Sygn. akt IV U 1336/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant stażysta Renata Olędzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015r. w S. odwołania W. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 20 czerwca 2013 r. Nr (...), z dnia 21 czerwca 2013r. Nr (...), z dnia 19 lipca 2013r. Nr (...) w sprawie W. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury i zwrot nienależnie pobranego świadczenia I. zmienia zaskarżoną decyzję z 21 czerwca 2013r. i ustala prawo W. J. do emerytury od 1 lutego 2013r., II. zmienia zaskarżoną decyzję z 20 czerwca 2013r. i ustala prawo W. J. do wypłaty emerytury od 1 lipca 2013r., III. zmienia częściowo zaskarżoną decyzję z 19 lipca 2013r. w ten sposób, że ustala, iż W. J. nie jest zobowiązany do zwrotu kwoty 5671,68 (pięć tysięcy sześćset siedemdziesiąt jeden 68/100) zł pobranej tytułem emerytury za okres od 1 lutego 2013r. do 30 czerwca 2013r., a także kwoty 204,85 (dwieście cztery 85/100) zł tytułem odsetek, IV. w pozostałej części oddala odwołanie od decyzji 19 lipca 2013r. Sygn. akt: IV U 1336/14 UZASADNIENIE Decyzją z 26 lutego 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. działając na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznał W. J. od 1 lutego 2013r. emeryturę. Do ustalenia wysokości świadczenia organ rentowy przyjął okresy składkowe w ilości 18 lat, 10 miesięcy i 4 dni oraz jako okres uzupełniający – okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w ilości 35 lat i 7 miesięcy (decyzja z 26 lutego 2013r. o przyznaniu emerytury k.52-53 akt emerytalnych). W dniu 18 czerwca 2013r. wpłynęło do organu rentowego pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w W., P. Terenowa w S. z 12 czerwca 2013r. informujące, że do ustalenia prawa i wysokości emerytury rolniczej W. J. zaliczono okres opłacania przez ubezpieczonego składek na ubezpieczenie społeczne rolników w okresie od 1 lipca 1977r. do 4 lutego 2013r. (pismo KRUS z 12 czerwca 2013r. k.60 akt emerytalnych). W następstwie powyższego organ rentowy ustalił, że po wyłączeniu okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, ubezpieczony legitymuje się okresem ubezpieczenia w wymiarze 18 lat, 10 miesięcy i 4 dni (karta przebiegu zatrudnienia k.62 akt emerytalnych). W konsekwencji powyższego, w dniu 20 czerwca 2013r. organ rentowy działając na podstawie art.134 ust.1 pkt 4 i ust.2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społeczny wydał decyzję o wstrzymaniu od 1 lipca 2013r. wypłaty emerytury na rzecz ubezpieczonego wskazując, że prawo do świadczenia nie istniało, a kolejną decyzją z 21 czerwca 2013r. uchylił decyzję z 26 lutego 2013r. (o przyznaniu prawa do emerytury) i działając na podstawie art.27 i 28 ustawy emerytalnej odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury wskazując, że udowodniony okres ubezpieczenia wynosi 18 lat, 10 miesięcy i 4 dni, zamiast wymaganych 25 lat – zgodnie z art.27 ustawy lub 20 lat – zgodnie z art.28 ustawy (decyzja z 20 czerwca 2013r. o wstrzymaniu wypłaty emerytury k.63-64 akt emerytalnych i decyzja z 21 czerwca 2013r. o odmowie prawa do emerytury k.66 akt emerytalnych). Wreszcie decyzją z 19 lipca 2013r. działając na podstawie art.138 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony pobrał nienależne świadczenie (emeryturę) za okres od 1 lutego 2013r. do 30 czerwca 2013r. w łącznej kwocie 6 440,67 złotych i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu w/w kwoty wraz z odsetkami za okres od 14 marca 2013r. do 19 lipca 2013r. ,tj. do dnia wydania decyzji w kwocie 204,85 złotych (decyzja z 19 lipca 2013r. o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń k.73 akt emerytalnych). Odwołania od decyzji z 20 czerwca 2013r. o wstrzymaniu wypłaty emerytury, od decyzji z 21 czerwca 2013r. o odmowie prawa do emerytury i od decyzji z 19 lipca 2013r. o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia złożył ubezpieczony W. J. zarzucając, że choć organ rentowy nie powołał w zaskarżonych decyzjach przepisu art.114 ust.1 ustawy emerytalnej to w istocie zastosował ten przepis, a nie było do tego przesłanek, gdyż w sprawie nie doszło do przedłożenia żadnych nowych dowodów, które nie istniałyby przed wydaniem tych decyzji. Nie ujawniono też żadnych okoliczności, które istniałyby przed wydaniem decyzji z 26 lutego 2013r. o ustaleniu prawa do emerytury i miały wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. W