385 2 kc przez ich błędna interpretację i w rezultacie błędne przyjęcie, że roszczenie powódki nie staje się natychmiast wymagalne z dniem ustania członkostwa pożyczkobiorcy z powodu jego śmierci; art.
385 2 kc w zw. z art. 28 ustawy z 14 grudnia 1995r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo – kredytowych i art. 25 § 1 ustawy z 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze przez niewłaściwą interpretacje i błędne przyjęcie, że postanowienie § 29 Regulaminu udzielania kredytów i pożyczek (...) nie wiąże stron umowy pożyczki, gdyż jest niezgodne z dobrymi obyczajami, narusza interesy konsumenta oraz stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną. Nadto powódka zarzuciła naruszenie art. 922 § 1 kc oraz art. 720 kc i art. 876 § 1 kc w zw. z art.
kc przez ich niewłaściwą wykładnię i błędne przyjęcie, że spadkobiercy pożyczkobiorcy wstąpili w miejsce zmarłego w stosunek obligacyjny i obowiązują ich (a także pozwaną poręczycielkę) daty wymagalności rat pożyczki zgodnie z harmonogramem spłaty oraz, żer spadkobiercy pożyczkobiorcy i poręczycielka nie są związani treścią postanowień Regulaminu udzielania kredytów i pożyczek (...). W ocenie powódki Sąd Rejonowy naruszył również art. 451 § 1 kc przez jego pominiecie i w rezultacie nieuwzględnienie w całości żądania powódki w zakresie należności głównej i pomniejszenie jej o kwoty wpłacone po dacie wniesienia pozwu, podczas gdy po zaliczeniu tych wpłat na należności uboczne wysokość żądania nie uległa zmniejszeniu. Powódka zarzuciła również naruszenia przepisów posterowani, a to art. 100 zd. 1 kpc przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że zachodzą podstawy do wzajemnego zniesienia kosztów postępowania między stronami. W oparciu o tak podniesione zarzuty powódka domagała się zmiany zaskarżonego wyroku i zasądzenia na jej rzecz 21.035,53 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od kwoty 21.035,53 od dnia 4 lutego 2014r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu w wysokości 2.667,73 zł na podstawie art. 100 zd. 2 kpc. Nadto wniosła o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powódki nie mogła odnieść skutku. Podkreślenia wymaga, iż ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia są prawidłowe i w pełni znajdują potwierdzenie w zgromadzonych dowodach. Zostały one poddane wnikliwej ocenie, zgodnej z wypływającymi z treści art. 233 kpc dyrektywami. Z tych to przyczyn Sąd Okręgowy podzielił je i przyjął za własne. W sposób prawidłowy przytoczono i zastosowano również przepisy prawa. W ocenie Sądu Odwoławczego nie doszło do zarzucanych w apelacji naruszeń prawa materialnego. W pierwszej kolejności zgodzić się należało z Sadem pierwszej instancji, że przepis § 29 Regulaminu udzielania kredytów i pożyczek (...) stanowił klauzulę abuzywną i w konsekwencji z uwagi na swój charakter nie wiązał stron umowy. Zgodnie z treścią art.
kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu (§ 3 cytowanego przepisu). W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano zaś, że przez działanie wbrew dobrym obyczajom należy rozumieć wprowadzenie do wzorca klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron, zaś rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję na jego niekorzyść praw i obowiązków wynikających z umowy. Nie ulega wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że pożyczkobiorca K. Ż. nie uzgadniał z powódką indywidualnie postanowień umowy. Postanowienia konkretyzujące umowę, a zawarte w Regulaminie udzielania kredytów i pożyczek (...), zostały mu jednostronnie narzucone przez stronę powodową. Pożyczkobiorca, jako konsument nie mógł ich negocjować, a jedynie zaakceptował, do czego był zobligowany, jeśli chciał by umowa z powódką doszła do skutku. Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, że uregulowanie zawarte w § 29 Regulaminu, zgodnie z którym roszczenie o zwrot kredytu miało stawać się wymagalne z dniem ustania członkostwa, w wypadku, gdy do ustania członkostwa doszło wskutek śmierci członka, rażąco naruszało interesy spadkobierców pożyczkobiorcy, jak również poręczycielki. W rzeczywistości bowiem takie postawienie roszczenia w stan natychmiastowej wymagalności powoduje, ze sytuacja poręczyciela kształtuje się o wiele bardziej niekorzystnie niż strony zawierającej umowę pożyczki. Zdaniem Sądu Odwoławczego nie można przyrównywać sytuacji przewidzianej w art. 24 § 2 i 3 ustawy prawo spółdzielcze, łączącej ustanie członkostwa z negatywnymi zachowaniami członka spółdzielni z sytuacją regulowaną art. 25, kiedy to członkostwo wygasa wskutek śmierci członka spółdzielni. Zrównanie konsekwencji ustania członkowstwa w oparciu o oba przepisy, z których pierwszy dotyczy działań zawinionych wyłącznie przez członka spółdzielni a drugi zdarzenia niezależnego od członka, nie znajdowałoby uzasadnienia w świetle szeroko rozumianych zasad współżycia społecznego. Przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do ustalenia, że poręczyciel pożyczki, czy też jak wskazał Sąd pierwszej instancji spadkobierca pożyczkobiorcy, na skutek takiego nagłego zdarzenia jak śmierć członka spółdzielni, objęci zostaliby dużo krótszymi terminami spłaty pożyczki, już i tak postawionej w stan wymagalności w całości. Sąd Odwoławczy podziela w tym zakresie stanowisko Sądu Rejonowego, że sytuacja prawna poręczyciela, który przecież nie miał żadnego wpływu na treść umowy łączącej pożyczkodawcę z pożyczkobiorcą, nie może być gorsza od tej, która stałaby się udziałem pożyczkobiorcy, gdyby dożył spłaty całej pożyczki i wywiązywał się z zobowiązania w terminie. Nie mógł wpłynąć na zmianę zaskarżonego orzeczenia również drugi z podniesionych w apelacji zarzutów. Nie sposób bowiem podzielić stanowiska powódki, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 451 § 1 kc. Zgodnie ze wskazanym przepisem dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne. Słusznie wskazuje strona powodowa, że wierzycielowi przysługuje uprawnienie do zaliczenie uiszczonych przez dłużnika kwot w pierwszej kolejności na należności uboczne. Niemniej w niniejszej sprawie nie można tracić z pola widzenia, że powódka została wezwana przez Sąd pierwszej instancji do dokładnego wskazania kwoty, która została wyegzekwowana od poręczycielki już po wniesieniu pozwu w niniejszej sprawie. Mimo ciążącego na stronie powodowej obowiązku nie wskazała ona sposobu zarachowania uzyskanych od dłużniczki kwot, a w szczególności nie wskazała, ze uzyskane kwoty w pierwszej kolejności podlegały zaliczeniu na poczet należności ubocznych. Tym samym trafnie Sąd pierwszej instancji zaliczył wyegzekwowane od pozwanej należności na poczet należności głównej. Skoro zatem orzeczenie Sądu pierwszej instancji zasługuje na akceptację apelację powódki oddalono , stosownie do art. 385 kpc. O kosztach postępowania odwoławczego należnych pozwanej orzeczono w oparciu o art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 i § 6 pkt 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2013r., poz. 490 j.t.). Złożyło się na nie wynagrodzenie pełnomocnika – 600 zł. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Tomasz Tatarczyk SSO Anna Hajda
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.