k.p., uzależnia nabycie prawa do odprawy pieniężnej od zaistnienia „związku" z przejściem pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę, przy czym dyspozycja art.
wskazuje na związek pomiędzy ustaniem zatrudnienia a przejściem na emeryturę lub rentę. Dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące „związku" z przejściem na emeryturę lub rentę warunkującego prawo do odprawy pozostają aktualne także w odniesieniu do art. 38 ust. 3 ustawy regulującej prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej dla pracowników samorządowych . Nadto regulacja ta stanowi w istocie powtórzenie zasady wyrażonej w art.
k.p., z tym że jako szczególna ustanawia wyższy wymiar odprawy w związku z przejściem na rentę lub emeryturę uzależniony od legitymowania się określonym stażem pracy. Związek między ustaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do renty lub emerytury może mieć nie tylko charakter przyczynowy lub czasowy, ale także funkcjonalny (vide: uzasadnienie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1993 r. (...) 111/93, OSNCP 1994 z. 12 poz. 243). Dlatego pojęcie przejścia na rentę lub emeryturę interpretowane jest w kategoriach obiektywnych, co oznacza, że nie jest ważny zamiar pracownika skorzystania z tych świadczeń lecz rzeczywisty, obiektywny skutek w postaci skorzystania z przyznanego świadczenia rentowego lub emerytalnego w związku z ustaniem stosunku pracy (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 4 czerwca 1991 r., I PZP 17/91, OSNCP 1992 z. 3 poz. 37). Do nabycia prawa do odprawy nie jest konieczne, aby rozwiązano stosunek pracy z powodu przejścia pracownika na rentę lub emeryturę. Przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie ma wpływu na prawo do tej odprawy. Przykładowo Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 174/99, OSNAPiUS 2000, nr 21, poz. 786, stwierdził, że przepis art.
Kodeksu pracy wiąże prawo do odprawy emerytalnej z ustaniem, nie zaś z rozwiązaniem stosunku pracy. Wygaśnięcie stosunku pracy wskutek upływu czasu, na jaki zawarto umowę o pracę, nie wyklucza jego związku z przejściem na emeryturę czy rentę. Wystarczy w tym zakresie związek czasowy, to jest przejście na emeryturę lub rentę bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy. Związek ten jest zachowany także wtedy, gdy pracownik przechodzi na rentę lub emeryturę w pewnym okresie po ustaniu stosunku pracy, lecz następuje to bezpośrednio po okresie nieprzerwanego pobierania zasiłku chorobowego, zapoczątkowanego jeszcze w czasie trwania stosunku pracy (tak np. uchwała SN z dnia 7 stycznia 2000 r., sygn. akt III ZP 18/99, OSNAPiUS 2000, nr 24, poz. 888). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r. I PKN 477/00 orzekł, że pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy z wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy z powodu choroby i pobierał zasiłek chorobowy, a bezpośrednio potem prze- szedł na rentę inwalidzką, przysługuje prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samo- rządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.). Orzeczenie to jest nadal aktualne. W przedmiotowej sprawie istota sporu ogniskowała się wokół zagadnienia czy w ustalonym stanie faktycznym powódce przysługuje prawo do odprawy rentowej w wysokości 6 miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Pozwany nie kwestionował , iż powódka od 13.10.2014r. do 28.04.2015r. była niezdolna do pracy i że od 29.05.2015r. przyznano jej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres do 30 .05.2016r. Pozwany twierdził ,że powódce nie przysługuje prawo do odprawy rentowej z uwagi ,iż jej stosunek pracy z wyboru rozwiązał się nie w związku z wygaśnięciem mandatu wójta w związku z upływem kadencji , lecz z powodu utraty prawa wybieralności wobec skazania powódki prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 27.07.2012r. Zdaniem pozwanego , zachowanie powódki , z powodu którego została skazana prawomocnym wyrokiem karnym i utraciła prawo wybieralności, stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i tak winno być interpretowane rozwiązanie stosunku pracy łączącego strony. Zdaniem pozwanego nie została więc spełniona przesłanka związku miedzy rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem powódki na rentę. Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego. Zdaniem Sądu , do rozwiązania łączącego strony stosunku pracy doszło w dniu 09.12.2014r. w związku z wygaśnięciem mandatu wójta na skutek upływu kadencji. Wskazać należy, że pomimo, iż powódka została skazana prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego , który to wyrok uprawomocnił się 15.01.2014r., to stosunek pracy z wyboru łączący strony nie wygasł z mocy prawa z tej dacie. Wygaśniecie mandatu wójta następuje w tego typu przypadku co do zasady z mocy prawa, lecz konieczne jest jednak urzędowe potwierdzenie skutku prawnego przez właściwy organ i we właściwej formie. Zarówno uchwała rady gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu wójta, jak i zarządzenie zastępcze wojewody powodują rozwiązanie stosunku pracy . Jednakże dopóki uchwała rady gminy lub zarządzenie zastępcze nie stanie się prawomocne, to wygaśnięcie mandatu wójta nie następuje i nie dochodzi do rozwiązania stosunku pracy z wyboru. W przedmiotowej sprawie zarządzenie zastępcze Wojewody (...) z 25 .06.2014r. w sprawie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy K. –B. W.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.