jego ocenie organ rentowy dysponując tym samym materiałem dowodowym dokonał jedynie odmiennej oceny zgromadzonych dowodów, a to nie uzasadnia wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją o ustaleniu prawa do emerytury. Wskazując na powyższe ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonych decyzji poprzez ustalenie, że przysługuje mu prawo do emerytury i do jej wypłaty od 1 lipca 2013r., a także że nie jest zobowiązany do zwrotu emerytury pobranej w okresie od 1 lutego 2013r. do 30 czerwca 2013r. (odwołania zarejestrowane pod sygnaturami akt: IV U 1173/13, IV U 1174/13 i IV U 1175/13). W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonych decyzjach (odpowiedzi organu rentowego na odwołania k.5-6 akt IV U 1173/13, k.4-5 akt IV U 1174/13 i k.4-5 akt IV U 1175/13). Wyrokiem z 29 maja 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po łącznym rozpoznaniu odwołań ubezpieczonego od decyzji z 20 czerwca 2013r., 21 czerwca 2013r. i 19 lipca 2013r. oddalił wszystkie trzy odwołania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że ubezpieczony występując w dniu 11 lutego 2013r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o emeryturę i wnosząc o zaliczenie do okresu ubezpieczenia okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników nie wskazał, że uprzednio otrzymał decyzję o przyznaniu prawa do emerytury rolniczej, w związku z czym wydając decyzję z 26 lutego 2013r. o przyznaniu ubezpieczonemu emerytury organ rentowy nie wiedział, że ubezpieczony jest uprawniony do emerytury rolniczej i że okres ubezpieczenia społecznego rolników przyjęty do ustalenia prawa do emerytury został już uprzednio uwzględniony przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego do emerytury rolniczej. W konsekwencji, z chwilą powzięcia przez organ rentowy wiedzy o ustaleniu prawa ubezpieczonego do emerytury rolniczej z uwzględnieniem okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników organ rentowy był uprawniony do wydania zaskarżonych decyzji. Ubezpieczony nie spełnił bowiem przesłanek do nabycia prawa do emerytury i zobowiązany jest do zwrotu pobranych świadczeń za okres od lutego do czerwca 2013r. (wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 29 maja 2014r. k.14 i jego uzasadnienie k.21-24 akt sprawy). Na skutek apelacji ubezpieczonego od w/w wyroku z 29 maja 2014r. Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z 22 października 2014r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi Okręgowemu w Siedlcach. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że organ rentowy przyznając ubezpieczonemu decyzją z 26 lutego 2013r. emeryturę nie wskazał, na podstawie którego z przepisów – art.27 czy art.28 ustawy emerytalnej ustalił to prawo, przez co nie wiadomo, jakie przesłanki co do stażu ubezpieczeniowego powinny być spełnione, aby ubezpieczony nabył prawo do tego świadczenia. A skoro tak, to w ustalonym stanie faktycznym nie można stwierdzić, czy ubezpieczony spełnił te przesłanki. Ponadto wobec braku akt emerytalnych ubezpieczonego z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie wiadomo jakie okresy ubezpieczenia społecznego rolników zaliczono ubezpieczonemu do uzyskania prawa do emerytury rolniczej. Skoro zaś nie wiadomo, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury na podstawie art.27 lub art.28 ustawy emerytalnej, to nie wiadomo również, czy istnieją przesłanki do zwrotu przez ubezpieczonego świadczenia pobranego w okresie od lutego do czerwca 2013r. Brak tych ustaleń powoduje, że sprawa nie mogła być uznana za wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, co skutkowało koniecznością jej uchylenia do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 22 października 2014r. k.34 i jego uzasadnienie k.36-43 akt sprawy). W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczony W. J. urodził się w dniu (...) W dniu 30 stycznia 2013r., a zatem w wieku niespełna 69 lat ubezpieczony wystąpił do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o emeryturę rolniczą. W kwestionariuszu dotyczącym okresów podlegania ubezpieczeniu ubezpieczony wskazał, że w okresie od 1 sierpnia 1961r. do 31 maja 1980r. pracował zawodowo, a ponadto w okresie od 1 lipca 1977r. do nadal pracuje we własnym gospodarstwie rolnym (wniosek o emeryturę rolniczą i kwestionariusz dotyczący okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników k.1-2 akt emerytalnych KRUS). Do wniosku ubezpieczony załączył zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 28 stycznia 2013r., z którego wynika, że od 1 lipca 1977r. do nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłaca składki na to ubezpieczenie, z wyjątkiem okresu od 1 lipca 1977r. do 30 czerwca 1982r., w którym jako młody rolnik korzystał z ustawowego zwolnienia od opłacania składek (zaświadczenie z 28 stycznia 2013r. k.3-8 akt emerytalnych KRUS). W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, decyzją z 4 lutego 2013r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał ubezpieczonemu od 1 stycznia 2013r. emeryturę rolniczą. Do ustalenia prawa i wysokości świadczenia powyższy organ rentowy przyjął okres podlegania ubezpieczonego ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 lipca 1977r. do chwili wydania decyzji ,tj. 4 lutego 2013r. w wymiarze 35 lat, 7 miesięcy i 4 dni (decyzja z 4 lutego 2013r. o przyznaniu emerytury rolniczej oraz raport ustalenia uprawnień do świadczenia k.19 i 20-21 akt emerytalnych KRUS). Następnie w dniu 11 lutego 2013r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniosek ubezpieczonego o emeryturę, w którym wskazał, że nie zgłaszał wniosku o emeryturę w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych podał, że w okresie od 28 lipca 1961r. do 31 maja 1980r. był zatrudniony w Zakładach (...) w S., a od 1 lipca 1977r. do nadal podlga ubezpieczeniu społecznemu rolników (wniosek o emeryturę i kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych k.1-4 akt emerytalnych). Do wniosku ubezpieczony załączył zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 31 stycznia 2013r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 lipca 1977r. do nadal i braku zaległości w opłacie składek oraz świadectwo pracy z 29 maja 1980r. stwierdzające, że w okresie od 28 lipca 1961r. do 31 maja 1980r., a zatem przez 18 lat, 10 miesięcy i 4 dni ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy Zakładach (...) w S. (zaświadczenie KRUS z 31 stycznia 2013r. i świadectwo pracy z 29 maja 1989r. k.5-6 akt emerytalnych). W wyniku rozpoznania powyższego wniosku decyzją z 26 lutego 2013r. organ rentowy działając na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznał W. J. od 1 lutego 2013r. ,tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku, emeryturę. Do ustalenia wysokości świadczenia organ rentowy przyjął okresy składkowe w ilości 18 lat, 10 miesięcy i 4 dni - okres zatrudnienia w Zakładach (...) oraz okres uzupełniający - okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w ilości 35 lat i 7 miesięcy. Wysokość emerytury wyniosła 1 248,19 złotych, a po waloryzacji od 1 marca 2013r. - 1 298,12 złotych miesięcznie (karta przebiegu zatrudnienia i decyzja z 26 lutego 2013r. o przyznaniu emerytury k.50 i 52-53 akt emerytalnych). Po otrzymaniu z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informacji o ustaleniu prawa ubezpieczonego do emerytury rolniczej (pismo KRUS z 20 marca 2013r. k.54 akt emerytalnych) oraz informacji z 12 czerwca 2013r. o zaliczeniu do ustalenia prawa do emerytury rolniczej i jej wysokości okresu podlegania W. J. ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 lipca 1977r. do 4 lutego 2013r.(pismo z 12 czerwca 2013r. k.60 akt emerytalnych), a zatem tego samego okresu, który uwzględniono do ustalenia emerytury w powyższej decyzji z 26 lutego 2013r., zaskarżoną decyzją z 20 czerwca 2013r. organ rentowy wstrzymał od 1 lipca 2013r. wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonego, a kolejną zaskarżoną decyzją z 21 lipca 2013r. uchylił decyzję z 26 lutego 2013r. o przyznaniu emerytury i ponownie rozpoznając wniosek ubezpieczonego o emeryturę z 11 lutego 2013r. odmówił mu tego świadczenia wobec niewykazania co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych przez art.28 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (decyzje z 20 czerwca 2013r. i 21 czerwca 2013r. k.63-64 i 66 akt emerytalnych). Następnie trzecią zaskarżoną decyzją z 19 lipca 2013r. organ rentowy zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranej emerytury za okres od 1 lutego 2013r. do 30 czerwca 2013r. w kwocie 6 440,67 złotych wraz z odsetkami w kwocie 204,85 złotych (decyzja z 19 lipca 2013r. k.73 akt emerytalnych). Ubezpieczony będąc urodzonym w dniu (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.