(1)i K. K. zarzucając temu orzeczeniu: 1) naruszenie przepisów: art. 11 ust. l, art. 12, art. 13 ust. l i art. 36 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) poprzez przyjęcie, że umowa o pracę zawarta między skarżącymi jest fikcyjna, pozostaje w kolizji z prawem i z zasadami współżycia społecznego, 2) naruszenie przepisów art. 86 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, że organowi rentowemu przysługuje prawo zakwestionowania treści umowy o pracę, 3) naruszenie 232 k.p.c. poprzez uznanie, że skarżący nie udowodnili faktu zawarcia umowy o pracę w kształcie zgłoszonym do ubezpieczenia. W uzasadnieniu apelacji skarżący podważali: możliwość kwestionowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wysokości wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę, stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jak również poczynione w postępowaniu administracyjnym ustalenia, dotyczące zakresu prowadzonej przez płatnika działalności gospodarczej. Odnosząc się do stanowiska, zgodnie z którym K. K. nie wykonywała obowiązków dyrektora, wynikających z udzielonego jej pełnomocnictwa, bezpośrednio po jego udzieleniu, apelujący stwierdzili, że pracodawca udzielił ubezpieczonej tego pełnomocnictwa „na wszelki wypadek”, gdyby z jakichś nieprzewidzianych przyczyn płatnik składek nie był w stanie samodzielnie kierować swoim przedsiębiorstwem. Wskazali, że taka sytuacja zaistniała w okresie niezdolności pracodawcy do pracy od dnia 27 listopada 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. W konkluzji apelacji skarżący wnosili o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie odwołania i zmianę zaskarżonej decyzji, 2) zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżących kosztów postępowania za obie instancje. Pismem procesowym z dnia 25 maja 2015 r., w uzupełnieniu braków formalnych apelacji, skarżący podali kwotę 39.368,52 zł jako wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja R. K.

(1)i K. K. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera zarzutów skutkujących uchyleniem lub zmianą wyroku Sądu I instancji. Odnosząc się na wstępie do podniesionego w pkt 3 tej apelacji zarzutu naruszenia prawa procesowego, a w szczególności art. 232 (zd. 1) k.p.c. poprzez uznanie, że w oparciu o przeprowadzone w niniejszej sprawie dowody skarżący nie wykazali zasadności ustalenia wynagrodzenia ubezpieczonej z tytułu zatrudnienia u płatnika składek od dnia 01 stycznia 2014 r. w kwocie 8.500 zł brutto miesięcznie stwierdzić należy, że po pierwsze sąd nie może naruszyć tego przepisu, ponieważ jest on adresowany wyłącznie do stron postępowania sądowego, zaś po drugie sposób sformułowania tego zarzutu wskazuje, że w istocie dotyczy on naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Skuteczne postawienie zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń ze zgromadzonymi dowodami lub naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, lub nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów (por. wyrok S.N. z dnia 13 października 2004 r., III CK 245/04, LEX nr 174185). W ocenie Sądu II instancji apelujący nie zdołali wykazać wadliwości rozumowania Sądu Okręgowego z punktu widzenia zaprezentowanych powyżej kryteriów. Sąd Apelacyjny w pełni podziela poczynione w postępowaniu sądowym-pierwszoinstancyjnym w przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne i przyjmuje je za własne, a zatem nie zachodzi potrzeba ich powtarzania w tym uzasadnieniu (por. wyrok S.N. z dnia 11 czerwca 1999 r., II CKN 391/98, LEX nr 523662). Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, wyznaczonym treścią zaskarżonej decyzji z dnia 10 lipca 2014 r. (k. 42-46 akt ZUS), jest kwestia wysokości podstawy wymiaru składek K. K.: na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu jej zatrudnienia przez R. K.

