § 2 k.p.c. Jest oczywistym, że w sprawie o zasiedzenie sprzeczność co do wyniku sprawy oczekiwanego przez wnioskodawcę i uczestników postępowania jest wyraźna – zobacz postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 26 lipca 2012 r. II CZ 86/12.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.