Sygn. akt IV U 735/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2015 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Jacek Liszka Protokolant: st. sekr. sądowy Patrycja Czarnik po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania (...)Spółka Jawna w T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 2 czerwca 2015 roku nr (...) w sprawie (...)Spółka Jawna w T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o należności z tytułu składek
- oddala odwołanie;
- zasądza od (...)Spółka Jawna w T. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. kwotę 1 500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych 00/100) tytułem częściowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 735/15 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 października 2015 r. Decyzją z dnia 2 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., z powołaniem się na przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) stwierdził, że (...) spółka jawna w T. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek za okres od 10/2012 r. do 11/2012r. na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na łączną sumę zadłużenia 133 696,27 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że ubezpieczony – płatnik składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy jest obowiązany obliczać, potrącać, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Z powyższą decyzją nie zgodził się odwołujący - (...)spółka jawna w T., wnosząc odwołanie w którym wskazał, iż to właściwy pracodawca, czyli Firma (...)Spółka z o.o. we W. za sporne miesiące nie zapłaciła należnych składek do ZUS, bowiem to ta Spółka płaciła wówczas wynagrodzenie pracownikom. W świetle powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, iż po analizie konta płatnika składek wykazane w decyzji zadłużenie z tytułu składek ustalono w prawidłowej wysokości. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Płatnik składek - (...)Spółka Jawna w dniu 1.08.2012 r. zawarł porozumienie z (...)Spółka z o.o. o przeniesienie pracowników w trybie art. 23
(1)kp, a następnie w dniu 1.09.2012 r. zawarł właściwą umowę ze wskazaną Spółką, której przedmiotem było świadczenie przez (...)Sp. z o.o. na rzecz odwołującego płatnika składek usług z segmentu określanego jako outsourcing kadrowo-płacowy. Wymieniona wyżej umowa ze spółką (...)została następnie przez odwołującego się wypowiedziana oświadczeniem z dnia 28.11.2012 r., a przyczyną wypowiedzenia były opóźnienia w regulowaniu składek za zatrudnionych pracowników. Dowód: - akt ZUS, - odpis aktualny z KRS dot. odwołującej się Spółki Jawnej – k. 9-
- Organ rentowy w wydanych w dniu 15.05.2014 r. decyzjach kierowanych zarówno do płatnika składek, jak i do zatrudnionych w odwołującej się Spółce pracowników ustalił, że przejęcie pracowników Spółki (...)przez (...)Sp. z o.o. było czynnością nieważną jako sprzeczną z ustawą oraz stwierdził, że ubezpieczeni jako pracownicy u płatnika składek, tj. FHU (...)podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu w okresie od 1.09.2012 r. do 31.10.2012 r. Dowód: akt ZUS Decyzje z dnia 15.05.2014 r. w liczbie 42 sztuki zostały doręczone poszczególnym pracownikom (...) indywidualnie, a samemu pracodawcy – płatnikowi składek zbiorczo, tzn. wszystkie w jednej przesyłce w dniu 21.05.2014 r., co potwierdził pracownik Spółki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nikt nie wniósł odwołania od powyższych decyzji, a więc stały się one ostateczne i wiążące również w niniejszym postepowaniu. Dowód: akt ZUS Decyzją z dnia 2.06.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, że (...)spółka jawna w T. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych dla pracowników składek za okres od 10/2012 r. do 11/2012 r., na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na łączną sumę zadłużenia 133 696,27 zł. Od tej decyzji Spółka (...) złożyła odwołanie. Dowód: akt ZUS Powyższe ustalenia faktyczne zostały poczynione w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzone w trakcie postępowania i zalegające w aktach ZUS. Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, zalegających w aktach rentowych oraz zgromadzonych w toku postępowania. Ich autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, nie były też kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego, w tym wynikającego z art. 244 kpc i art. 245 kpc. Sąd Okręgowy rozważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 poz. 121) składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za pracowników, obliczają, rozliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu w całości płatnicy składek – którym jest między innymi pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy). Na podstawie art. 23 ust. 1 powołanej wyżej ustawy od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Z kolei obowiązek pracodawcy obliczania, pobierania i odprowadzania z dochodu ubezpieczonego pracownika składki na ubezpieczenie zdrowotne regulują przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2015 poz. 581). Taki obowiązek konstytuuje art. 85 ust. 1 tej ustawy. Natomiast art. 93 ust. 1 ustawy stanowi, iż składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Stosownie do art. 9 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2014r. poz. 272) obowiązek opłacania składki za pracowników na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych obciąża pracodawców objętych działaniem ustawy. Z kolei po myśli art. 30 ustawy poboru składek na Fundusz dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresach miesięcznych, łącznie ze składkami na ubezpieczenia społeczne, a kwoty pobrane tytułem składek przekazuje Funduszowi w terminie do
- dnia następnego miesiąca. Natomiast obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy reguluje art. 104 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 poz. 149), który stanowi, iż składki ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby pozostające w stosunku pracy lub w stosunku służbowym. Ponadto, zgodnie z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W niniejszym postępowaniu należy podkreślić, że decyzje z dnia 15.05.2014 r. w których ZUS ustalił, iż przejęcie pracowników (...)Spółka Jawna w T. przez (...) Sp. z o.o. było czynnością nieważną oraz stwierdził, że ubezpieczeni jako pracownicy u płatnika składek, tj. Spółki (...) podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu w okresie od 1.09.2012 r. do 31.10.2012r., nie zostały zaskarżone odwołaniem. Doręczono je indywidualnie poszczególnym pracownikom, jak i zbiorczo płatnikowi składek (...) Spółka Jawna. Pracownik tej Spółki potwierdził bowiem odbiór przesyłki z ZUS własnoręcznym podpisem w dniu 21.05.2014 r. Takie doręczenie należy uznać za jak najbardziej prawidłowe w świetle kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 39 kpa i następnych. Tłumaczenia wspólników Spółki Jawnej, iż po otrzymaniu 42 sztuk przedmiotowych decyzji ZUS z dnia 15.05.2014 r. rozdali je poszczególnym pracownikom, gdyż uznali, że dotyczą one pracowników, a nie Spółki nic nie zmieniają w tym względzie oraz są bezzasadne. Skoro bowiem przedmiotowe decyzje były wysłane również zbiorczo przez ZUS na adres Spółki i wymieniały ją w nagłówku jako adresata, a zarazem – płatnika składek, to nie mogło być jakichkolwiek wątpliwości w tej mierze. Powyższe decyzje są ostateczne. Ubezpieczeni pracownicy, jak i pracodawca nie złożyli od nich odwołania ani nie podważyli ich w inny sposób. Wobec tego należy przyjąć, zgodnie z zasadą domniemania prawidłowości aktów administracyjnych, że wywołują one skutki prawne i wiąże inne organy państwowe, w tym sądy (zob. np. wyrok NSA z 18 listopada 1998 r., SA 1103/97, LEX nr 35126). Także sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją administracyjną, od której strona nie wniosła odwołania w trybie art. 477 9 k.p.c. ani nie podważyła jej skuteczności w inny prawem przewidziany sposób (patrz wyrok SN z dnia 29.01.2008r., I UK 173/07, OSNP 2009/5-6/78). Powyższe stanowisko należy uznać za ugruntowane w judykaturze. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. (I UK 20/13) podkreślił, że sąd ubezpieczeń społecznych jest związany decyzją organu rentowego, która uzyskała przymiot decyzji ostatecznej z tego względu, iż nie została zaskarżona do sądu. W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że zgodnie z zasadą domniemania prawidłowości aktów administracyjnych oraz zasadą uwzględniania przez sądy powszechne skutków prawnych orzeczeń organów administracyjnych, która ma swoje źródło w prawnym rozgraniczeniu drogi sądowej i drogi administracyjnej, sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją, od której strona nie wniosła odwołania w trybie art. 477 9 k.p.c., ani nie podważyła jej skuteczności w inny prawem przewidziany sposób. Możność badania, a ściślej - kwestionowania decyzji administracyjnej wyłącznie w ograniczonym zakresie, w myśl wypracowanej w judykaturze Sądu Najwyższego koncepcji bezwzględnej nieważności (nieistnienia) decyzji administracyjnej, stanowi jedyne odstępstwo od zasady związania sądu cywilnego decyzją administracyjną. Poza tym sąd w postępowaniu cywilnym nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i jest nią związany także wówczas, gdy w ocenie sądu decyzja jest wadliwa (por. także np. wyroki z dnia 10 czerwca 2008 r., I UK 376/07, OSNP 2009 nr 21-22, poz. 295; z dnia 7 kwietnia 2011r., I UK 357/10, LEX nr 863946 oraz uzasadnienie uchwały z dnia 15 września 2011 r., II UZP 8/11, OSNP 2012 nr 19-20, poz. 252 i powołane w nich orzeczenia, jak i wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2014 r., III AUa 279/14). Kwestie podniesione przez odwołującego w niniejszym postepowaniu (np. w piśmie z dnia 19.10.2015 r. k. 13-15), a dotyczące np. braku podstaw do podważania legalności umów zawartych pomiędzy spółkami(...) a (...), w tym o przekazanie w trybie art. 23
(1)kp części pracowników zostały już rozstrzygnięte ostatecznymi, niezaskarżonymi przez ich adresatów decyzjami ZUS z dnia 15.05.2014r. Te decyzje nie zostały zaskarżone odwołaniem ani wzruszone w jakikolwiek inny sposób. Skoro zatem z ostatecznych decyzji ZUS z dnia 15.05.2014 r. wynika prawomocnie, że odwołująca się spółka (...) jako pracodawca jest płatnikiem zaległych składek, to ta Spółka powinna uregulować zadłużenie wynikające z zaskarżonej decyzji ZUS z dnia 2.06.2015 r. Nawet gdyby spółka (...)wpłaciła do ZUS jakąś kwotę z tego tytułu, to podlegałby to zwrotowi tej Spółce, gdyż zaległości składkowe ma uregulować płatnik składek tj. pracodawca - (...)Spółka Jawna w T.. Wzajemne natomiast rozliczenia z tego tytułu pomiędzy Spółką (...)a Spółką odwołującą się nie mają jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Wobec powyższego na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477
(14)§1 kpc Sąd oddalił odwołanie od decyzji ZUS z dnia 2.06.2015 r. r jako niezasadne. W punkcie II wyroku zasądził natomiast od (...)Spółka Jawna w T. na rzecz organu rentowego kwotę 1500 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Nie była więc to sprawa o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego o których mowa w § 11 ust. 2 powyższego rozporządzenia. Podkreślić należy, że § 11 ust. 2 omawianego rozporządzenia, jako jedyny odnoszący się wprost do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, określa stawki minimalne opłat za czynności radcy prawnego tylko w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego. Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie nie jest więc określony w § 11 ust. 2 rozporządzenia. Trzeba dodać, że przedmiot ten nie jest wprost określony również w pozostałych przepisach rozporządzenia. W takiej sytuacji należy zatem odwołać się do treści § 5 rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Sprawami o najbardziej zbliżonym rodzaju do takiej sprawy, w rozumieniu § 5 rozporządzenia, są sprawy, o których mowa w § 6, tj. takie, w których o wysokości stawek minimalnych decyduje wartość ich przedmiotu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2010 r., II UK 199/09). Sąd zastosował art. 102 kpc i zasądził tylko część tych kosztów (pełna kwota wynosiła 3600 zł) uznając, że Spółka znalazła się w trudnej sytuacji spowodowanej koniecznością uiszczenia dużej kwoty zaległych składek.