(1)w okresie objętym tą decyzją. W konsekwencji za chybiony uznać należy podniesiony w pkt 1 apelacji zarzut naruszenia przepisów: art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., nazywanej dalej ustawą systemową), ponieważ żaden z wymienionych wyżej przepisów nie odnosi się do kwestii ustalania podstawy wymiaru składek: na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne pracowników. Wbrew stanowisku apelujących przepis art. 86 ust. 2 ustawy systemowej daje organowi rentowemu kompetencje do badania zarówno tytułu zawarcia umowy o pracę, jak i ważności jej poszczególnych postanowień i w ramach obowiązującej go procedury zakwestionowania tych postanowień umowy o pracę w zakresie wynagrodzenia, które pozostają w kolizji z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa (por. wyrok S.N. z dnia 04 sierpnia 2005 r., II UK 16/05, LEX nr 182776). Realna możliwość takiej kontroli powstaje po przekazaniu przez płatnika składek raportu miesięcznego, przedkładanego zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy systemowej. W raporcie płatnik przedstawia między innymi dane o tytule ubezpieczenia i podstawie wymiaru składek oraz dokonuje zestawienia należnych składek na poszczególne ubezpieczenia. Dane te mogą być zakwestionowane zarówno przez ubezpieczonego, jak i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W ramach art. 41 ust. 12 i 13 ustawy systemowej Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować także wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa. Na podstawie art. 41 ust. 13 ustawy systemowej Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest również uprawniony do zamiany przekazanych przez płatnika składek informacji o wysokości wynagrodzenia (por. uchwała S.N. z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UZP 2/05, LEX nr 148238 i wyrok S.N. z dnia 19 maja 2009 r., III UK 7/09, LEX nr 509047). W związku z powyższym za niezasadny uznać należy podniesiony w pkt 2 apelacji zarzut naruszenia art. 86 ustawy systemowej. Podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy, natomiast ocena godziwości tego wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji (por. wyrok S.A. w Krakowie z dnia 25 września 2012 r., III AUa 398/12, LEX nr 1223252). Takie rozumienie godziwości wynagrodzenia odpowiada kryteriom ustalania wysokości wynagrodzenia z art. 78 § 1 k.p. (por. wyrok S.N. z dnia 25 sierpnia 2010 r., II PK 50/10, LEX nr 707421). Przed Sądem Ubezpieczeń Społecznych stało w niniejszej sprawie zadanie stwierdzenia, czy kwota wynagrodzenia K. K., ustalona w pkt 1 ppkt 4 umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 01 stycznia 2014 r. (k. 20 akt ZUS), tj. 8.500 zł brutto miesięcznie, daje podstawy do uznania, że wynagrodzenie to nie odpowiada kryteriom z art. 78 § 1 k.p., jest rażąco zawyżone i zostało ustalone przez strony stosunku pracy z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Do postępowania odrębnego z zakresu ubezpieczeń społecznych w zakresie postępowania dowodowego ma zastosowanie - bez żadnych ograniczeń - reguła wynikająca z art. 232 k.p.c., obowiązuje więc zasada kontradyktoryjności i dowodzenia swoich twierdzeń przez stronę (por. wyrok S.N. z dnia 07 stycznia 2010 r., II UK 148/09, LEX nr 577847). Ponieważ odwołujący kwestionują podstawę wymiaru składek ustaloną zaskarżoną decyzją, a zatem spoczywa na nich obowiązek przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, zgodnie z którym wynagrodzenie ubezpieczonej z tytułu zatrudnienia na stanowisku dyrektora w wymiarze pełnego etatu w kwocie 8.500 zł brutto miesięcznie odpowiada kryteriom z art. 78 § 1 k.p. i nie zmierza do nadużycia prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W ocenie Sądu II instancji odwołujący w oparciu o przeprowadzone w przedmiotowej sprawie dowody nie zdołali wykazać zasadności swojego stanowiska. Odnosząc się na wstępie do kwestii: rodzaju pracy umówionej przez strony kwestionowanej umowy o pracę, tj. „dyrektora” oraz kwalifikacji potrzebnych do wykonywania tej pracy, wynikających z przedstawionego w toku postępowania administracyjnego wykazu zadań służbowych (k. 22-23 akt ZUS), zasadne jest przyjęcie, że ubezpieczona posiada wymagane kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. W niniejszej sprawie nie jest bowiem przedmiotem sporu ani nie budzi wątpliwości okoliczność, że ma ona wykształcenie wyższe oraz jeszcze przed dniem zatrudnienia na stanowisku dyrektora do obowiązków odwołującej jako pracownika administracyjno-biurowego należało m.in. prowadzenie: dokumentacji administracyjnej przedsiębiorstwa płatnika składek i jego księgowości, zaś w dniu 17 maja 2013 r. płatnik składek udzielił jej sporządzonego w formie aktu notarialnego pełnomocnictwa do prowadzenia szeregu czynności związanych z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa, także przekraczających zakres zwykłych czynności z tym związanych (k. 25-25v. akt sprawy). Jednakże prawidłowo Sąd Okręgowy przyjął, że w oparciu o przeprowadzone w tej sprawie postępowanie dowodowe brak jest miarodajnych podstaw do przyjęcia, iż powierzenie K. K. od dnia 01 stycznia 2014 r. stanowiska dyrektora wiązało się z faktycznym zwiększeniem: zakresu powierzonych jej obowiązków i odpowiedzialności w stosunku do poprzednio zajmowanego (do dnia 31 grudnia 2013 r.) stanowiska pracownika administracyjno-biurowego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem tego Sądu, że miarodajnym dowodem na zwiększenie zakresu obowiązków i odpowiedzialności ubezpieczonej od dnia 01 stycznia 2014 r. nie jest pisemny zakres jej obowiązków przedłożony przez płatnika składek w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie (k. 22-23 akt ZUS). Zasadne jest przyjęcie, że dokument ten został sporządzony w innym czasie, aniżeli kwestionowana umowa o pracę, nie koreluje w żaden sposób z tą umową oraz został sporządzony jedynie na potrzeby tego postępowania. Jednocześnie, poza kwestionowaną umową o pracę z dnia 01 stycznia 2014 r. i budzącym uzasadnione wątpliwości co do miarodajności zakresem obowiązków (bez daty) odwołujący nie przedstawili innych dokumentów związanych z zatrudnieniem skarżącej od dnia 01 stycznia 2014 r. na stanowisku dyrektora. Podzielić należy również zapatrywanie, że niezrozumiałe i nielogiczne jest udzielenie od dnia 17 maja 2013 r. K. K., zatrudnionej do dnia 31 grudnia 2013 r. na stanowisku pracownika administracyjno-biurowego z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, bardzo szerokiego umocowania do dokonywania czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa (...) oraz powierzenie jej dopiero od dnia 01 stycznia 2014 r. stanowiska pracy dyrektora i ponad 5-krotne zwiększenie wynagrodzenia za pracę. Wprawdzie odwołujący podnosili, że zmiana stanowiska pracy ubezpieczonej i wysokości jej wynagrodzenia za pracę związana była ze zwiększeniem się zakresu jej obowiązków i odpowiedzialności na skutek okresowej niezdolności pracodawcy do pracy od dnia 27 listopada 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r., lecz równocześnie nie wskazali dowodów na poparcie swojego twierdzenia, wobec czego uznać je należy za nieudowodnione. Na marginesie podkreślenia w tym miejscu wymaga, że po pierwsze twierdzenie to koliduje również z zatrudnianiem skarżącej aż do dnia 31 grudnia 2013 r. w wymiarze jedynie ¼ etatu, zaś po drugie niezrozumiałe jest, dlaczego kwestia okresowej niezdolności płatnika składek do pracy, została podniesiona dopiero w toku postępowania sądowego pierwszo-instancyjnego w niniejszej sprawie. Podobnie za nieudowodnione ocenić należy twierdzenia odwołujących, że zmiana od dnia 01 stycznia 2014 r. warunków pracy i płacy K. K. uzasadniona była zmianą (rozszerzeniem) przez R. K.

