Sygn. akt I ACa 721/15 I ACz 899/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Magdalena Pankowie

§ 2k.c.

w zw. z art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 80, poz. 538) poprzez ich niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że roszczenie powódki o zapłatę zadośćuczynienia uległo przedawnieniu w dniu 18 lipca 2006 r., tj. 10 lat od zdarzenia (zgodnie z brzmieniem art. 442 § 2 k.c. obowiązującego przed nowelą Kodeksu cywilnego z dnia 16.02.2007 r.), podczas gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy zastosowanie powinien mieć 20-letni termin przedawnienia (tj. wynikający z brzmienia art.

§ 2k.c.

wprowadzonego ustawą z dnia 16 lutego 2007 r.), ponieważ w dniu wejścia w życie ww. nowelizacji, tj. w dniu 10.08.2007 r., roszczenie powódki o zadośćuczynienie nie było jeszcze przedawnione, albowiem według przepisów dotychczasowych uległoby przedawnieniu dopiero w dniu 16.09.2007 r. (tj. 10 lat od dnia otrzymania pisma o przyznaniu świadczenia). Wskazując na powyższe, wnosił o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

a)zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kwoty 120 000 złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty:  20 000 złotych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,  100 000 złotych od dnia doręczenia stronie pozwanej pisma rozszerzającego powództwo do dnia zapłaty,
b)zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kwoty 4 815,34 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek za okres od dnia 12.07.2012 r. do 14.06.1013 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,
c)zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu w I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 2. zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych ewentualnie 3. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. SĄD APELACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Apelacja powódki zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Skarżącej, iż Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie dokonał błędnej oceny art.

§ 2k.c.

oraz nie uwzględnił znaczenia art. 819 § 4 k.c. poprzez jego niezastosowanie zgodnie z brzmieniem tego przepisu do dnia 10.08.2007 r. tj. wejścia w życie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks Cywilny (Dz.U. Nr 80, poz. 538), która uchyliła art. 442 i wprowadziła art.

§ 2k.c.

Uchylony art. 442 § 1 k.c. stanowił, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (zdanie pierwsze), jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (zdanie drugie). Według uchwały całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05 (OSNC 2006 nr 7-8, poz. 114), roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (art. 442 § 1 zdanie drugie k.c.), bez względu na to, kiedy szkoda powstała lub się ujawniła. W dniu 10 sierpnia 2007 r., art. 442 k.c. został uchylony na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie Kodeksu cywilnego. Ustawą nowelizującą (w miejsce uchylonego art. 442 k.c.) wprowadzono do Kodeksu cywilnego nowy przepis art.

, który stanowi, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (§ 1). Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 2). W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 3). W art. 2 ustawy nowelizującej przyjęto, że do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (czyli przed dniem 10 sierpnia 2007 r.), ale według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się art.

k.c. Należało także jednocześnie zauważyć, że w art. 819 § 4 k.c. ustawodawca przyjął szczególne zasady dotyczące przerwania terminu przedawnienia. Art. 819 § 4 (zdanie drugie) k.c. w ówczesnym brzmieniu przewidywał, że zgłoszenie roszczeń ubezpieczycielowi powodowało przerwę biegu przedawnienia, który rozpoczynał swój bieg na nowo w dniu otrzymania na piśmie oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia (vide: wyrok Sadu Najwyższego z dnia 21 maja 2009 r. z dnia 21 maja 2009 r., V CSK 444/08, LEX nr 627255; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2014 r., V CSK 5/14, LEX nr 1622339; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2013 r., I ACa 192/13, LEX nr 1331002). Powódka I. S.

(1)takie oświadczenie tj. o przyznaniu jej świadczenia otrzymała w dniu 16 września 1997 roku (dowód – decyzja k. 31 akt szkodowych w załączeniu). Oznacza to, że z tym dniem rozpoczął na nowo rozpoczął bieg termin przedawnienia roszczenia zgłoszonego przez powódkę, który wówczas stosownie do treści art. 442 k.c. wynosił lat 10 i termin ten nie upłynął jeszcze w dniu 10 sierpnia 2007 roku, kiedy to jak wskazano wyżej weszła w życie ustawa nowelizująca ustawę kodeks cywilny, która w art. 2 stanowiła, że do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, a według przepisów dotychczasowych, a w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych – stosuje się przepis art.

§ 2k.c.

§ 2 art.

k.c. stanowi natomiast, ze jeżeli szkoda wynikła z występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat 20 od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. W sprawie bezspornym było, że wypadek komunikacyjny z udziałem powódki miał miejsce w dniu 18 lipca 1996 roku, zaś decyzja o przyznaniu świadczenia przez ubezpieczyciela jak wskazano wyżej została I. S.

(1)doręczona w dniu 16 września 1997 roku, a zatem jej roszczenie mogłoby się przedawnić wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego najwcześniej z dniem 16 września 2017 roku (powódka wniosła je w dniu 24 czerwca 2013 roku) co z kolei wskazuje, że nie jest ono jeszcze przedawnione. Mając powyższe na względzie, Sąd I instancji winien merytorycznie rozpoznać wniesione przez powódkę roszczenie oraz wypowiedzieć się w pisemnym uzasadnieniu czy jest ono uzasadnione co do zasady i co do wysokości – czego nie uczynił, a przez to nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie odniósł się do roszczenia powódki. Zaniechał zbadania merytorycznych zarzutów stron błędnie przyjmując, że nastąpiło przedawnienie dochodzonego przez powódkę roszczenia. Z uwagi na powyższe na zasadzie art. 386 § 4 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji tj. uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego. (...)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.