(1)przedmiotu działalności – zwiększeniem asortymentu sprzedaży, wprowadzeniem nowej branży środków ochrony roślin, nawozów i pasz. Trafnie Sąd I instancji zauważył, że ustalenie ubezpieczonej od dnia 01 stycznia 2014 roku wynagrodzenia za pracę na kwotę 8.500 zł brutto miesięcznie pozostaje w rażącym kontraście z najniższą podstawą wymiaru składek, z jaką zgłoszony był od tego dnia do ubezpieczeń społecznych jej pracodawca. Odwołujący nie zdołali w przekonujący sposób wyjaśnić przyczyny powyższej rozbieżności. Wskazane wyżej okoliczności podważają ekonomiczny sens zatrudnienia K. K. od dnia 01 stycznia 2014 r. na stanowisku dyrektora za wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 8.500 zł brutto. Zasadna jest ocena, że umówione wynagrodzenie ubezpieczonej za pracę w kwocie 8.500 zł brutto miesięcznie nie odpowiada kryteriom wynagrodzenia godziwego i ustalenie jej wynagrodzenia za pracę na takim poziomie zostało dokonane przez strony spornej umowy o pracę z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (por. wyrok S.N. z dnia 04 sierpnia 2005 r., II UK 16/05, LEX nr 182776). Tym samym przeprowadzone w przedmiotowej sprawie dowody przemawiają przeciwko przyjęciu za podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne odwołującej w spornym okresie umówionego wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie dowody te nie dają podstaw do ustalenia jej wynagrodzenia w tym okresie w innej wysokości, aniżeli kwota obowiązującego wówczas okresie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wobec ustalenia, że łącząca R. K.

(1)z K. K. umowa o pracę, w części dotyczącej wysokości wynagrodzenia ubezpieczonej za pracę, jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, a w szczególności z zasadą ekwiwalentności składek i świadczeń, a zatem w tym zakresie uznać ją należy za nieważną, stosownie do treści art. 58 § 2 i 3 k.c. w zw. z art. 300 k.p. W konsekwencji prawidłowo ZUS/Oddział w G. przyjął jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne K. K. w spornym okresie jej zatrudnienia przez R. K.

(1), obowiązujące w tym okresie, minimalne wynagrodzenie pracowników za pracę. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej, zgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, wszechstronnej oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz prawidłowo: ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował przepisy prawa materialnego. Wobec powyższego, uznając apelację R. K.

(1)i K. K. za bezzasadną, na mocy art. 385 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku. SSA Grażyna Czyżak (spr.) SSA Daria Stanek SSA Jerzy Andrzejewski